Thời sự y học số 778 – BS Nguyễn Văn Thịnh

NHỮNG THUỐC CHỐNG CAO ÁP

« Người ta nói cao huyết áp khi HA vượt quá 140/90 mmHg. Để chẩn đoán, chỉ cần một trong hai trị số cao hơn 140/90, khi 3 lần khám cách nhau trong một thời kỳ 3 đến 6 tháng ; BS Rosa-Maria Bruno, médecin interniste đã mô tả như vậy. Sự đo lập lại này cho phép đảm bảo rằng sự tăng cao huyết áp không phải tạm thời. « nhưng những khuyến nghị mới châu Âu, được trình bày trong Congrès de la Société européenne de cardiologie (ESC 2024), còn tham vọng hơn. Giữa 120/70 và 140/90, ta xem có những yếu tố nguy cơ tim mạch khác không, để biết có phải bắt đầu hay không một điều trị chống cao áp ». Nói một cách khác « vài người đã có một nguy cơ cao bị một nhồi máu hay một tai biến mạch máu não có thể nhận một điều trị ngay cả trước khi đạt ngưỡng cổ điển của cao huyết áp ». Ý tưởng là hành động sớm trước khi những tổn hại xuất hiện »

+ NHIỀU HỌ THUỐC
Hiện hữu nhiều họ thuốc. Tất cả có cùng nỗi ám ảnh : làm hạ áp lực trong các động mạch. Nhưng mỗi họ thuốc tác động bằng một cơ chế khác nhau.
– Những thuốc lợi tiểu thiazidique giúp thận thải trong nước tiểu nhiều nước và muối hơn

Thời sự y học số 777 – BS Nguyễn Văn Thịnh

BỆNH BÉO PHÌ : NGOẠI KHOA HAY THUỐC : PHUƠNG PHÁP NÀO HIỆU QUẢ NHẤT ?
(OBÉSITÉ : CHIRURGIE OU MÉDICAMENTS, QUEL EST LE PLUS EFFICACE ?)

Những thuốc mới chống bệnh béo phì đã khởi động lại cuộc tranh luận trong những điều trị chống bệnh này. Nhưng ngoại khoa đã không nói lời cuối cùng.

Thời sự y học số 776 – BS Nguyễn Văn Thịnh

VACCIN BCG, HƯỚNG NGHIÊN CỨU BẤT NGỜ CHỐNG BỆNH ALZHEIMER
(ALZHEIMER: VACCIN BCG, PISTE INATTENDUE CONTRE LA MALADIE)

Một nghiên cứu gợi ý rằng vaccin chống bệnh lao, đã được sử dụng như miễn dịch liệu pháp chống ung thư bàng quang, có thể điều biến tính miễn dịch của não và làm chậm sự xuất hiện của những dấu hiệu của bệnh Alzheimer.

Một vaccin có thể giúp bảo vệ não ? Từ lâu ngoài lề, giả thuyết hôm nay ngày càng được tin cậy. BCG, vaccin bách niên được sử dụng chống bệnh lao và trong miễn dịch học chống những ung thư của bàng quang, dường như có năng lực tái chương trình hóa vài tế bào miễn dịch và ảnh hưởng những tỷ lệ protéine liên kết với bệnh Alzheimer. Một hướng nghiên cứu còn đang được thăm dò, nhưng được ghi trong một khung cảnh khoa học càng ngày càng chắc chắn : một vai trò của của hệ miễn dịch trong sự đề kháng với bệnh thoái hóa thần kinh.

Thời sự y học số 775 – BS Nguyễn Văn Thịnh

CHOLESTÉROL : NHỮNG ĐIỀU CẦN GHI NHỚ TỪ NHỮNG KHUYẾN NGHỊ MỚI
(CHOLESTÉROL : CE QU’IL FAUT RETENIR DES NOUVELLES RECOMMANDATIONS)

Các cấp y tế Hoa Kỳ và châu Âu mới đây đã xét lại những khuyến nghị để bảo vệ tốt hơn chống lại cholestérol và những chất mỡ khác tiềm năng nguy hiểm đối với cơ thể.
Vào tháng ba 2026, Collège américain de cardiologie, Association américaine de cardiologie và nhiều hiệp hội y khoa Hoa Kỳ khác đã cập nhật, trong tạp chí khoa học «Circulation», những khuyến nghị của họ để điều trị dyslipidémie, hoặc những nồng độ cao bất thường của lipide (chất mỡ) trong máu, trong đó có cholestérol. Vào cuối năm 2025, Hiệp hội tim học châu Âu và Hiệp hội xơ vữa động mạch châu Âu (Société européenne d’athérosclérose) đã làm điều đó đối với những chỉ thị châu Âu, trong « European Heart Journal ». « Tạo một bước ngoặt quan trọng đối với những khuyến nghị trước đó, những cập nhật hóa này gồm nhiều điều mới quan trọng,» BS Jean Franois Renucci, médecin vasculaire, đã bình luận như vậy.

Thời sự y học số 774 – BS Nguyễn Văn Thịnh

NHỮNG THUỐC CHỐNG TRẦM CẢM : ÍT TÁI PHÁT HƠN VỚI MỘT SỰ CAI THUỐC DẦN DẦN
(ANTIDÉPRESSEURS : MOINS DE RECHUTES AVEC UN ARRÊT PROGRESSIF)

Trong khi nhiều bệnh nhân rất sợ hội chứng cai thuốc (syndrome de sevrage) hay một sự trở lại của các triệu chứng, một nghiên cứu cho thấy rằng có thể ngừng điều trị một cách có kiểm soát.

Thời sự y học số 773 – BS Nguyễn Văn Thịnh

PHẪU THUẬT ĐỤC THỦY TINH THỂ : KỶ NGUYÊN CỦA CẢI TIẾN
(CHIRURGIE DE LA CATARACTE : LE TEMPS DE L’INNOVATION)

Cuộc mổ được thực hiện nhiều nhất trên thế giới, phẫu thuật của bệnh đục thủy tinh thể đi vào trong một kỷ nguyên mới, từ những kỹ thuật chính xác hơn đến những bước đầu của robotique.

Thời sự y học số 772 – BS Nguyễn Văn Thịnh

UNG THƯ BẠCH CẦU TRẺ EM : GIỜ CỦA HY VỌNG
(LEUCÉMIES INFANTILES : L’HEURE DE L’ESPOIR)

Thời sự y học số 771 – BS Nguyễn Văn Thịnh

HIỆU CHÍNH LÃO THỊ
(ON FAIT LE POINT SUR LA PRESBYTIE)

Hỏi : Phải chăng tất cả chúng ta trở thành lão thị với tuổi tác ?
GS Damien Gatinel : Vâng. Điều đó là do một sự mất mềm dẻo của thủy tinh thể với thời gian.
Thấu kính trong suốt này, được đặt sau đồng tử, thực hiện sự hiệu chính. Nó làm cho những hình ảnh trở nên rõ nhờ tác dụng của một cơ nhỏ, co thắt để làm cong ít hay nhiều giác mạc, lớp ngoài hết của mắt, để điều chỉnh thị giác nhìn gần và xa được gọi là điều tiết (accommodation)

Thời sự y học số 770 – BS Nguyễn Văn Thịnh

OZYMPIC : SỰ CHUYỂN HƯỚNG ĐIỀU TRỊ CÓ NGUY CƠ Ở MỨC ĐỘ NÀO ?
(DÉTOURNER l’OZEMPIC, À QUEL POINT EST-CE RISQUÉ?)

Vì loại thuốc này, vốn được kê đơn chống bệnh đái đường, cũng làm gầy bệnh nhân, nên nó cũng làm quan tâm những người muốn làm gầy nhưng phải tuân theo những chế độ ăn uống.

Thời sự y học số 769 – BS Nguyễn Văn Thịnh

ADC (ANTIBODY-DRUG CONJUGATES), MỘT CON NGỰA THÀNH TROIE CHỐNG UNG THƯ
(LES ADC, UN CHEVAL DE TROIE CONTRE LE CANCER)

Những conjugués anticorps-médicament cho phép nhắm trực tiếp các khối u, không ảnh hưởng phần còn lại của cơ thể.
Từ 29/5/26 đến 2/6/26, hàng ngàn chuyên gia về ung thư trên toàn thế giới đã hội tụ về Chicago cho Asco, buổi hẹn hàng năm của những bước tiến lớn trong ung thư học. Và một lớp thuốc đã giữ độc quyền những buổi đàm thoại : những conjugués anticorps-médicaments, tiếng Anh gọi là antibody-drug conjugates hay ADC. Gần 40 présentations orales và 120 posters đã được dành cho chúng, dấu hiệu của một sự hâm mộ khoa học quan trọng. Phải nói rằng sự hứa hẹn là to lớn.

Thời sự y học số 768 – BS Nguyễn Văn Thịnh

SA SINH DUC : 5 SAI LẦM CẦN TRÁNH
DESCENTE D’ORGANES : LES 5 ERREURS A EVITER

Thời sự y học số 767 – BS Nguyễn Văn Thịnh

MÉLATONINE : ĐÚNG VÀ SAI
(MÉLATONINE : DÉMÊLEZ LE VRAI DU FAUX)

1. MÉLATONINE KHÔNG ĐƯỢC TÍCH TRỮ BỞI CƠ THỂ

ĐÚNG. Mélatonine là một hocmon thần kinh (neuro-hormone), được tổng hợp chủ yếu bởi tuyến tùng (glande pinéale) (nhưng cũng với một tỷ lệ ít hơn bởi võng mạc, ống tiêu hóa, những tiểu cầu và tủy xương) để đồng bộ hóa nhịp sinh học của chúng ta. Nồng độ của nó gia tăng một cách tự nhiên cuối ngày để báo với cơ thể rằng đó là lúc ngủ. « Cơ thể không tích trữ nó. Mélatonine được nhanh chóng chuyển hóa bởi gan và được loại bỏ bởi thận »

Thời sự y học số 766 – BS Nguyễn Văn Thịnh

UNG THƯ TỤY TẠNG : HY VỌNG TO LỚN CỦA MỘT THUỐC TĂNG GẤP ĐÔI SỰ SỐNG SÓT CỦA NHỮNG BỆNH NHÂN
(CANCER DU PANCRÉAS : L’IMMENSE ESPOIR D’UNE MOLÉCULE QUI DOUBLE LA SURVIE DES MALADES)

Daraxonrasib cho thấy những kết quả ngoạn mục, nơi mà miễn dịch liệu pháp và các thuốc nhắm đích (médicaments ciblés) đã thất bại

Thời sự y học số 765 – BS Nguyễn Văn Thịnh

HOẠT ĐỘNG VẬT LÝ CHỐNG TRẦM CẢM, CŨNG HIỆU QUẢ NHƯ TÂM LÝ LIỆU PHÁP
(L’ACTIVITÉ PHYSIQUE, AUSSI EFFICACE QUE LES PSYCHOTHÉRAPIES CONTRE LA DÉPRESSION)

Bằng những cơ chế sinh học và sinh lý, thể dục làm giảm cường độ của những triệu chứng trầm cảm.

Thời sự y học số 764 – BS Nguyễn Văn Thịnh

CẦN BIẾT VỀ NHỮNG CÔNG NGHỆ MỚI CHO THỊ GIÁC
(TOUT SAVOIR SUR LES NOUVELLES TECHNOS POUR LA VISION)

1. NHỮNG LENTILLE DE NUIT THẬT SỰ KỀM HÃM CẬN THỊ Ở TRẺ EM.

ĐÚNG. Những lentille de nuit (orthokératologie) kềm hãm thật sự sự tiến triển của cận thị tiến triển (myopie évolutive) ở trẻ em. « Đó là những lentille rigide (cứng) thấm oxy mà ta mang trong giấc ngủ. Chúng tác động bằng cách biến đổi một cách tạm thời hình dạng của giác mạc, điều này mang lại hai lợi ích : thị giác được điều chỉnh cho ngày hôm sau (cho phép không cần mang kính), và sự tiến triển của cận thị được kềm hãm một cách đáng kể », BS Esther Blumen-Ohana, ophtalmologiste, đã chỉ như vậy.
Nói chung chúng được đề nghị bắt đầu từ 8-10 tuổi, tùy theo tình trạng chín mùi của đứa trẻ. «Protocole phải được tôn trọng một cách nghiêm túc bởi vì một sự sử dụng tồi có thể dẫn đến những biến chứng nhiễm khuẩn. Vậy sự tán thành dự án điều trị của cha mẹ là cần thiết. Thiết bị để được hiệu quả bệnh nhân cần những đêm ngủ đủ, khoảng 9 đến 10 giờ. Tính hiệu quả tối ưu nếu ta hạn chế những écran buổi chiều và nếu ta khuyến khích những hoạt động ngoài trời, bởi vì ánh sáng tự nhiên làm dễ sự tiết các chất dẫn truyền thần kinh để làm ổn định mắt ». Cũng có những lentille de freination mềm (souple) hãy cứng (rigide).

Thời sự y học số 763 – BS Nguyễn Văn Thịnh

CHÓNG MẶT : KHI NÀO QUAN NGẠI ?
VERTIGES : QUAND S’INQUIÉTER ?

Tình trạng không vững (instabilité), cảm giác say rượu (sensation d’ébriété) hay đau đầu và nôn…Khi tất cả xoay chung quanh chúng ta, những dấu hiệu gì phải báo động chúng ta ?
Ai đã chẳng có một hôm nào đó cảm thấy như bước trên một mặt đất chồng chềnh hay thấy đồ đạt xê dịch trước mắt mình ? Ở Pháp, chóng mặt là động cơ thứ ba khiến bệnh nhân đi khám BS đa khoa. «Chóng mặt là một triệu chứng chứ không phải là một bệnh. Đó là điều bệnh nhân cảm thấy, một cảm giác chuyển động, hoặc của môi trường, hoặc của chính bệnh nhân », BS Marion Montava, thầy thuốc TMH và chirurgienne de la face et du cou, đã tóm tắt như vậy.

Thời sự y học số 762 – BS Nguyễn Văn Thịnh

MỤN TRỨNG CÁ : ĐÚNG VÀ SAI
ACNÉ : DÉMÊLEZ LE VRAI DU FAUX

Mụn trứng cá thường tạo những định kiến. Chế độ ăn uống, vệ sinh đời sống, hormones…Các chuyên gia giúp bạn hiệu chính bằng 20 câu hỏi.

Thời sự y học số 761 – BS Nguyễn Văn Thịnh

ALZHEIMER : PHẢI CHĂNG CÓ THỂ ĐIỀU TRỊ BẮNG VI PHẪU THUẬT BẠCH HUYẾT ?
(ALZHEIMER : ET SI LA SOLUTION PASSAIT AUSSI LA MICROCHIRURGIE ?)

Bổ sung cho thuốc, ngoại khoa của các mạch bạch huyết nằm trong màng não, và cho phép dẫn lưu não, là một hướng bắt đầu được thăm dò

Thời sự y học số 760 – BS Nguyễn Văn Thịnh

CAO HUYẾT ÁP : HÃY KIỂM TRA HUYẾT ÁP
(HYPERTENSION : REPRENEZ LE CONTRÔLE)

Thường thầm lặng, cao huyết áp hành động trong bóng tối và làm yếu dần dần tim, não hay thận…
Tin vui, đó là hôm nay ta biết rất rõ phát hiện nó, điều trị nó và kiểm soát nó. Theo dõi đều đãn, thuốc, lối sống : kiểm soát huyết áp của mình ở trong tầm tay của tất cả

Cấp cứu lão khoa số 42 – BS Nguyễn Văn Thịnh

NGẤT
(SYNCOPE)

+ Bệnh sử một mình chịu trách nhiệm chẩn đoán nguyên nhân của ngất (syncope) trong khoảng 50% những trường hợp trong đó một chẩn đoán được xác lập. Khám vật lý chịu trách nhiệm thêm 20%. Gộp lại, bệnh sử và khám vật lý là những công cụ chẩn đoán có giá trị hơn hết.

Thời sự y học số 759 – BS Nguyễn Văn Thịnh

MỘT CHỈ DẤU SINH HỌC ĐẦU TIÊN CỦA LO ÂU ĐƯỢC KHÁM PHÁ TRONG MÁU
UN PREMIER BIOMARQUEUR DE L’ANXIÉTÉ DÉCOUVERT DANS LE SANG

Các nhà nghiên cứu đã nhận diện một lipide đóng một vai trò chủ chốt trong lo âu (anxiété), cảm giác này là một thành phần quan trong của nhiều rối loạn tâm thần.
OMS định nghĩa lo âu (anxiété) như là « một cảm giác nguy hiểm sắp xảy ra không được xác định, được kèm theo bởi một trạng thái khó ở, bồn chồn, hoảng loạn thậm chí buồn phiền sâu xa (anéantissement). Mặc dầu sự lo âu thường hiện diện trong cuộc sống của chúng ta và là một thành phần quan trọng của nhiều rối loạn tâm thần, tuy nhiên không thể định đặc điểm nó ngoài những trắc nghiệm hành vi (tests comportementaux).

Thời sự y học số 758 – BS Nguyễn Văn Thịnh

HỘI CHỨNG CHUYỂN HÓA : KẺ THÙ SỐ 1
(SYNDROME MÉTABOLIQUE: L’ENNEMI PUBLIC NUMÉRO 1)

Thuật ngữ ít được biết bởi những người tập sự. Tuy vậy hội chứng chuyển hóa (syndrome métabolique) chịu trách nhiệm nhiều tác hại, đái đường, những bệnh tim mạch…. Một kẻ giết người thầm lặng mà phương thuốc đã được biết.

Đó là những « điều bất thường» nếu lấy riêng rẻ, không có gì đáng quan ngại : một thân hình đẩy ra (tour de taille épaissi), một nồng độ đường trong máu hay một HA hơi một ít trên bình thường. Nếu lấy riêng rẻ, bảo đảm, không có gì nghiêm trọng. Nhưng khi cùng một người kiêm nhiều trong số những yếu tố nguy cơ này, chính đó mà vấn đề có thể trở nên trầm trọng hơn nhiều.

Thời sự y học số 757 – BS Nguyễn Văn Thịnh

CÔNG TÁC ĐIỀU TRA PHÁT HIỆN BỆNH GAN MỠ VẪN KHÔNG ĐỦ
(LE DÉPISTAGE DE LA MALADIE DU FOIE GRAS RESTE TRÈS INSUFFISANT)

Những thuốc điều trị chống MASH (viem gan nhiem mo do loan nang chuyen hoa) sẽ đến ; căn bệnh này có thể gây xơ gan và ung thư. Nhưng tốt hơn là điều tra phát hiện tình trạng thường gặp này.
Một người trưởng thành trên ba : đó là phần được đánh giá của những người Pháp bị bệnh gan mỡ (maladie du foie gras) hay, đối với các chuyên gia, bệnh gan mỡ chuyển hóa (stéatose hépatique métabolique hay MASLD theo tiếng Anh). Căn bệnh tương đối gần đây này, có những hậu quả đôi khi trầm trọng, không ngừng tiến triển nhờ malbouffe và tình trạng ít hoạt động. Đến độ OMS vừa công bố một báo động đầu tiên, kêu gọi các nước trên thế giới huy động chống lại một dịch bệnh mà đường cong dịch tễ theo những đường cong của bệnh béo phì và đái đường.

Thời sự y học số 756 – BS Nguyễn Văn Thịnh

TAI BIẾN MẠCH MÁU NÃO Ở PHỤ NỮ
PHÒNG NGỪA TAI BIẾN MẠCH MÁU NÃO

BA GIAI ĐOẠN CUỘC SỐNG CÓ NGUY CƠ TAI BIẾN MẠCH MÁU NÃO ĐỐI VỚI PHỤ NỮ

+ Nếu thời kỳ mãn kinh là một thời kỳ có nguy cơ tai biến mạch máu não, hai thời kỳ khác của cuộc sống phải đặc biệt chú ý :

+ Tuổi sinh đẻ (l’age de la procréation) và sự lựa chọn phương pháp ngừa thai, bởi vì sử dụng một thuốc ngừa thai oestroprogestative gia tăng nguy cơ tai biến mạch máu não 2,7 lần so với những phụ nữ không dùng loại thuốc ngừa thai này. Những phụ nữ có ngụy cơ nhất : những phụ nữ hút thuốc lá hay những phụ nữ bị migraine với aura.

Thời sự y học số 755 – BS Nguyễn Văn Thịnh

1. MỘT TRẮC NGHIỆM NƯỚC DÃI (TEST SALIVAIRE) ĐỂ CHẨN ĐOÁN LẠC NỘI MẠC TỬ CUNG (ENDOMÉTRIOSE)

Những cơn đau đôi khi cấp tính trong kinh nguyệt, nhưng cũng trong khi giao hợp, những rối loạn tiêu hóa, những khó khăn khi đi tiểu, một sự mệt mãn tính…

Thời sự y học số 754 – BS Nguyễn Văn Thịnh

1. ALZHEIMER : TRONTINEMAB, MỘT THUỐC MỚI HẠN. CHẾ NHỮNG TÁC DỤNG PHỤ

Một thành phần liên kết với trontinemab sẽ làm giảm những nguy cơ phù và xuất huyết liên kết với những kháng thể khác nhắm những mảng amyloide.
Đầu tháng 11/2025, Bộ y tế Pháp tuyên bố chống sự bồi hoàn của Lequembi, một thuốc tuy vậy đã được cho phép ở châu Âu từ tháng tư 2025 và được sử dụng để làm chậm sự tiến triển của bệnh Alzheimer ở những bệnh nhân được chẩn đoán ở một giai đoạn sớm.

Thời sự y học số 753 – BS Nguyễn Văn Thịnh

THỜI SỰ Y HỌC SỐ 753

NHỮNG CHẤT TƯƠNG CẶN CỦA GLP-1
NHỮNG MŨI TIÊM LÀM GIẢM CÂN KỲ DIỆU
ANALOGUES DES GLP-1
DES INJECTIONS MINCEUR MIRACLES

OZEMPIC, MOUNJARO, WEGOVY…Đó là những tên thương mãi của những chất tương cận của GLP-1 (analogues des GLP-1), Những thuốc tiêm hứa hẹn một sự mất cân nhanh. Ảo tưởng hay cách mạng điều trị thật sự. Đối với những bệnh nhân bị béo phì ?

Thời sự y học số 752 – BS Nguyễn Văn Thịnh

HUYẾT ÁP QUÁ CAO HAY QUÁ THẤP
20 PHẢN XẠ ĐỂ QUẢN LÝ TỐT HUYẾT ÁP

Thường được so sánh với những ống đơn giản, các động mạch cần một áp lực đủ để làm lan tỏa máu đến tất cả các cơ quan. Nhưng nếu áp lực này trở nên quá mạnh, nó có thể gây nên những tổn hại đáng kể ở chính mạch máu, nhưng cũng ở tim, não, thận hay mắt.
Theo những dữ liệu mới nhất của Santé publique France, 22% những người Pháp bị tăng huyết áp, hoặc 17 triệu người. Gần 75% những người trưởng thành tuyên bố đã nhận được một đo huyết áp trong năm vừa qua. Đó là tốt, nhưng có thể làm tốt hơn. Journée mondiale de l’hypertension, diễn ra nagy 17 tháng năm vừa rồi, là cơ hội để nhắc lại tầm quan trọng của kiểm tra đều đặn huyết áp ở mọi lứa tuổi, ở phòng mạch bác sĩ hay ở tại nhà mình

Thời sự y học số 751 – BS Nguyễn Văn Thịnh

NHỮNG BỆNH PHỤ KHOA : 6 ĐỊNH KIẾN

1. ĐAU KHI CÓ KINH LÀ CHUYỆN BÌNH THƯỜNG

Đúng & Sai. Vâng, đau kinh (dysménorrhées) là thường gặp. Chúng xảy đến khi tử cung co bóp dưới tác dụng của những chất được gọi là prostaglandine, để tổng xuất niêm mạc tử cung. Những co thắt này có thể rất không thoải mái. « Paracétamol, những AINS hay những thuốc chống co thắt có thể làm thuyên giảm. Phải dùng chúng ngay những dấu hiệu đau đầu tiên, không chờ đợi cho đến khi chúng an vị. Đó là điều hiệu quả nhất để làm chập mạch (court-circuiter) nó », BS Brigitte Raccah-Tebeka, gynécologue médicale et endocrinologue đã khuyên như vậy.

Thời sự y học số 750 – BS Nguyễn Văn Thịnh

SỰ DƯ THỪA MỠ GAN, MỘT NGUY CƠ KHÔNG CHỈ Ở GAN
(L’EXCÈS DE GRAISSE HÉPATIQUE, UN RISQUE BIEN AU-DELA DU FOIE)

Phía sau gan nhiễm mỡ (stéatose hépatique), hay MASH, dấu mình một bệnh lý gia tăng những nguy cơ đái đường, ung thư hay bệnh tim.

Gan nhiễm mỡ chuyển hóa (stéatose hépatique métabolique), mới đây được đặt lại tên MASH, từ lâu đã được xem như là một vấn đề của gan. Một loại gan mỡ («foie gras ») ở người, hậu quả trực tiếp của một chế độ ăn uống quá phong phú và một lối sống ít hoạt động. Nhưng những dữ liệu Pháp gần đây nhất buộc phải thay đổi cái nhìn : ngoài gan, thực tế đó là một bệnh toàn thân (maladie systémique), ở ngã tư của béo phì, đái đường, những bệnh tim-mạch và ngay cả của vài ung thư.
Tất cả bắt đầu bằng một sự tích tụ mỡ trong những tế bào gan được gọi là nhiễm mỡ (stéatose).

Thời sự y học số 749 – BS Nguyễn Văn Thịnh

CÁC BỆNH PHỤ KHOA : CUỘC CHIẾN ĐƯỢC TUYÊN BỐ
(MAUX GYNÉCO : LA GUERRE EST DÉCLARÉE)

Hội chứng các buồng trứng đa nang (SOPK), Lạc nội mạc tử cung (endométriose), u xơ tử cung (fibrome), sa sinh dục (prolapsus), són tiểu (incontinence)…làm hỏng cuộc sống của hàng triệu phụ nữ. Trong im lặng và, quá thường, trong xấu hổ. May mắn thay, những tabou được dỡ bỏ, y học tiến triển, và sau cùng các bệnh nhân đấu tranh, với những vũ khí ít bất bình đẳng hơn.

Cấp cứu lão khoa số 41 – BS Nguyễn Văn Thịnh

TÁO BÓN
(CONSTIPATION)

PHẦN II
Tiếp theo CẤP CỨU LÃO KHOA SỐ 40

III. LÂM SÀNG
Một bệnh sử kỹ lưỡng và chi tiết thường có thể làm sáng tỏ nguyên nhân khả dĩ nhất của bón ở một bệnh nhân. Các bệnh nhân thường đau bụng quặn hay chướng bụng. Thông tin bệnh sử thích đáng gồm đánh giá tính chất của phân (lỏng hay cứng), timing và tần số của đại tiện, những triệu chứng liên kết (nghề nghiệp, những thói quen ngủ, cảm giác ăn ngon, những hoạt động hàng ngày, và khí chất), những bệnh xảy ra đồng thời, và những yếu tố ngoại tại (chế độ ăn uống, thể dục, và các thuốc).
Nên có được một sự mô tả chính xác các triệu chứng và thời gian của chúng. Bón cấp tính thường được liên kết với bệnh thực thể hơn là bón mãn tính. Bón với khởi phát muộn trong cuộc đời gợi ý một bệnh mắc phải. Một sự thay đổi mới đây của những thói quen đi cầu của một người trưởng thành với nôn và mửa có thể do một obstructing neoplasm. Cũng vậy, tiêu chảy luân phiên với bón và mất cân gợi y một khối u gây tắc (obstructing neoplasm) hay hội chứng ruột dễ bị kích thích (irritable bowel syndrome).

Thời sự y học số 748 – BS Nguyễn Văn Thịnh

THANH MẢNH : KHÔNG NHẤT THIẾT LÀ BẰNG CHỨNG CỦA SỨC KHỎE TỐT
(MINCEUR : PAS FORCÉMENT GAGE DE BONNE SANTÉ)

Người ta liên kết còn quá thường đường nét thanh mảnh và sức khoẻ tốt. Tuy vậy, nhiều phụ nữ thanh mảnh có một mất cân bằng chuyển hóa vô hình, với những hậu quả nguy hại trong thời gian dài hạn.

Thời sự y học số 747 – BS Nguyễn Văn Thịnh

SIÊU ÂM KHÔNG XÂM NHẬP CHỐNG UNG THƯ TUYẾN TIỀN LIỆT
DES ULTRASONS NON INVASIFS CONTRE LE CANCER DE LA PROSTATE

Cải tiến này từ nay được đảm nhận bởi assurance maladie : một tiến bộ y khoa và xã hội quan trọng.
Mỗi năm ở Pháp, ta chẩn đoán ở gần 60000 người đàn ông, hoặc 1 trên 6 sau 60 tuổi, một ung thư của tuyến tiền liệt, tuyến nhỏ nằm dưới bàng quang, góp phần vào sự sản xuất tinh dịch.

Thời sự y học số 746 – BS Nguyễn Văn Thịnh

METFORMINE, THUỐC CHỐNG BỆNH ĐÁI ĐƯỜNG ĐƯỢC KÊ ĐƠN NHIỀU NHẤT : MỘT BÍ MẬT VỪA ĐƯỢC PHÁT HIỆN.
(UN MYSTÈRE EST LEVÉ SUR LA MERFORMINE, LE PLUS PRESCRIT DES ANTIDIABÉTIQUES)

Đã lâu người ta đã tin rằng Metformine tác động chủ yếu lên gan để làm hạ nồng độ đường trong máu. Một nghiên cứu ở Hoa Kỳ chứng tỏ rằng cái đích chính của nó là một cơ quan hoàn toàn khác.

Cấp cứu lão khoa số 40 – BS Nguyễn Văn Thịnh

TÁO BÓN
(CONSTIPATION)

PHẦN I

+ Những nguyên nhân của táo bón có nhiều, nhưng trong khung cảnh cấp cứu, các bệnh nhân thường đến với táo bón cấp tính do thuốc hay do những thương tổn đau quanh hậu môn.

+ Hon 25% bệnh nhân với ung thư đại-trực tràng bị táo bón. Nếu nghi ung thư đại tràng, cần chuyển bệnh nhân để thực hiện soi đại tràng.

+ Những biến chứng đáng kể do táo bón hay điều trị liên quan có thể xảy ra và gồm trĩ (hemorrhoids), nứt hậu môn (anal fissure), sa trực tràng (rectal prolapse), loét phân (stercoral ulcer), thủng đại tràng, xoắn đại tràng (colonic volvulus), viêm đại tràng thiếu máu cục bộ (ischemic colitis), són phân (fecal incontinence), bí tiểu, nhiễm sắc tố đại tràng (melanosis coli), đại tràng xổ (cathartic colon), loạn năng tim và mạch máu não, và phân đóng chặt (fecal impaction)

Thời sự y học số 745 – BS Nguyễn Văn Thịnh

MAGNÉSIUM CÓ THẬT SỰ LÀ MỘT CHẤT CHỐNG STRESS TỐT
(MAGNESIUM EST-IL VRAIMENT UN BON ANTISTRESS ?)

Bởi vì nó có một anh hưởng lên hệ thần kinh, magnésium thường được bán như là có thể cải thiện tính dễ bị kích thích (nervosité), tính dễ cáu (irritabilité) và mệt. Tính hiệu quả của một sự cho bổ sung như thế có được chứng minh ?

Thời sự y học số 744 – BS Nguyễn Văn Thịnh

CÓ PHẢI DÙNG VITAMINE D HAY KHÔNG ?
(VITAMINE D : EN PRENDRE OU PAS ?)

Pr Cédric Annweiler
Chef du Pole PARADH
CHU d’Angers
Dr Jean-François Landrier
Directeur de recherche à Inrae
Marseille
Pr Jean-Claude Souberbielle
Hopital Necker, Paris

Nhờ những tia tử ngoại của mặt trời, cho phép tổng hợp vitamine D, phần lớn chúng ta nói chung có một dự trữ tốt về vitamine D vào cuối hè. Nhưng vào mùa đông chúng ta hầu như không chế tạo nó nữa. Đó có phải là một vấn đề ? Có phải cho bổ sung vitamine D hay không và nếu có, như thế nào ?

Như mỗi năm, khi mùa lạnh đến, ta nghe nói nhiều về vitamine D. Nhưng bạn có biết rằng nó được xếp loại như một kích thích tố ? Thật vậy, trái với những vitamine được định nghĩa như là những chất mà chinh có thể không thể chế tạo, vitamine D có thể được chế tạo bởi da dưới tác dụng của những tia tử ngoại của mặt trời.

Thời sự y học số 743 – BS Nguyễn Văn Thịnh

ANTIHISTAMINIQUES
11 CÂU HỎI-TRẢ LỜI ĐỂ SỬ DỤNG TỐT

Các antihistaminiques, được sử dụng để chống lại các dị ứng, thuộc về những thuốc được kê đơn nhiều nhất và được dung nạp tốt. Nhưng chúng có thật sự không nguy hiểm không ? Và có hiệu quả không khi ta dùng chúng lâu dài ? Ta sẽ phân rõ thật giả bằng 14 điểm chủ yếu.

Thời sự y học số 742 – BS Nguyễn Văn Thịnh

TAI BIẾN MẠCH MÁU NÃO Ở PHỤ NỮ :

TẠI SAO NHIỀU BẤT BÌNH ĐẲNG NHƯ VẬY ?
(AVC AU FÉMININ : POURQUOI TANT D’INÉGALITÉS ?)

Trong hơn 20 năm, những tiến bộ khổng lồ đã được thực hiện trong xử trí và điều trị các tai biến mạch máu não. Và tuy vậy, hôm nay vẫn còn vài điều trở ngại, mà những trở ngại đầu tiên là các phụ nữ. Tại sao đàn bà chết vì tai biến mạch máu não nhiều hơn đàn ông ? Tại sao sự xử trí các phụ nữ còn thường bất cập ? Làm sao ngăn ngừa những tai biến này và cho phép các phụ nữ trở thành tác nhân của sức khỏe mạch máu của họ ?

Cấp cứu lão khoa số 39 – BS Nguyễn Văn Thịnh

SINH LÝ HỌC CỦA SỰ LÃO HÓA
(THE PHYSIOLOGY OF AGING)

PHẦN II

NHỮNG THAY ĐỔI SINH LÝ CỦA SỰ LÃO HÓA
A/ HỆ TIM MẠCH
Tim là một cơ quan cơ (muscular organ) đẩy máu đến các cơ quan khác nhau và đến các mô của cơ thể.Tim và các huyết quản để hoạt động bình thường, rất phụ thuộc vào các tính chất vật lý như khả năng giãn (distensibility), khả năng co thắt (contractibility) và tính đàn hồi (elasticity).Tất cả những tính chất này có thể bị biến đổi bởi quá trình lão hóa.Mức độ tim và các huyết quản bị ảnh hưởng có thể được xác định bằng cách theo dõi 3 chức năng lâm sàng sau đây : huyết áp, lưu lượng tim (cardiac output) và tần số tim (heart rate).

Cấp cứu nội thần kinh số 74 – BS Nguyễn Văn Thịnh

VIÊM MÀNG NÃO
(MENINGITIS)

I. NHỮNG ĐẶC ĐIỀM LÂM SÀNG

+ Trong những trường hợp cổ điển và tối cấp của viêm màng não vi khuẩn (bacterial meningitis), bệnh nhân có biểu hiện sốt, đau đầu, cứng cổ, sợ ánh sáng, và trạng thái tâm thần bị biến đổi. Co giật có thể xảy ra ở 25% những trường hợp.
+ Tuy nhiên bệnh cảnh lâm sàng có thể ít đặc hiệu hơn, đặc biệt bệnh nhân rất nhỏ tuổi hay ở người già. Lú lẫn và sốt có thể là những triệu chứng của kích thích màng não ở người già.
+ Điều quan trọng là hỏi về sự sử dụng kháng sinh mới đây, có thể làm che mờ bệnh cảnh lâm sàng ở một trường hợp ít dữ dội hơn.
+ Những dữ kiện tiền sử chủ yếu gồm có những điều kiện sống (thí dụ trong trại lính hay college dormitories), chấn thương, khả năng miễn dịch (immunocompetence), tình trạng tiêm chủng (immunization status) và những thủ thuật ngoại thần kinh mới đây.

Cấp cứu nhi khoa số 92 – BS Nguyễn Văn Thịnh

TĂNG BẠCH CẦU ĐƠN NHÂN DO NHIỄM TRÙNG
(INFECTIOUS MONONUCLEOSIS)

Tăng bạch cầu đơn nhân nhiễm khuẩn (Infectious mononucleosis) là một hội chứng lâm sàng gồm sốt kéo dài, viêm họng, sưng hạch.

Virus Epstein-Barr (EBV) gây hầu hết (80-90%) các trường hợp tăng bạch cầu đơn nhân nhiễm khuẩn. Những tình trạng và nhiễm trùng khác gây một hội chứng giống tăng bạch cầu đơn nhân (mononucleosis-like syndrome) gồm CMV, human herpesvirus 6, HIV, adenovirus, Toxoplasma gondii, Corynebacterium diphtheriae, hepatitis A, influenza A và B, rubella, Coxiella burnetti, những bệnh ác tính (lymphoma, leukemia), và các loại thuốc (phenytoin, sulfa).

Cấp cứu lão khoa số 38 – BS Nguyễn Văn Thịnh

SINH LÝ HỌC CỦA SỰ LÃO HÓA
(THE PHYSIOLOGY OF AGING)

PHẦN I

+ Sự lão hóa tự nó không phải là một quá trình bệnh, nhưng với sự lão hóa, năng lực dự trữ (reserve capacity) bị mất, những cơ chế cầm máu trở nên ít mạnh hơn, và bị mất khả năng đáp ứng một cách hiệu quả những thách thức như nhiễm trùng hay chấn thương.

Cấp cứu nhi khoa số 91 – BS Nguyễn Văn Thịnh

VIÊM MÀNG NÃO
NHỮNG QUY TẮC DỰ PHÒNG VÀ KHAI BÁO
(Règles de prophylaxie et de déclaration devant un cas) Page 294

I. KHÁI QUÁT
Dự phòng và khai báo chỉ liên quan những viêm màng não vi khuẩn (méningite bactérienne) mà một mầm bệnh đã được nhận diện lúc xét nghiệm trực tiếp và lúc cấy dịch não tủy ;
Người «tiếp xúc» (contact) (có nguy cơ bị nhiễm) là tất cả những người (người lớn, trẻ em) đã có một sự tiếp cận (proximité) liên tục ít hay nhiều với người bệnh (những tiếp xúc gần và lập lại trong 10 ngày trước khi nhập viện). Những tiêu chuẩn này càng được mở rộng khi những tiếp xúc liên quan một tập thể những trẻ em nhỏ tuổi mà mức độ chung đụng là lớn.
Điều trị dự phòng của toàn thể một trường học hay sự khử nhiễm những phòng ốc của nó là vô ích khi chỉ một trường hợp viêm màng não được khai báo (trường hợp thường gặp nhất).

Cấp cứu nhi khoa số 90 – BS Nguyễn Văn Thịnh

VIÊM MÀNG NÃO MỦ Ở TRẺ EM
(MÉNINGITE PURULENTE DE L’ENFANT)

I. ĐỊNH NGHĨA
    Viêm màng não vi khuẩn (méningite bactérienne) là do sự xâm nhập nước não tủy bởi một vi khuẩn phát triển ở đó

Thời sự y học số 741 – BS Nguyễn Văn Thịnh

7 PHÚT MỖI NGÀY ĐỂ ĐƯỢC SỐNG THÊM MỘT NĂM
(7 MINUTES PAR JOUR POUR GAGNER UNE ANNEE DE VIE)

     Vận động nhiều hơn, ăn ngon hơn, ngủ lâu hơn : khi chúng được kết hợp, những phối hợp tối thiểu này cũng đủ kéo dài cuộc sống sức khỏe tốt (la vie en bonne santé).
     Thế thì nếu tất cả bắt đầu bằng gần như chẳng có gì hết ? Ngủ thêm 5 phút, hai phút hoạt động vật lý mỗi ngày, ăn uống hơi tốt hơn…

Thời sự y học số 740 – BS Nguyễn Văn Thịnh

NHỮNG VIÊM TAI TÁI DIỄN Ở NHỮNG TRẺ NHỎ : LÀM SAO TRÁNH VÀ ĐIỀU TRỊ CHÚNG
(OTITES À REPETITION CHEZ LES JEUNES ENFANTS: COMMENT LES INVITER ET LES TRAITER ? )

     Các em bé đặc biệt dễ bị viêm tai, nhưng hiện hữu những giải pháp để tránh chúng, điều trị chúng khi chúng xuất hiện và hạn chế những nguy cơ tái phát.

Cấp cứu nhi khoa số 89 – BS Nguyễn Văn Thịnh

VIÊM TAI GIỮA THANH DỊCH
(OTITE  SÉREUSE)

I. ĐỊNH NGHĨA
       Viêm tai giữa thanh dịch (otite séreuse) hay viêm tai giữa thanh dịch-nhầy (otite séro-muqueuse : OSM) là một bệnh của tai giữa, được đặc trưng bởi sự hiện diện sau một màng nhĩ đóng một tràn dịch (viêm tai màng nhĩ đóng) tiến triển từ hơn 3 tháng.

Thời sự y học số 739 – BS Nguyễn Văn Thịnh

HỘI CHỨNG BUỒNG TRỨNG ĐA NANG
(SOPK : SYNDROME DES OVAIRES POLYKYSTIQUES)
(PCOS : POLYCYSTIC OVARY SYNDROME)

6 ĐIỀU CẦN BIẾT VỀ SOPK

         Mặc dầu ít được quảng bá hơn nhiều endométriose, SOPK, nguyên nhân đầu tiên của vô sinh ở Pháp, gây bệnh cho một phụ nữ trên bảy ở lứa tuổi sinh đẻ.
          Đó là một hội chứng mang rất không đúng tên của nó. Thật vậy không có các nang (kyste) trong căn bệnh kích thích tố này. Định nghĩa, có từ 1935, lỗi thời.