Thời sự y học số 594 – BS Nguyễn Văn Thịnh

I. NHỮNG THUỐC CHỐNG VIRUS : MỘT VŨ KHÍ MỚI CHỐNG COVID-19
Trong khi biến thể Omicron làm toàn hành tinh chìm đắm trong điều không chắc chắn về sự tiến triển của đại dịch Covid-19, một hy vọng mới đến với những điều trị chống virus cải tiến. Những loại thuốc này cho phép làm sụt giảm những nhập viện và tử vong, nhất là trong những vùng của thế giới mà sự tiếp cận với các vaccin là khó. Ngoài cuộc khủng hoảng hiện nay, chúng có thể ngay cả hiệu quả chống lại cúm hay những nhiễm khác gây nên bởi những virus à ARN.

«Game changer» hay «changer la donne». Đó là điều được hứa hẹn bởi nhiều thuốc chống virus trong cuộc chiến chống lại virus Sras-CoV-2. Chúng cho phép, dùng trong 5 ngày liền sau những dấu hiệu nhiễm virus đầu tiên, loại bỏ virus khỏi cơ thể nếu ta chưa được tiêm chủng. Như những thuốc chống virus chữa lành viêm gan C hay phong bế virus của sida, những thuốc chống virus này, được gọi là có tác dụng trực tiếp, nhắm các enzyme của virus, chủ yếu để virus phát triển trong tế bào. Hai loại thuốc đã đang được thương mãi hóa, molnupiravir và Paxlovid, của những hãng dược phẩm Hoa Kỳ Merck và Pfizer.  Được trắc nghiệm trên nhiều trăm người vào giai đoạn đầu của nhiễm và có nguy cơ cao bị những biến chứng, chúng làm giảm nguy cơ nhập viện đối với những bệnh nhân được điều trị và loại bỏ mọi nguy cơ tử vong. « Điểm đáng chú ý, Etienne Simon-Lorière, chuyên gia virus học của Viện Pasteur đã nói rõ như vậy, chúng có thể phong bế tất cả các biến thể của Sars-CoV-2 bởi vì chúng tác động lên buồng máy (machinerie) của virus nhưng không lên những yếu tố bề mặt của virus.» Molnupiravir đã đi trước một chiều dài. Thật vậy lịch sử của nó xảy ra trước nhiều sự khai báo bởi Trung quốc với OMS những trường hợp viêm phổi không điển hình (pneumonie atypique) vào cuối năm 2019. Các nhà khoa học đã biết molnupiravir dưới dạng thuốc uống của một thuốc chống virus mạnh (beta-D-N4-hydroxycytidine), được khám phá năm 2002 bởi những nhà nghiên cứu Hoa Kỳ của đại học Emory, ở Atlanta, vì năng lực phong bế virus viêm gan C in vitro. Thuốc chống virus này là một chất tương cận của cytidine (C), môt trong bốn thành phần tạo thành ARN, di sản di truyền (patrimoine génétique) của virus. Molnupiravir có năng lực, bằng cách chiếm chỗ của cytidine trong khi chế tạo ARN viral, làm rối message của nó và làm cho sự đọc nó bị rối loạn khi nó được nhân lên bởi enzyme của virus, ARN polymérase. Vào năm 2018, những nhà nghiên cứu khác của đại học Emeroy khám phá rằng molnupiravir làm dừng hẳn bệnh cúm ở những động vật khác nhau mà không cho thấy một độc tính nào, và rằng virus, ngay cả lúc biến dị vẫn không tránh được sự phong bế cua molnupiravir. Vào năm 2019, cùng équipe này biến đổi nhẹ phân tử để làm cho nó cũng hoạt động lúc dùng bằng đường miệng ở người : molnupiravir sinh ra đời. Vào cuối tháng giêng 2020, vào lúc OMS tuyên bố dịch bệnh Covid-19 « khẩn cấp y tế cộng đồng tầm cỡ quốc tế », tất cả những chờ đợi hướng về sự hiệu chính của một vaccin có tác dụng bảo vệ hành tinh. Về phần mình, một cặp của các nhà đầu tư của Hoa Kỳ, Wendy và Wayne Holman, nhận thức tất cả tiềm năng tương lai mà molnupiravir có thể có, để làm dừng lại những nhiễm coronavirus. Họ tiếp xúc với trung tâm nghiên cứu, ở đây molnupiravir đã được phát triển, Emory Institute for Drug Development (EIDD), mua bằng sáng chế của trung tâm nghiên cứu này, qua công ty Ridgeback Therapeutics của nó, và tài trợ tức thời những thử nghiệm lâm sàng đầu tiên chống Sars-CoV-2. Vào tháng tư, hãng dược phẩm Merck cũng phát hiện molnupiravir và đề nghị với Ridgeback Therapeutics mua lại licence, vào lúc thử nghiệm lâm sàng đầu tiên đã cho thấy rằng nó được dung nạp tốt bởi cơ thể con người. Vào tháng sáu, một thử nghiệm điều trị đầu tiên, được thực hiện trên 200 người bị nhiễm bởi Sras-CoV-2, được thiết đặt ỏ Anh, được tài trợ bởi Ridgeback Therapeutics rồi bởi hãng dược phẩm Merck. Lần đầu tiên những kết quả của nó tiết lộ rằng molnupiravir loại bỏ virus ở tất cả những bệnh nhân được điều trị, trái với nhóm placebo.


10 TRIỆU LIỀU ĐƯỢC CHẾ TẠO VÀO NĂM 2021.

Sự chứng minh này, có được trong một thời gian kỷ lục nhờ những cố gắng của cặp Holman và của giới hữu trách y tế và khoa học Anh, cho phép bắt đầu vào tháng 10/2020 một thử nghiệm lâm sàng rộng lớn của molnupiravir trên những ngượi bị nhiễm và có ít nhất một yếu tố nguy cơ bị các biến chứng (béo phì, đái đường, trên 60 tuổi…). Một năm sau, tác dụng của nó lại tỏ ra rất thuyết phục : molnupiravir làm giảm một nửa những nguy cơ nhập viện và tránh mọi tử vong ở những bệnh nhân được điều trị so với nhóm placebo. Những kết quả sơ khởi này, được loan báo chỉ xuyên qua một thông báo báo chí, đã làm dừng lại sự tiếp tục của thử nghiệm vì những lý do đạo đức (một thử nghịệm lâm sàng phải được thực hiện với điều trị tốt nhất được biết đối với nhóm chứng). Khi đó chính phủ Hoa Kỳ hành động nước trước, đã rút ra carnet de chèque ngay tháng sáu 2021 để mua 1,7 triệu thuốc điều trị 5 ngày với 712 dollars mỗi đơn vị trong trường hợp sản phẩm được cho phép, rồi vào tháng 11 một đơn đặt hàng mới 1,4 triệu thuốc điều trị. Về phía mình, Merck đã chế tạo 10 triệu thuốc chống virus năm 2021 trong 17 xưởng của 8 nước và sẽ có năng lực sản xuất hơn gấp đôi vào năm 2022. Hãng dược phẩm cũng đã đồng ý cho những giấy phép chế tạo thuốc với giá thấp hơn dành cho 105 nước đang phát triển, với cam kết không thu một lệ phí nào chừng nào OMS đánh giá Covid-19 là một « khẩn cấp y tế công cộng tầm cỡ quốc tế ». Nhiều hãng chế tạo génériques, trong đó nhiều ở Ấn Độ, đã bắt đầu sản xuất molnupiravir, nhất là sự tổng hợp hỏa học của nó là dễ thực hiện. Đầu tháng 11/2021, Vương quốc Anh là nước đầu tiên cho phép thương mãi hóa thuốc chống virus được gọi là Lagevrio cho những người bị nhiễm có nguy cơ và đã mua 480.000 thuốc điều trị. Vài nước, trong đó có Pháp, cũng đã đặt mua molnupiravir trong năm 2021 và vài nước đã sử dụng nó à titre dérogatoire trong các bệnh viện. Chán, những kết quả hoàn toàn của nghiên cứu lâm sàng được loan báo cuối tháng 11 tỏ ra gây thất vọng hơn : sự giảm tỷ lệ nhập viện chỉ là 30% và một trượng hợp tử vong đã không thể tránh được. Hậu quả : vào năm 2022, sản phẩm có thể nhanh chóng bị bắt kịp bởi thuốc cạnh tranh nó, nghiêm túc nhất : Paxlovid de Pfizer. Thật vậy, vào tháng 11/2021 hãng dược phẩm Hoa Kỳ đã loan báo những kết quả sơ khởi tốt hơn nhiều đối với thuốc chống virus của hãng. Paxlovid được trắc nghiệm trong môt thử nghiệm lâm sàng quy mô lớn với placebo và thử nghiệm này cũng bị dừng lại vì cùng những lý do đạo đức. Cơ chế tác dụng của nó là khác : nó phong bế một enzyme chủ yếu của các coronavirus, một protéase. Enzyme này phóng thích tất cả các protéine của virus trong tế bào. Chất ức chế này (ex-PF-07321332) được phối hợp với ritonavir, một antiviral chống virus của sida được dùng ở nồng độ thấp, điều này nhằm hạn chế sự thoái hóa của nó qua gan. «Trái với molnupiravir, Paxlovid sinh ra trực tiếp từ những nghiên cứu được thực hiện vào năm 2003 bởi Pfizer chống lại Sras-CoV, virus rất gần với Sras-CoV-2, rồi bị bỏ khi dịch bệnh của nó đã có thể được kềm chế, điều này giải thích sự hiệu chính của nó trong một thời gian kỷ lục vài tháng », Etienne Simon-Lorière đã định rõ như vậy. Vì không có những tác dụng phụ đáng kể ở các bệnh nhân, thuốc này đã được đặt mua 10 triệu viên với gần 5,3 tỷ dollar bởi chính phủ Hoa Kỳ, với điều kiện thuốc được chuẩn thuận. Pfizer cũng đã thuận cho cùng những điều kiện chế tạo dễ dàng đối với những nước đang phát triển. Ngoài tính hiệu quả của nó, thuốc này có một ưu điểm quan trọng, so với mulnupiravir, là không can thiệp vào vật liệu di truyền (matériem génétique) nhưng chỉ với một protéine virale chung cho tất cả những coronavirus.


Merck và Pfizer không phải là những hãng dược phẩm duy nhất phát triển những thuốc chống Sras-CoV-2 dùng bằng đường miệng, mặc dầu những hãng cạnh tranh vào lúc này không nhiều. Tiến bước nhất trong đánh giá lâm sàng là AT-527 của công ty Atea Pharmaceuticals của Hoa Kỳ, được thành lập bởi nhà nghiên cứu người Pháp Jean-Pierre Sommadossi. Thuốc mới này cũng có thể phong bế trực tiếp sự tổng hợp của  ARN của các coronavirus và đã không cho thấy khả năng gây biến dị (pouvoir mutagène). Những kết quả của thử nghiệm lâm sàng quy mô đầu tiên chỉ có thể được biết vào đầu lục cá nguyệt đầu của năm 2022. Tuy nhiên những thuốc chống virus dùng bằng đường miệng không phải là điều trị đầu tiên để làm ngừng căn bệnh : chúng đến đọ sức với các kháng thể đã được thương mãi hóa. Nhưng chúng có ưu điểm tác động lên tất cả các biến thể của virus. Ngoài ra chúng có thể được sử dụng ngoài bệnh viện và dễ vận chuyển và tích trữ. Và nhất là chúng được chế tạo ít đắt hơn nhiều. «Ngược lại, cũng như những kháng thể, chúng phải được sử dụng càng sớm càng tốt, Bruno Lina, chuyên gia virus học ở CHU de Lyon, đã nhấn mạnh như vậy, điều này đòi hỏi những phương tiện phát hiện virus dễ dàng và nhanh chóng ngay những dấu hiệu đầu tiên của căn bệnh. » Chúng cũng liên quan trước hết những người có nguy cơ cao phát triển một Covid-19 nặng, ngoại trừ những phụ nữ có thai và những người đang đưọc thẩm tích (dialyse). Nhưng chúng mang lại hy vọng làm sụt giảm những nhập viện và tử vong, nhất là trong những vùng của thế giới, mà ở đó sự tiếp cận với các vaccin khó khăn do những cấu trúc hạ tầng y tế hay vận chuyển không đủ.

NHỮNG THUỐC CHỐNG VIRUS CHO PHÉP LÀM NHẸ GÁNH CÁC BỆNH VIỆN

Nhất là, ngoài đại dịch hiện nay, vài sản phẩm trong số chúng, như molnupiravir, có thể tỏ ra hữu ích chống lại cúm hay những bệnh khác đôi khi gây tử vong do những virus ARN. Vì vậy, trước một tiềm năng như thế, Hoa Kỳ đã giải ngân 3 tỷ dollar vào tháng sáu 2021 để tài trợ một chương trình nghiên cứu và phát triển vĩ đại được gọi là Antiviral Program for Pandemics. Những quỹ này, được trích từ kế hoạch phục hồi kinh tế 1900 tỷ dollars được đề nghị bởi Joe Biden và được biểu quyết bởi Quốc hội Hoa Ký vào tháng ba năm 2021. Quỹ này nhằm tài trợ nghiên cứu và phát triển các thuốc chống virus dùng bằng đường miệng, chúng nhắm các coronavirus nhưng cũng những virus à ARN khác có thể là nguồn gốc của những đại dịch tương lai. Những nghiên cứu lâm sàng cũng như sự chế tạo những thuốc tương lai cũng sẽ được trợ cấp rộng rãi. Sự nhập cuộc của các thuốc chống virus bằng đường miệng sẽ là một lưới an toàn đầu tiên đối với phần lớn những người có một nguy cơ cao phát triển một thể nặng của Covid 19. «Chúng sẽ cho phép, nếu chúng được chuẩn thuận bởi Cơ quan quốc gia an toàn dược phẩm và các sản phẩm y tế (ANSM) và HAS (Haute Autorité de santé), làm giảm sự ào đến của các bệnh nhân trong các bệnh viện với sự điều trị các bệnh nhân bởi médecine de ville», Bruno Lina đã nói như vậy. Điều đó sẽ liên quan những người mà hệ miễn dịch suy yếu, những người theo một điều trị làm suy giảm miễn dịch hay có một yếu tố nguy cơ liên kết với tình trạng vật lý của họ (đái đường, cao tuổi, béo phì, những vấn đề phổi hay tim mạch…). » Dạng bảo vệ nhanh mới này có thể tỏ ra càng quan trọng trong tương lai khi ít nhất một biến thể của virus, delta hiện đang thống trị, còn có thể gây nhiễm những người được chủng và do đó có những cơ may tồn tại lâu dài trong dân chúng », Etienne Simon-Lorière đã kết luận như vậy. Một ý kiến còn có nhiều ý nghĩa hơn với mối đe dọa mới của biến thể Omicron.

(SCIENCES ET AVENIR 1/2022)

II. MOLNUPIRAVIR, MỘT THUỐC GÂY BIẾN DỊ ?

Molnupiravir có thể đi vào trong ADN của những tế bào đang phân chia và gây những biến dị ở đó, một thí nghiệm được công bố vào tháng năm 2021 đã xác nhận điều đó. Tài liệu xuất bản này đã làm trùm lên một sự nghi ngờ quan trọng về tính vô hại của nó. Dầu sao protocole là rất khác với một liệu pháp trong 5 ngày : protocole đã trắc nghiệm những tế bào đã tăng sinh trong một tháng với thuốc chống virus monupiravir. Về phía mình các nhà nghiên cứu của Emory Institute for Drug Development (Hoa Kỳ) (đã phát triển thuốc), đã không phát hiện một biến dị nào ở nhiều loài động vật được tiếp xúc với những nồng độ mạnh của molnupiravir. Trong tất cả những trường hợp, thuốc này sẽ không được sử dụng trong trường hợp dự định có thai hay trong trường hợp có thai và sẽ được dành cho những người có nguy cơ cao bị Covid-19 nặng.

(SCIENCES ET AVENIR 1/2022)

III. MOLNUPIRAVIR : CÒN VÀI CÂU HỎI, VÀ RỒI CHẤM HẾT ?
CORONAVIRUS. Trong những tuần qua, hai thuốc điều trị chống virus (molnupiravir và Paxlovid) đã mang lại một bouffée d’espoir trong cuộc chiến chống Sars-CoV-2. Những dữ liệu hiện có dường như đầy hứa hẹn, nhưng các chuyên gia vẫn thận trọng và nêu lên một số câu hỏi nào đó.

Đột phá đầu tiên đã có được với molnupiravir, được nghiên cứu ở những bệnh nhân ngoại trú với một nhiễm Covid-19 từ nhẹ đến trung bình và một nguy cơ gia tăng tiến triển bất thuận lợi ; những bệnh nhân này đã bắt đầu điều trị trong năm ngày sau khi xuất hiện những triệu chứng. Trong một nghiên cứu en double aveugle, randomisé và được so sánh với placebo, molnupiravir đã cho phép có được một sự giảm đáng kể của số lượng những bệnh nhân đã đạt tiêu chuẩn đánh giá «nhập viện vì/tử vong do Coivid-19 ». Theo Merck, hãng dược phẩm, nguy cơ nhập viện được giảm một nửa.

Ngày 4/11, giới hữu trách Anh đã cho quyết định sử dụng molnupiravir. Ngày hôm sau, Pfizer phổ biến một thông báo về sản phẩm của mỉnh, Paxlovid, thuốc này làm giảm nguy cơ nhập viện hay tử vong 89% trong một quần thể những bệnh nhân Covid-19 có nguy cơ cao bị những biến chứng. Cả molnupiravir và Paxlovid dường như được dung nạp tốt, không có những tác dụng phụ rõ ràng.

Toàn thế giới vui mừng, bởi vì hai thuốc chống virus này được cho bằng đường miệng và phí tổn sản xuất tương đối hạn chế. Tuy nhiên các nhà khoa học vẫn thận trọng, vì những kết quả nghiên cứu chưa được công bố (ít nhất vào lúc viết những dòng chữ này).

SỰ TRUYỀN VIRUS VÀ ĐỘ AN TOÀN

Thật vậy chúng ta chưa có những thông tin chi tiết về một số đặc điểm nào đó của những quần thể được khảo sát, thí dụ tuổi của những người tham dự hay tính chất chính xác của những bệnh nền, được xem là quyết định đối với nguy cơ gia tăng tiến triển không thuận lợi.

Cũng cần phải biết những sản phẩm này có khả dĩ phòng ngừa sự truyền

virus hay không, một vấn đề dĩ nhiên quan trọng trong khung cảnh sinh ra bởi biến thể delta. Thật vậy khả năng kềm hãm sự lan tràn của những biến thể rất gây nhiễm bằng cách phối hợp các vaccin và những thuốc chống virus là một bước tiến đáng kể.

Ngoài tính hiệu quả, nhiều yếu tố khác có thể góp phần xác định các sản phẩm thật sự có thể sử dụng ở mức độ nào. Molnupiravir là một chất tương cận của nucléoside (un analogue nuclésosidique), điều này có nghĩa rằng nó có một cấu trúc tương tự, nhưng không hoàn toàn giống hệt với cấu trúc của những nucléoside hiện diện trong những acide nucléique, điều này cho phép nó làm xáo trộn mạnh quá trình nhân đôi của virus. Tuy nhiên vài người sợ rằng nó cũng có thể đi vào trong ADN của tế bào chủ, thế mà điểm này vẫn còn phải được làm sáng tỏ.

Paxlovid dựa trên sự phối hợp của một chất ức chế thí nghiệm (un inhibiteur expérimental) của protéase (hiện chỉ là một tên mật mã) và của ritonavir. Nó ức chế protéase của Sars-CoV-2, men này cần thiết để tách những chất báo trước (précurseurs) của các protéine virale và đổ khuôn chúng trong hình dạng sau cùng vào giai đoạn nhân đôi. Vai trò chính của ritonavir trong phối hợp này là kềm hãm sự thoái biến trong gan của chất ức chế của protéase thí nghiệm. Đó là một chất ức chế mạnh của cytochrome P450 3A4, làm gia tăng những nồng độ huyết thanh của một loạt những thuốc, trong đó những thuốc chống đông, những statine, những thuốc giảm đau opinoide và những benzodiazépine, điều này có nghĩa rằng có thể không được cho nó  ở một số không phải là ít những bệnh nhân. Còn cần một thời gian nào đó để xác định một cách cụ thể cần phải có những thận trọng nào để có thể sử dụng nó một cách an toàn.

Biến thể Delta, hiện đang chống lại các vaccin, và có thể không phải là biến thể cuối cùng chống lại chúng, trên nguyên tắc không đặt một vấn đề nào đối với những thuốc chống virus. Thật vậy những antiviral này tác động lên sự nhân đôi của virus trong trung tâm tế bào, trong khi những khác nhau giữa các kháng thể nằm ở cấu trúc của protéine spike, protéine này giúp virus đi vào trong tế bào chủ.

Tuy nhiên không loại trừ rằng những đề kháng với những thuốc chống virus này phát triển vào một điểm nào đó trong thời gian, như điều đó đã xảy ra đối với VHI, và vài chuyên gia đã tiên đoán rằng nhiên hậu sẽ phải cần dựa trên một phối hợp của các thuốc kháng virus để chặn đường của các Sars-CoV-2.

KHẢ NĂNG TIẾP CẬN

Sự tiếp cận với những thuốc kháng virus chống lại Sars-CoV-2 là một mối quan tâm quan trọng khác. Thật vậy những sản phẩm này sẽ quan trọng nhất là trong những nước ít giàu có, ở đây các vaccin bị hạn chế. Chính vì lý do này mà Merck đã ký kết với Medicine Patent Pool của Liên Hiệp Quốc một thỏa thuận cho phép industrie du générique chế tạo molnupiravir trong những vùng liên hệ. Sự sản xuất đã bắt đầu. Những thương thuyết cững đang được tiến hành giữa Liên Hiệp quốc và Pfizer.

Dĩ nhiên các nước ít giàu có cũng sẽ phải có đủ dự trữ các test Covid, để chẩn đoán có thể được thiết đặt một cách chắc chắn trước khi cho một thuốc chống virus…thế mà điều đó ở giai đoạn này vẫn hơi có vấn đề.

(LE JOURNAL DU MEDECIN 25/11/2021)

IV. CORONAVIRUS : NHỮNG PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ ĐƯỢC MỞ RỘNG

Trước khi các thuốc chống virus đến, phương tiện duy nhất để vô hiệu hóa một cách trực tiếp virus khi bị nhiễm là tiêm những kháng thể được chế tạo bởi génie génétique. Rất đắc, chúng có thể được cho en binôme để gia tăng những cơ may nhận biết những biến thể như Ronapreve (Regeneron/Roche). Thuốc này đã được sử dụng ở Pháp cho hơn 2000 bệnh nhân có nguy cơ cao phát triển một thể nặng của Covid-19 và để phòng ngừa cho hơn 3000 người bị suy giảm miễn dịch. Những kháng thể khác đang đua tranh, trong đó Regkirona (Celltrion Healthcare), Xevudy (GSK) và XAV-19 của công ty Xenothera của Pháp.


(SCIENCES ET AVENIR 1/2022)


V. NHỮNG YẾU TỐ LÀM AN LÒNG VỀ TÍNH NGUY HIỂM CỦA OMICRON

Những tín hiệu tích cực đầu tiên đến sau khởi đầu của làn sóng dịch Omicron ở Vương Quốc Anh.

Đường cong dịch bệnh không ngừng leo lên ở Vương quốc Anh dưới tác động của biến thể Omicron. Vào thứ tư 22/12, 160.000 xét nghiệm dương tính đã được thống kê ở đó, một kỷ lục tuyệt đối từ khởi đầu của dịch bệnh. Những con số gây ấn tượng, nhưng theo lời thú nhận của bộ trưởng y tế Pháp, Olivier Veran, điều này chẳng bao lâu cũng sẽ được ghi nhận ở Pháp. «Rất có thể chúng ta sẽ vượt quá 100.000 lây nhiễm mỗi ngày từ nay đến cuối tháng ». Cũng ở Pháp, sự tiến triển của virus là lũy tiến, và Vương quốc Anh có thể nói là một phòng thí nghiệm tiền tiêu của điều có nguy cơ xảy ra ở đất nước chúng ta (Pháp).

Hơn một tuần sau khi bắt đầu sự bùng nổ liên kết với sự đi đến của biến thể Omicron, tác động bắt đầu được cảm thấy trên những nhập viện trong các bệnh viện Anh. Đặc biệt trong vùng Grand Londres, tâm điểm của dịch bệnh Omicron ở Anh, với một sự gia tăng 30% những nhập viện trong một tuần. Nhưng sự gia tăng này dường như (vào lúc này) ít mạnh hơn so với những làn sóng trước. Một nhận xét làm an tâm, xác nhận những dữ liệu Nam phi, và có thể được giâi thích bởi nhiều công trình của phòng thí nghiệm. Một équipe Anh-Nam phi, được chỉ đạo bởi Ravindra Gupta, của Cambridge Institute, đã đưa lên mạng một bài báo (chưa được đọc bởi một comité de lecture) giải thích rằng những biến dị của Omicron mang lại cho nó một lợi thế, bằng cách cho phép nó thoát các kháng thể, nhưng làm cho nó ít nguy hiểm hơn ? « Những biến dị của Omicron đã làm cho protéine Spike ít hiệu quả hơn để đi vào trong những tế bào phổi », Morgane Bomsel, chuyên gia về miễn dịch học của các niêm mạc và giám đốc nghiên cứu CNRS ở Viện Cochin, Paris, đã phân tích như vậy. « Nếu điều đó được xác nhận, chúng ta sẽ nằm trong kịch bản lạc quan nhất », nhà virus học François Balloux, giám đốc của Viện di truyền học của University College de Londres đã phản ứng như vậy trên Twitter.

Ở Nam Phi, số những lây nhiễm giảm rõ rệt từ gần một tuần nay, khiến nghĩ rằng cao điểm của làn sóng Omicron đúng là đã đi qua. Một làn sóng đặc biệt mạnh, nhưng rất nhanh, và đã không được kèm theo bởi một sự gia tăng tỷ lệ tử vong trong nước. Theo những dữ liệu được công bố bởi Institut nationale des maladies transmissibles (NICD) của Nam Phi, nguy cơ nhập viện là khoảng 80% thấp hơn đối với những người bị nhiễm bởi Omicron so với Delta. Đối với những người nhập viện, nguy cơ bị những biến chứng nặng là 30% thấp hơn. Laboratoire này cũng đã cho thấy rằng gần như toàn dân chúng được gây miễn dịch chống lại bệnh bởi những nhiễm trước đây hay bởi tiêm chủng, Mylène Ogliastro, giám đốc nghiên cứu ở Inrae de Montpellier đã nhắc lại như vậy. Vậy không thể từ những kết quả này biết điều đó do một sự mất tính nghiêm trọng nội tại ở biến thể hay do sự tạo miễn dịch này. »

Tuy nhiên hai yếu tố duy trì một sự hoài nghi về tính lạc quan : các vaccin tiếp tục bảo vệ chống lại những thể nặng, và liều thứ ba hạn chế ngay cả 70% những lây nhiễm. Vậy nhịp độ rất cao của những mũi tiêm nhắc lại có thể kềm hãm đủ sự tiến triển của biến thể để ngăn cản một sự bảo hòa của các bệnh viện ? Vì một sự tạo miễn dịch tự nhiên (immunisation naturelle) đã đóng một vai trò trong sự hạn chế những thể nặng được quan sát ở Nam Phi, nên ta có thể hy vọng rằng số lượng tăng cao của những người được tiêm chủng ở Pháp sẽ có cùng hiệu quả . Thứ hai, sự bùng nổ của những trưòng hợp Omicron dường như liên kết trước hết với một thời gian tiềm phục của virus, ngắn hơn so với những chủng trước. Theo điều mà ta quan sát ở Nam Phi, làn sóng có thể mạnh hơn, nhưng ngắn hơn.

Nguy cơ đặc biệt nhắm vào những quần thể ít được tạo miễn dịch, điều này có thể làm tăng cao những nhập viện trong một thời gian rất ngắn. Nhiều nhà khoa học đánh giá rằng chúng ta không có đủ thời gian nhìn lại để đánh giá thật sự tác động của một virus ít nguy hiểm hơn nhũng lây nhiễm hơn là gì. Như sự tăng cao của những nhập viện cho thấy điều đó, «những thể nặng dầu sao cũng gia tàng một cách rõ rệt ở Londres, Mylène Ogliastro đã nhắc lại như vậy. Phải cần 15 ngày để biết hai đường cong này, lây nhiễm và nhập viện, có sẽ tiến triển cùng nhịp hay khộng.

 « Ta không thể bằng lòng với sự giảm khả năng sinh bệnh này để bảo vệ hệ điều trị, cũng phải tiếp tục chiến dịch tiêm chủng, bởi vì những nghiên cứu cho thấy vai trò quyết định của booster trong tiêm chủng, Morgane Boomsel đã phân tích như vậy. Liều nhắc lại không những gia tăng số lượng các kháng thể, mà còn cho phép chọn lọc những kháng thể tốt nhất, điều này làm cho sự vô hiệu hóa virus hiệu quả hơn.

(LE FIGARO 23/12/2021)

VI. TẠI SAO CÁC VACCIN ÍT HIỆU QUẢ HƠN ĐỐI VỚI OMICRON

Biến thể omicron dưởng như lẩn tránh các kháng thể, nhưng những câu hỏi về những thể nặng vẫn còn.

Đứng trước biến thể Omicron, phâi chăng cuộc chiến đã thua trước ? Nhiều công trình được đưa lên mạng vào đầu tuần này đã cho thấy nó thoát một phần của những phòng vệ miễn dịch, được mang lại bởi một nhiễm trước đó hay bởi một tiêm chủng. Những kháng thể được sinh ra bởi các vaccin sẽ 40 lần ít hiệu quả hơn chống Omicron, và những người được tiêm hai mũi (dầu là loại vaccin gì) ít được bảo vệ hơn nhiều chống lại sự lây nhiễm. Nhưng hệ miễn dịch rất là phức tạp và nếu những kháng thể đóng một vai trò quan trọng, những cơ chế khác cũng góp phần. Ngoài ra, những nghiên cứu này không nói gì cả về sự bảo vệ được mang lại chống những thể nặng của Covid-19.

Khi một virus lây nhiễm chúng ta, cơ thể của chúng ta học cách chống lại nó rồi ghi nhớ những công cụ đã cho phép sự chống lại này. Chính cùng đáp ứng miễn dịch này mà sự tiêm chủng sẽ mang lại. Một trong những thành trì đầu tiên dựa vào những kháng thể trung hòa (anticorps neutralisant), chúng tấn công trực tiếp virus để phong bế nó. Những vaccin anti-Covid nhắm một protéine của virus, spicule hay protéine Spike, protéine này cho phép virus gắn vào những tế bào của chúng ta và đi vào trong. Nhỏ hơn nhiều virus hay spicule, những kháng thể sẽ gắn vào những điểm chính xác để ngăn cản virus bám vào những tế bào của chúng ta. « Tin vui với Omicron, đó là, mặc dầu những biến dị, virus sử dụng cùng mode opératoire để đi vào trong các tế bào, Mylène Ogliastro, chuyên gia virus học và giám đốc nghiên cứu ở Inrae de Montpellier đã giải thích như vậy. Tính miễn dịch không hoàn toàn bị lẩn tránh.»

CHỌN LỌC TỰ NHIÊN

Sau nhiễm bởi virus hay sau tiêm chủng, những kháng thể trước hết được duy trì với lượng quan trọng. Có thể của chúng ta vẫn cảnh giác chờ đợi một nhiễm virus mới. Theo dòng thời gian, số lượng các kháng thể giảm nhưng các tế bào (những tế bào lympho B) vẫn ghi nhớ những đặc điểm của chúng và có thể kích hoạt sự sản xuất trở lại. Rappel vaccinal dựa trên chính nguyên tắc này : khi hệ miễn dịch của chúng ta giảm cảnh giác, một nhiễm mới chỉ cho nó thấy rằng mối đe dọa luôn luôn hiện diện và thúc đẫy các tế bào lympho B sản xuất những kháng thể với lượng lớn hơn. Tại sao biến thể mới này làm khốn khổ những phòng thủ này ? Như tất cá các sinh vật, các virus tiến triển. Những tiến triển này đáp ứng những quy tắc của chọn lọc tự nhiên : những tiến triển cho virus một ưu thế làm cho nó sẽ dần dần thắng những virus khác.

Sự chọn lọc tự nhiên trước hết đã dành ưu tiên cho những virus có khả năng lây nhiễm nhất, nhưng khi số những người được miễn dịch chống bệnh càng gia tăng, khung cảnh này đã tạo điều kiện cho những virus có năng lực thoát những phòng vệ miễn dịch của chúng ta. Đó là điều có thể xảy ra với Omicron. Các nhà khoa học đã đếm được hơn 30 biến dị làm biến đổi cấu trúc của virus, trong đó khoảng một chục mà ta đã chưa từng biết nhưng tức thì rất bị nghi ngờ gây nên một sự mất tính hiệu quả », Mylène Ogliastro đã nói như vậy. Vài biến dị biến đổi dạng hình học của protéine Spike. Một phần lớn những kháng thể được gây nên bởi một sơ nhiễm hay tiêm chủng khi đó không còn có thể chồng chéo nhau một cách đúng đắn nữa và trở nên không hiệu quả.

Tuy nhiên những kết quả đầu tiên có được in vitro gợi ý rằng một liều thứ ba của vaccin cho phép duy trì một sự bảo vệ, và rằng những người lành bệnh rồi được tiêm chủng được bảo vệ tốt hơn. Tại sao ? Khi tỷ lệ kháng thể tăng cao, điều này là trường hợp sau một liều thứ ba hay một sơ nhiễm (primo-infection), số lượng quan trọng của các kháng thể bù sự mất tính hiệu quả của chúng. «Có 4 lớp kháng thể, và những biến dị ảnh hưởng những vùng tác dụng của hai lớp hiệu quả nhất, Bruno Canard, chuyên gia virus học ở Aix-Marseille Université, đã giải thích như vậy. Những kháng thể khác luôn luôn tác dụng nhưng cần phâi nhiều hơn nhiều để phong bế virus. Trong trường hợp của một sơ nhiễm, cơ thể sẽ phát triển một đáp ứng, ngoài spicule, cũng sản xuất những kháng thể nhắm những phần khác của virus. Vậy đáp ứng rộng hơn và ít bị ảnh hưởng bởi các biến dị. » Đó cũng là điều xảy ra khi mũi nhắc lại và những liều đầu tiên phát xuất từ hai vaccin khác nhau :  tất cả các vaccin không sản xuất một cách chính xác cùng đáp ứng, vậy những kháng thể được sản xuất sau một mũi tiêm Pfizer sẽ khác với các kháng thể được sản xuất bởi vaccin AstraZeneca.  Với một liều thứ ba khác với hai liều đầu, mũi nhắc lại không những phát khởi lại sự sản xuất các kháng thể mà còn thêm vào những vũ khí mới.

ĐÁP ỨNG TẾ BÀO

Nếu không có mũi nhắc lại, các kháng thể vẫn ở đó nhưng một phần lớn không phong bế được Omicron ? Omicron này có thể đi vào trong những tế bào của chúng ta. Chính ở đó mà giai đoạn hai của hệ phòng ngự của chúng ta can thiệp : những tế bào lympho B sẽ phát khởi sự sản xuất các kháng thể và những tế bào lympho T tấn công những tế bào bệnh. Đáp ứng này, được gọi là tế bào, cần nhiều thời gian hơn để được thiết đặt, nhưng nó toàn thể hơn và do đó ít nhạy cảm hơn với những biến dị của virus. Vậy vaccin có thể giữ tính hiệu quả của nó chống những thể nặng của bệnh, nhất là nhiều nghiên cứu đã cho thấy rằng những vaccin ARN sản sinh một đáp ứng tế bào mạnh. Dầu sao những dữ liệu còn sơ khởi đến từ Nam Phi dường như không cho thấy một sự tăng cao của các Covid nặng.

Biến thể mới phải chăng ít gây bệnh hơn, hay dân chúng Nam Phi vì phần lớn được gây miễn dịch, nên được bảo vệ chống lại những thể nặng. Những ngày đến sẽ nói với chúng ta điều đó : Omicron bắt đầu thắng thế khắp nơi trên thế giới, kể cả ở những người được tiêm chủng. Nếu những trường hợp nhập viện không tăng cao, điều đó muốn nói rằng các vaccin vẫn rất hiệu quả để bảo vệ chúng ta chống những thể nặng ngay cả đối với Omicron.

(LE FIGARO 11 & 12/12/2021)

VII. LIÊN HIỆP CHÂU ÂU CHO PHÉP VACCIN DE NOVAVAX 

Vaccin de Novavax, vì không sử dụng công nghệ của ARN messager, có thể cho phép thuyết phục những người do dự.

Đó là dernier venu trong kho vũ khí của Liên Hiệp châu Âu (UE) chống Covid-19. Commission europénne đã chuẩn thuận, hôm thứ hai 20/12, sự thương mãi hóa của Nuvaxovid, vaccin chống lại SARS-CoV-2, được phát triển bởi biotech Hoa Kỳ Novavax ; Quyết định của châu Âu tiếp theo sau khuyến nghị được đưa ra vài giờ trước đó bởi Cơ quan dược phẩm châu Âu (EMA) ; Sau một cuộc họp của comité des médicaments à usage humain, giới hữu trách y tế đã khuyến nghị sử dụng Nuvaxovid cho những người trưởng thành trong sơ chủng (primo-vaccination), đánh gía rằng «những dữ liệu về vaccin là vững chắc và đáp ứng những tiêu chuẩn của EU về mặt tính hiệu quả, độ an toàn và chất lượng » ; Như thế đó là vaccin thứ năm chống virus được cho phép ở châu Âu, sau những vaccin của Pfizer-BioNTech, Astra-Zeneca, Moderna và Janssen.

Trong khi Cựu lục địa bị tấn công bởi một làn sóng mới của Covid-19 và lo ngại về sự lan tràn của biến thể Omicron, sự đi đến của sản phẩm này có thể tỏ ra quý giá để thuyết phục những người do dự tiêm chủng. Thật vậy, Nuvaxovid dựa trên một công nghệ học khác với những giải pháp khác đã được chấp thuận bởi UE. Trái với những vaccin à ARN messager (Pfizer BioNTech, Moderna) hay với những vaccin à adénovirus (AstraZeneca, Janssen), Novavax, cũng như Sanofi của Pháp, đã chọn một công nghệ vaccin cổ điển hơn, công nghệ của protéine recombinante, mà từ nhiều thập niên, vài vaccin chống viêm gan B, bệnh ho gà hay bệnh cúm đã dựa vào

MỘT CHUỖI DÀI NHỮNG THẤT BẠI

Cũng như phần lớn những vaccin đã được sử dụng, sản phẩm của Novavax cần hai mũi tiêm, cách nhau 3 tuần, để phát khởi một đáp ứng miễn dịch đủ để bảo vệ chống lại virus. Quyết định của EMA dựa trên nghiên cứu sâu của những dữ liệu lâm sàng. Những thử nghiệm giai doạn 3, đã được thực hiện trên hơn 45.000 người ở Vương quốc Anh, ở Hoa Kỳ và ở Mexique, đã chứng minh một tính hiệu quả khoảng 90% để làm giảm số những trường hợp có triệu chứng của Covid-19.


Tuy nhiên vẫn còn cần phải xác định trong chừng mực nào công cụ mới này có thể hữu ích để cũng bảo vệ chống lại biến thể Omicron. Những dữ liệu được cung cấp bởi Novavax vào lúc này không cho phép có một ý tưởng chính xác về điều đó. « Hiện có những dữ liệu hạn chế về tính hiệu quả của Nuvaxovid chống những biến thể đáng quan ngại khác, gồm cả Omicron », EMA đã định rõ như vậy trong ý kiến của mình. Tuy nhiên biotech Hoa Kỳ đang đánh giá điều đó, và đã loan báo rằng hãng cũng phát triển một phiên bản mới của sản phẩm của mình để đáp ứng đe dọa mới này. Ngoài ra hãng dược phẩm tiếp tục những nghiên cứu cho một sự sử dụng liều thứ ba của vaccin của mình.

Sự chuẩn thuận của châu Âu là một étape-clé đối với Novavax, cho đến nay ít được đại chúng biết đến. Như đối với BioNTech của Đức hay Moderna của Hoa Kỳ, đó là sản phẩm đầu tiên của hãng dược phẩm được thương mãi hóa. Chuyên môn trong phòng ngừa các bệnh nhiễm trùng nặng, biotech này, được thành lập năm 1987 ở Gaithersburg trong Maryland, đang trong thời kỳ bình phục.

Khi đại dịch bùng nổ, vào đầu năm 2020, công ty Novavax chịu nhiều thất bại từ khi được thành lập, ở bên bờ vực thẳm. Với khoảng 80 triệu dollar trong các caisse, chân trời khi đó dường như rất u tối đối với biotech, không ngừng suy sụp trong thị trường chứng khoán. 3 thập niên qua đã là đầy thử thách đối với hãng dược phẩm : những thử nghiệm lâm sàng, trên virus respiratoire syncitial cũng như trên Ebola, SRAS hay MERS, đã là những thất bại. Và vào năm 2019, cần tiền, công ty buộc phải bán một phần của những site de production của mình ở Maryland. Mặc dầu biotech dường như đi đúng đường trong sự phát triển một vaccin hiệu quả chống lại nhiều chủng cúm mùa, nhưng nó thiếu quỹ để theo đuổi những nghiên cứu của mình.

Sự xuất hiện đột ngột của Covid-19 sẽ thay đổi định mệnh của xí nghiệp Novavax. Mặc dầu nguy cơ, Novavax quyết định, vào tháng giêng 2020, lao mình vào trong cuộc chạy đua thế giới tìm vaccin chống lại SARS-CoV-2. Sự đánh cuợc là táo bạo, nhưng hãng dược phẩm không khởi đầu từ số không. Vào năm 2005 rồi 2012, hãng đã bắt đầu những ứng viên vaccin chống những coronavirus. Những ứng viên này đã không bao giờ vượt qua giai đoạn của những nghiên cứu tiền lâm sàng, những biotech hy vọng rằng lần này một kết cục may mắn hơn.

Sự táo bạo được trả giá. Novavax nhanh chóng chiếm được gần 2 tỷ dollars tiền tài trợ ở Coalition pour les innovations en matière de préparation aux épidémies và của chính phủ Hoa Kỳ để tiến hành những nghiên cứu và xây dựng mạng sản xuất của mình. Những kết quả tốt của những thử nghiệm lâm sàng, vài tháng sau, cuối cùng đẩy nó lên phía trước của sân khấu.

Nhiều đơn đặt hàng đến voi hãng chứng minh điều đó. Hoa Kỳ đã mua 110 triệu liều. Liên Hiệp châu Âu 100 triệu (với 100 liều bổ sung vào năm 2023), trong khi Nhật Bản đã đặt 150 triệu liều. Những thỏa thuận khác, với Thụy Sĩ, Úc hay Canada, cũng đã được ký kết. Đó là chưa kể hợp đồng to lớn để bán 1,1 tỷ liều với Covax, cơ quan quốc tế nhằm cung cấp cho các nước nghèo những vaccin chống Covid-19.

SỰ ĐỔ ĐI TÌM NHỮNG TRANG THIẾT BỊ

Một thành công to lớn cho Novavax với điều kiện có thể giao các liều được hứa. Như những đối thủ chính của nó trên thị trường, Pfizer-BioNTech, Moderna, AstraZeneca, Janssen, xí nghiệp dược phẩm Novavax đã phải đối đầu với sự đi tìm các nguyên liệu và những trang thiết bị, cần thiết cho sự sản xuất các vaccin. Xi nghiệp cũng phải tìm kiếm những đối tác để đảm bảo sự chế tạo quy mô lớn các liều của mình

Bấy nhiêu những khó khăn đã khiến biotech Novavax bị chậm lại. « Vào cuối tam cá nguyệt thứ ba, chúng tôi đa đạt được mục tiêu của chúng tôi là một năng lực chế tạo 100 triệu liều mỗi tháng. Chúng tôi dự kiến đạt một năng lực sản xuất 150 triệu liều mỗi tháng từ nay đến cuối tam cá nguyệt thứ tư », John Trizzino, giám đốc thương mãi của Novavax đã nhấn mạnh như vậy vào đầu tháng 11.

Tổng cộng, biotech hy vọng giao 2 tỷ vaccin vào năm 2022. Ở châu Âu, những lọ Novaxovid đầu tiên, sẽ phát  xuất từ những xưởng Ấn Độ của Serum Institute of India (SII), được dự kiến ngày tháng giêng 2022.

(LE MONDE 22/12/2021)

VIII. TIÊM CHỦNG CÁC TRẺ EM : MODE D’EMPLOI

Đến lượt các trẻ em. Bộ trưởng y tế Pháp hôm thứ tư 22/12 đã chính thức hóa sự mở tiêm chủng cho tất cả những trẻ từ 5-11 tuổi : Vậy 5,77 triệu trẻ em có thể lấy hẹn, trên cơ sở tự nguyện.

+ Tai sao giới hữu trách đã đồng ý tiêm chủng các trẻ em

« Khung cảnh lưu hành mạnh của virus hiện nay tăng cường sự cần thiết phải tiêm chủng những trẻ thuộc lứa tuổi này mà không phải chờ đợi nữa. Thật vậy những trẻ em mẫu giáo tạo một quần thể trong đó virus lưu hành nhất. » Sau Comité d’éthique và Haute Autorité de santé, đến lượt hội đồng định hướng chiến lược vaccin (comité d’orientation de la stratégie vaccinale) đã tán đồng sự tiêm chủng đại trà đối với những trẻ 5-11 tuổi. Ba cấp này viện dẫn lợi ích cá nhân (bénéfice individuel) đối với các trẻ em, bởi vì mặc dầu những thể nặng của Covid-19 hiếm khi xảy ra ở trẻ em, Lise Alter, giám đốc của đánh giá y khoa của Haute Autorité de santé, đã nhắc lại rằng «80% những thể nặng được tìm thấy ở những trẻ em không bị bệnh nền », nhất là những PIMS (syndrome inflammatoire multisystémique pédiatrique). Thế mà sự gia tăng của incidence đi đôi với một sự tăng cao của các biến chứng : theo Olivier Véran, 145 trẻ em bị nhập viện hôm thứ tư 22/12 ở Pháp, trong đó 27 ở ICU. Tuy nhiên trước khi phát biểu ý kiến, giới hữu trách chờ đợi những dữ liệu về cảnh giác dược (pharmacovigilance), nhất là  đến từ Hoa Kỳ, ở đây 7 triệu trẻ em dưới 12 tuổi đã nhận một liều. Những dữ liệu này «còn hạn chế nhưng khiến an tâm trong thời gian ngắn hạn », theo HAS : chúng thống kê khoảng 30 biến cố nặng không mong muốn sau khi tiêm, trong đó 8 trường hợp viêm cơ tim (myocardite) được xác nhận, mà tiến triển lâm sàng là thuận lợi, và hai tử vong, nhưng liên quan những trê đã bị những bệnh rất nặng..

+ Các trẻ em có thể được tiêm chủng ở đâu ?

Hơn 190 trung tâm tiêm chủng đã sẵn sàng những ligne pédiatrique, theo Bộ trưởng y tế Pháp, ông xác nhận rằng con số này sẽ tăng lên 350, được phân bố trên toàn lãnh thổ từ nay đến cuối tháng 12. « Một cách nhanh chóng, gần như toàn bộ những trung tâm sẽ mở ít nhất một ligne de vaccination pédiatrique », Direction générale de santé đã dự kiến như vậy, thêm rằng những créneaux spécifiques được dự kiến, nhất là cuối tuần. Trong những trung tâm này chỉ có thể tiêm vaccin là nhân viên y tế có thói quen điều trị lứa tuổi này, các thầy thuốc và y tá. Các trẻ em cũng có thể được tiêm chủng bởi các thầy thuốc nhi khoa hay đa khoa.

+ Với vaccin nào ?

Chỉ vaccin Pfizer được cho phép đối với những trẻ 5-11 tuổi. Đó là cùng sản phẩm đối với người lớn, nhưng liều thấp hơn : 10 microgramme, hoặc 1/3 của những liều của người lớn. Nước Pháp sẽ nhận 1,9 triệu liều nhi đồng trong những lọ có nắp vàng vào tháng 12, rồi một triệu khác vào tháng giêng. Phải chặng ta có thể chia các liều người lớn khi nhu cầu quá cao ? Điều đó đã được thực hiện trong vài nước đối với những trẻ yếu kém cần bảo vệ khẩn cấp, Lise Alter đã giải thích như vậy. « Nhưng trong thời gian dài hạn điều này không được mong muốn, bởi vì điều đó cần những thao tác, với những nguy cơ sai lầm. » Chính vì vậy HAS đã đồng ý khởi đầu chiến dịch tiêm chủng này « ngay khi những liều thích ứng tốt với các trẻ em là sẵn sàng »

+ Bước phải theo là gì ?

Sự tiêm chủng của các trẻ em có thể là một thế lưỡng nan đối với nhiều bậc cha mẹ : một điều tra được thực hiện bởi Santé publique France chỉ rằng hơn một nửa trong số những người được hỏi không sẵn sàng để làm điều đó. Sự đồng ý của cả cha lẫn mẹ dầu sao không cần thiết, « điều này cũng đúng đối với những cha mẹ ly dị », bộ trưởng y tế nói rõ. Sự hiện diện của hoặc cha hoặc mẹ là bắt buộc và một mẫu đơn cho phép được ký phải được trao trước khi tiêm chủng. Trước khi tiêm, HAS khuyến nghị thực hiện một test huyết thanh nhanh (TROD : test sérologique rapide) « nếu không có tiền sử về Covid-19 được biết (ngoài ra thời hạn 2 tháng phải được tôn trọng giữa nhiễm và tiêm chủng). Nếu Trod dương tính, một liều cũng đủ. Nếu âm tính, phâi thực hiện một mũi thứ hai 21 ngày sau. Mũi chích vào đầu ngón tay để lấy một giọt máu không bắt buộc. « Gia đình có thể chống lại điều đó nhưng nếu điều đó chỉ cho phép thực hiện một liều cho con họ, thì họ thật sự không có lợi khi từ chối », Brigitte Virey, thực hành ở Dijon đã đánh giá như vậy. Bà nhắc lại rằng tiêm chủng một trẻ em cần nhiều thời gian hơn và rằng phải giải thích với nó làm sao và tại sao ta tiêm vaccin ».

(LE FIGARO 23/12/2021)

IX. VACCIN PFEIZER CHO CÁC TRẺ 5-11 TUỔI

Trong một nghiên cứu so với placebo, được thực hiện ở 2000 trẻ em từ 5 đến 11 tuổi, vaccin Pfizer-BioNTech đã cho thấy tỷ lệ hiệu quả 90,7%, điều này khiến một ủy ban các chuyên gia của Cơ quan dược phẩm châu Âu khuyến nghị sử dụng nó cho lứa tuổi này, dưới dạng hai mũi tiêm cách nhau 3 tuần, với một liều 3 lần thấp hơn liều của những trẻ 12 tuổi và hơn.

(PARIS MATCH 16/12-22/12/2021)

X. VACCIN À ARN ANTICOVID : CÓ THỂ BỊ VIÊM CƠ TIM

Nguy cơ vẫn hiếm. Người ta đã liệt kê : 131,6 trường hợp mỗi triệu mũi tiêm với vaccin Spikevax de Moderna và 26,7 trượng hợp với vaccin Comirnaty de Pfizer, hoặc năm lần ít hơn. Những thương tổn này (khó thở, tim đập không đều, đau ngực) được biểu hiện trong tuần sau khi tiêm chủng, thường nhất sau liều thứ hai, đại đa số ở những người dưới 30 tuổi, nhất là đàn ông. Tiến triển luôn luôn thuận lợi (không có trượng hợp tử vong). Tuy nhiên Bộ y tế đã khuyến nghị không sử dụng vaccin Moderna ở những người dưới 30 tuổi.

(PARIS MATCH 25/11-1/12/2021)

BS NGUYỄN VĂN THỊNH

(5/1/2022)


Bài này đã được đăng trong Chuyên đề Y Khoa, Thời sự y học. Đánh dấu đường dẫn tĩnh.

1 Response to Thời sự y học số 594 – BS Nguyễn Văn Thịnh

  1. Pingback: Thời sự y học số 596 – BS Nguyễn Văn Thịnh | Tiếng sông Hương

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s