Thời sự y học số 561 – BS Nguyễn Văn Thịnh

1. CHÂU ÂU BỊ TRÀN NGẬP BỞI LÀN SÓNG COVID-19 THỨ HAI
Rất ít nước được tha miễn, kể cả những nước đã trả một giá nặng nề vào mùa xuân qua, như Ý, Tây Ban Nha hay Bỉ.Châu Âu, từng là tâm dịch vào mùa xuân, lại bị tràn ngập bởi làn sóng mới của Covid-19. ” Khoảng một nửa trong số các nước thành viên của vùng châu Âu của OMS đã ghi nhận một sự tăng cao 50% số trường hợp nhiễm corona vào tuần qua “, hôm thứ hai 19/10 giới hữu trách quốc tế đã lấy làm lo ngại. Những nhà lãnh đạo của Liên hiệp châu Âu gặp nhau hôm 29/10 để hiệu chính tình hình, nhưng trong lúc chờ đợi mỗi nước phải tự bảo vệ lấy mình.
Ái nhĩ lan là nước đầu tiên vào tuần này áp dụng trở lại biện pháp phong tỏa toàn diện, với hy vọng ” cử hành Noel một cách đúng đắn “, theo vị thủ tướng của nước này. Ở Vương quốc Anh, 3 triệu dân xứ Galles cũng phải bị giam hãm ở nhà, trong hai tuần, kể từ thứ sáu 23/10. Các thành phố bị đóng lại, bị giới nghiêm, phong tỏa một phần…Những nước khác chống chọi với những biện pháp ít bó buộc hơn để tránh đi đến lockdown.
Châu Âu, thống kê hơn 254.300 tử vong do Covid, vậy không thoát khỏi sự dội ngược đáng sợ.” Sau một thời kỳ hưu chiến vào mùa hè, cả Bắc bán cầu trở nên tâm dịch, Antoine Flahault, chuyên gia dịch tễ học và giáo sư y tế công cộng ở đại học Genève, đã giải thích như vậy. Đó là một căn bệnh xảy ra theo mùa (maladie saisonnière) trong những vùng ôn đới. Do những nhiệt độ thấp hơn, nhưng cũng do thường ở trong những nơi kín, ít được thông khí. Tuy nhiên, làn sóng này khác với làn sóng đầu tiên, theo ông, ” trước hết bởi vì ta không có cùng lực dịch tễ (force épidémique). Tỷ lệ sinh sản (taux de reproduction : số trung bình mà một người bị nhiễm gây nhiễm) hầu như thấp hơn một nửa so với mùa xuân (thí dụ 1,1 ở Pháp hay 1,35 ở Ý), nhất là nhờ những biện pháp barrière. Sau đó, nhiều trắc nghiệm được thực hiện trong mùa hè đã cho thấy rằng sự lan tràn của virus đã không bao giờ dừng lại. Virus đã gieo hạt toàn lãnh thổ châu Âu.MỘT TRIỆU TRƯỜNG HỢP Ở TÂY BAN NHA
Có lẽ ngoài Na Uy, ít nhất vào lúc này, dường như không một nước nào được tha miễn lần này, bắt đầu bởi những nước đã trả một giá nặng nề. Như Pháp, Ý, nước đầu tiên của châu Âu bị tấn công bởi đại dịch, chịu một sự gia tăng mạnh của những lây nhiễm (hơn 10.000 mỗi ngày). Ý đã thiết đặt giới nghiêm trong hai vùng, Lombardie và Campanie. Cùng điều chứng thực ở Tây Ban Nha, nước này đã vượt ngưỡng một triệu trường hợp, chính quyền áp đặt những biện pháp ít hay nhiều hạn chế tùy theo các vùng. Madrid và những vùng phụ cận bị đóng lại từ đầu tháng mười. Bỉ ghi nhận 253.386 trường hợp coronavirus hôm thứ năm 22/10, hai lần nhiều hơn cách nay một tháng.” Không một nước nào ở châu Âu đã đạt được miễn dịch cộng đồng (immunité collective) có thể bảo vệ nó, vậy không có lý do để những nước bị nhiễm lần đầu sẽ ít bị nhiễm hơn hôm nay “, Anatoine Flahault đã đánh giá như vậy. Ông nói thêm rằng Tây Ban Nha, cũng như Pháp, đã là một trung tâm du lịch (hub touristique) mùa hè vừa qua.
Tình hình cũng trầm trọng ở Thụy Sĩ hay ở Đức, mặc dầu những nước này được khen ngợi trong quản lý dịch vào làn sóng đầu tiên. Ở Đức, số những nhiễm coronavirus mới đã vượt quá 10.000 trường hợp trong vòng dưới 24 giờ, lần đầu tiên vào tuần này. Một tình hình được đánh giá “rất nghiêm trọng” bởi giới hữu trách y tế, trong khi thủ tướng Angela Meckel đã kêu gọi dân chúng ” ở tại nhà ” chừng nào có thể được.
Đông Âu cũng không thoát khỏi sự bộc phát của những trường hợp. Ngoài ra chính ở Cộng hòa tchèque mà hôm nay tình hình báo động nhất : nước này ghi nhận 975 trường hợp đối với 100.000 dân trong 14 ngày, hoặc hai lần nhiều hơn Pháp ! Chính phủ Tiệp vừa ban hành một phong tỏa một phần (bằng cách hạn chế những sự đi lại và đóng những cửa hàng không thiết yếu), đồng thời tăng thêm 2000 giường bổ sung, vài trong số đó được dùng ở bệnh viện tạm thời được xây dựng ở ngoại vi thủ đô Prague.
Mặc dầu những đáp trả đòi với sự dội ngược này khác nhau tùy theo nước, nhung chúng chỉ để phục vụ cho cùng một điều duy nhất, Antoine Flahault đã nhắc lại như vậy.” Đó là người dân phải giảm những tiếp xúc của họ. Ngay khi “R” xuống trở lại dưới 1, ta đã đập vỡ động lực lũy tiến (dynamique exponentielle) của dịch bệnh. Ta càng chậm trễ, những biện pháp sẽ càng phải mạnh và độc đoán.”
(LE FIGARO 23/10/2020)

2. MACRON LẠI TÁI PHONG TỎA NƯỚC PHÁP
Tổng thống yêu cầu dân Pháp ở tại nhà, ít nhất cho đến đầu tháng mười hai, nhưng vẫn mở cửa các trường học và một tối đa các xí nghiệp.Chấm dứt, những cuộc đại phỏng vấn bình tĩnh một cách giả tạo. Đứng trước mức độ nghiêm trọng của làn sóng thứ hai, ” có lẽ gay go hơn, gây chết người hơn làn sóng đầu “, Emmanuel Macron đã lại thực hành bài phát biểu tổng thống. Và cùng với những tin xấu. Tọa vị trong Salle des Fêtes của điện Elysée, chủ tịch nhà nước đã xác nhận rằng ông đã quyết định ” bắt đầu phong tỏa trở lại, kể từ thứ sáu 30/10, ít nhất cho đến đầu tháng 12, biện pháp này vốn đã làm ngừng sự lan tràn của virus,… để cho một cú phanh đột ngột những lây nhiễm”, để làm giảm số lượng lây nhiễm từ 40.000 xuống 5000. ” Dầu chúng ta làm gì đi nữa, 9000 bệnh nhân sẽ vào phòng hồi sức vào giữa tháng 11. Chúng ta tự tổ chức để đối đầu với điều đó “, tổng thống nước Cộng Hòa đã đảm bảo như vậy, trong khi năng lực sẽ được đưa lên 10.000 giường hồi sức. ” Quý vị hãy ở tại nhà tối da, hãy tôn trọng các quy tắc, tổng thống nước Cọng Hòa đã yêu cầu như vậy. Những điều lệ được thích ứng này sẽ có hiệu lực vào nửa đêm, trong đêm thứ năm-sáng thứ sáu, và sẽ được xem xét lại ” mỗi 15 ngày “. Cũng như vào mùa xuân, những người Pháp sẽ phải biện minh sự đi ra khỏi nhà của mình. ” Đó là sự trở lại của giấy chứng nhận “, chủ tịch nhà nước đã loan báo như vậy.
Trong khi một sự chiếu cố được dự kiến vào week-end này, để cho những người nghỉ phép có thời gian trở lại nhà sau kỳ nghỉ Toussaint, hành pháp đã quyết định vẫn mở cửa các trường học, các collège và lycée, với một protocole y tế được tăng cường. Ngược lại, trong tháng đến các phân khoa và đại học phải cho các bài giảng bằng visioconférence. Về các xí nghiệp,” télétravail sẽ được phổ biến ” nếu những nghề nghiệp cho phép. Tuy nhiên những khu vực không thích hợp có thể tiếp tục nhận nhân viên en présentiel. ” Kinh tế không được ngừng lại, cũng không được sụp đổ “, chủ tịch nhà nước đã nhấn mạnh như vậy. ” Vào tháng ba, người ta sợ hãi, và tất cả đã bị dừng lại trong một sớm một chiều : các công trường, tất cả. Ta phải tránh sự tê liệt này “, một người thân cận của tổng thống đã nói như vậy.
CHEMIN DE CRÊTE
Emmanuel Macro, cũng đã muốn rằng toàn bộ các công sở có thể tiếp tục công việc của mình. Những cuộc họp riêng sẽ bị loại trừ, những cuộc tập hợp công cộng bị cấm chỉ. Về những người già và những người dễ bị thương tổn, họ được yêu cầu tuân thủ một sự phong tỏa còn chặt chẽ hơn tất cả những người khác. Những cuộc thăm viếng trong những Ehpad và các maison de retraite vẫn có thể, những nghĩa địa vẫn mở.
Sau cùng, để tránh phải đóng những biên giới, chiến lược xét nghiệm đại trà sẽ được tăng cường : dự kiến triển khai một số lượng lớn những xét nghiệm trong các nhà gare, các cảng và các phi trường. ” Không một du khách nào có thể trở lại trên đất Pháp nếu không chắc chắn rằng người này không mang virus “, Emmanuel Macron đã xác nhận như vậy.
Trước khi phát biểu ý kiến, tổng thống của nước Cọng Hòa đã tham vấn nhiều người thân để thăm dò họ về những thông điệp cần chuyển tải. Và về giọng nói phải chọn. ” Phải nhiều trịnh trọng, những đồng thời phải trấn an. Thật vậy, phải tìm thấy một chemin de crete giữa Emmanuel Macron “chúng ta trong thời chiến” (nous sommes en guerre) và Emmanuel Macron, “những ngày hạnh phúc” (les jours heureux), một người thân tin đã cảnh báo như vậy, ông ta đã giúp tổng thống sửa soạn bài diễn văn của mình.
Vài giờ trước đó, Emmanuel Macron đã hội toàn bộ chính phủ, mà một phần qua visioconférence. Không phát biểu chữ “phong tỏa” (confinement), tổng thống đã báo trước về ” những biện pháp rất bó buộc và rất hạn chế trong những ngày đến”. ” Mọi người đều ý thức tính chất nghiêm trọng của tình hình. Nếu chúng ta không áp dụng những biện pháp này, chúng ta phải lựa chọn các bệnh nhân ở hồi sức. Vào khoảng từ 5-10 tháng 10, đã xảy ra cái gì đó ở châu Âu”.
(LE FIGARO 29/10/2020)

3. PHÁP : LỆNH GIỚI NGHIÊM MỞ RỘNG CHO 46 TRIỆU NGƯỜI PHÁP
Dịch bệnh bùng nổ, làm tràn ngập dần dần những khoa hồi sức. Chính phủ kêu gọi tinh thần liên đới tập thể để tránh đại họa.” Ở Pháp cũng như ở khắp nơi ở châu Âu, làn sóng thứ hai ở đó “. Giọng nói trịnh trọng. Tình hình là “nghiêm trọng”. Sự tiến triển của virus là “nhanh và đáng lo ngại”. Thủ tướng Jean Castex đã nói thẳng trong buổi điểm báo hàng tuần. Trong 7 ngày qua, tỷ lệ lây nhiễm quốc gia đã chuyển lên 251 đối với 100.000 dân, hoặc một sự tăng cao 40% trong một tuần. Số những trường hợp mới tăng gấp đôi mỗi hai tuần. Hiện nay có 25.000 trường hợp mới mỗi ngày, hoặc” hơn 1000 trường hợp mỗi giờ của ngày và đêm “, Olivier Véran, bộ trưởng y tế đã nói như vậy. Hơn 40% những giường hồi sức đã bị chiếm bởi những bệnh nhân Covid.Trước sự xuống cấp của các indicateur, lệnh giới nghiêm đã được mở rộng cho toàn thể các tỉnh của các métropole liên hệ. Lệnh này sẽ có hiệu lực hôm thứ sáu 23/10 vào nửa đêm và vẫn được ấn định từ 21 giờ đến 6 giờ sáng. Điều này liên hệ đến 46 triệu người Pháp.
” Vào giai đoạn này còn quá sớm để đo lường những hiệu quả của sự giới nghiêm (đã được ban hành trong tuần trước trong những thành phố lớn). Jean Castex định rõ rằng ta có thể thấy những hiệu quả đầu tiên của nó vào tuần đến (phải chờ 15 đến 18 ngày để sự phong tỏa cho những kết quả đầu tiên). ” Tùy theo những kết quả có được và tiến triển của dịch bệnh, chúng ta sẽ đánh giá lại dispositif để, nếu cần, tăng cường các biện pháp, ông đã cảnh báo như vậy. Vậy tôi nói với quý vị điều đó một cách rất rõ ràng, những tuần đến sẽ gay go. Các khoa bệnh viện sẽ rất khó khăn và số những người chết sẽ tiếp tục gia tăng. Những trường hợp mới hôm nay là những bệnh nhân nhập viện của ngày mai và bất hạnh thay, đôi khi, là những người chết của sau ngày mai. Tháng mười một sẽ là cam go.”
Sự khởi động mạnh mẽ trở lại của dịch bệnh là “một hiện tượng mà chúng tôi đã chứng thực ở Pháp, nhưng cũng trong những nước láng giềng. Tôi nghĩ đến Bỉ, đến Anh, Tây Ban Nha, nhưng từ nay cũng ở Đức và Ý”, bộ trưởng y tế đã giải thích như vậy. ” Các nhà nghiên cứu chú ý đến vấn đề. Có lẽ điều đó là do làn sóng lạnh đã đập vào châu Âu vào lúc đó.” Tuy nhiên một lý do để hy vọng : trước đó đường cong dịch bệnh đã bắt đầu một sự chuyển hướng khiến nghĩ rằng những biện pháp được thực hiện vào tháng chín đã bắt đầu có kết quả. Vậy không phải là việc không thể tránh được. Nhưng để đảo ngược khuynh hướng, mọi người phải góp phần mình vào. ” Con virus này tấn công mọi người, những người trẻ và ít trẻ hơn, ở thành thị cũng như ở nông thôn, với những thể trầm trọng ít hay nhiều, nhưng không ai có thể tự cho là tránh được, Jean Castex đã cổ vũ như vậy. Tôi kêu gọi lần nữa tinh thần đoàn kết quốc gia và một sự huy động không thiếu sót. Bởi vì nếu tập thể chúng ta không thành công ngăn chặn dịch bệnh, chúng ta sẽ đối đầu với một tình huống bi thảm. Chúng ta sẽ phải xét đến những biện pháp khắc nghiệt hơn. Vẫn còn thời gian để tránh điều đó, nhưng không còn lại nhiều thời gian.” Bóng mà của một sự tái phong tỏa, mà không ai có thể mong muốn, đã không bao giờ đe dọa đến như thế.
(LE FIGARO 23/10/2020)

4. COVID-19 : HY VỌNG TÌM THẤY MỘT VACCIN TIẾN LẠI GẦNVới 10 traitement préventifs chấm dứt những thử nghiệm trên người, rất có khả năng rằng nước Pháp có thể có nhiều triệu liều ngay 2021.

IMMUNITÉ. Một vaccin sẽ sẵn sàng trong những tuần lễ đầu của năm 2021. Chỉ cách nay vài tháng mục tiêu này khó có thể tưởng tượng được, nhưng từ nay được gợi ra bởi những nhà khoa học nghiêm túc nhất. Cuộc chạy đua giữa các xí nghiệp dược lớn của Trung quốc, Hoa Kỳ và châu Âu, được khởi động vào mùa xuân, đã đi vào giai đoạn cuối vào mùa hè này. Những xí nghiệp dược phẩm Hoa Kỳ Pfizer và Moderna xác nhận từ nay đến cuối tháng 11 muốn xin một giấy phép thương mãi hóa. Chưa bao giờ cộng đồng khoa học đã được huy động nhanh đến thế để chống lại một mối đe dọa y tế.9 tháng sau khi séquence génétique của virus được công bố bởi các nhà nghiên cứu Trung quốc, gần 200 ứng viên vaccin đang được thử nghiệm. 154 ứng viên ở giai đoạn tiền lâm sàng (en phase préclinique), nghĩa là chúng là đối tượng của những thử nghiệm trên động vật. 44 ứng viên vaccin khác được trắc nghiệm trên người, trong đó 10 đã đạt giai đoạn III. Được tiến hành trong những nước mà ở đó virus lưu hành một cách tích cực (Brésil, Hoa Kỳ…), giai đoạn III này nhằm đánh giá sự bảo vệ do vaccin mang lại trong điều kiện hiện thực. Giai đoạn này đưa vào nhiều ngàn người tình nguyện, và cho phép so sánh tỷ lệ nhiễm coronavirus trong dân chúng được tiêm chủng với tỷ lệ của những bệnh nhân đã nhận một placebo. Những giai đoạn III cũng cho phép phát hiện những tác dụng phụ hiếm. Đó là giai đoạn cuối trước khi thương mãi hóa. OMS cho rằng một tính hiệu quả 50% là ngưỡng cần đạt được cho một vaccin tương lai chống Sars-Cov-2.
NHỮNG CHIẾN LƯỢC TIÊM CHỦNG TƯƠNG LAI
” Enjeu của những thử nghiệm cũng là trả lời các câu hỏi thiết yếu cho sự thiết đặt những chiến lược tiêm chủng của chúng ta trong tương lai, GS Jean-Daniel Lelièvre, trưởng khoa miễn dịch học lâm sàng của CHU Henri-Mondor (Créteil) đã giải thích như vậy. Vào giai đoạn này, chúng ta không biết những ứng viên vaccin chính sẽ có khả năng tránh hoàn toàn nhiễm coronavirus hay không, và do đó có tránh contagiosité hay không. Hay, chúng có sẽ hiệu quả để phòng ngừa những thể trầm trọng ở những người già hay không.”
Vài ứng viên vaccin đang được đánh giá có lẽ sẽ tỏ ra không đủ hiệu quả hay chịu trách nhiệm những tác dụng phụ khiến phải xét lại cán cân lợi ích-nguy cơ. Ngày 13/10, hãng dược phẩm Hoa Kỳ Johnson & Johnson đã loan báo ngừng thử nghiệm giai đoạn III sau khi xuất hiện một căn bệnh ở một người tham gia. Và tập đoàn dược phẩm AstraZeneca, vào tháng 9, đã hoãn lại trong một thời gian ngắn thử nghiệm trước khi lại tiếp tục ở Anh.(Des techniciens de laboratoire supervisent les tests pour la production du Candidat vaccin Covid-19 de l’université d’Oxford et d’AstraZeneca en septembre à Anagni (Italie).
Tính chất đa dạng của các phương pháp được cứu xét gia tăng những xác suất thành công. Vài phương pháp dựa trên sự tiêm một version inactivée của virus Sars-Cov-2, những phương pháp khác sử dụng những mảnh vật liệu di truyền, buộc cơ thể sản xuất những protéine có khả năng gây nên đáp ứng miễn dịch mong muốn. ” Nhưng những ứng viên dẫn đầu nhất không nhất thiết là những ứng viên tốt nhất “, GS Lelièvre đã cảnh báo như vậy. Ông nhấn mạnh : ” Những dự án khác ở giai đoạn I và II cũng rất đáng lưu ý. Đó là trường hợp của các vaccin niêm mạc (được cho bằng đường mũi hay miệng), có thể ngăn cản nhiễm virus, đồng thời bảo vệ chống lại những thể nặng của nó.”
Một khi được cho phép, những vaccin đầu tiên trước hết chỉ sẽ có để sử dụng với lượng hạn chế, mặc dầu những nhà công nghiệp đã không chờ đợi mới bắt đầu sản xuất. Theo GS Lelièvre, ” khi xét đến tất cả những vaccin ở giai đoạn III nước Pháp phải nhận nhiều chục triệu liều cho toàn bộ năm 2021. Khá đủ để đáp ứng những nhu cầu khẩn cấp.”
(LE FIGARO 24 & 25/10/2020)

5. “CHÚNG TA ĐÃ ĐI NHANH, RẤT NHANH, NHƯNG KHÔNG HY SINH TÍNH AN TOÀN CỦA CÁC VACCIN”
Stéphane Bancel là PDG de Moderna, biotech Hoa Kỳ mà vaccin chống Covid đang chấm dứt giai đoạn cuối của thử nghiệm lâm sàng trên người, với những kết quả được chờ đợi trong một tháng nữa.(Toutes les étapes réglementaires ont été respectées, souligne Stéphane Bancel, le PDG de Moderna)
Hỏi : Phải chăng có những lý do để hy vọng rằng những vaccin đầu tiên, kể cả vaccin của Moderna, sẽ sẵn sàng để sử dụng ở châu Âu ngay cuối năm 2020 ?
Stephane Bancel : Vâng, chúng ta trên con đường đúng đắn. Trong trường hợp những thử nghiệm lâm sàng giai đoạn III của chúng tôi thành công, vaccin của chúng tôi (Moderna), vaccin của Pfizer và vaccin của Astra-Zeneca (vào lúc này là những vaccin tiền phong nhất), có thể được chấp thuận một cách khẩn cấp ngay cuối năm. Ưu tiên sẽ là tiêm chủng nhân viên y tế và những người già. Moderna đã trình hồ sơ lên giới hữu trách Hoa Kỳ và châu Âu. Chúng tôi dự kiến có 20 triệu liều từ nay đến cuối tháng 12 rồi ít nhất 500 triệu vào năm 2021.
Hỏi : Phải cần 5 đến 10 năm để hiệu chính một vaccin. Làm sao ông đã thành công giữ một timing sít như vậy mà không hy sinh tính an toàn ?
Stephane Bancel : Tất cả các giải đoạn theo quy trình đã được tôn trọng. Như thường lệ, chúng tôi đã thực hiện những công trình nghiên cứu lâm sàng giai đoạn I, giai đoạn II và bây giờ giai đoạn III. Nhưng chúng tôi đã lợi được thời gian ở ba mức. Trước hết về technologie của vaccin. Chúng tôi đã biết và đã sử dụng plateforme của ARN messager, giống nhau đối với 3 vaccin khác dầu virus được nhắm đến là gì. Khi chúng tôi đã quyết định lao vào cuộc chạy đua tìm vaccin chống Covid-19, chúng tôi đã chỉ cần 2 ngày trên ordianateur, và ngay cả đã không tiếp cận với virus, để phát triển tiền lâm sàng thay vì nhiều tháng hay nhiều năm như lệ thường. Về quy trình, các cơ quan Hoa Kỳ (FDA) và châu Âu đã rất phản ứng khi thiết đặt ngay từ đầu những équipe chuyên trách cho mỗi vaccin. Thường thường phải cần một tháng để có được câu trả lời của FDA cho một câu hỏi được đặt ra…Chúng tôi đã có đến 3 cuộc họp trong cùng ngày ! Cũng như vậy đối với Cơ quan dược phẩm ở Pháp (ANSM).
Hỏi : Ông đã bắt đầu sản xuất, như nhiều hãng dược phẩm lớn khác, ngay cả trước khi kết thúc những thử nghiệm lâm sàng…
Stephane Bancel : Chúng tôi đã có thể chấp nhận nguy cơ tài chánh nhờ sự đầu tư của chính phủ Hoa Kỳ (1 tỷ dollar). Nếu không, chúng tôi sẽ không có khả năng cung cấp đúng thời hạn hàng triệu liều được dân chúng trông chờ. Thế mà một biotech như Moderna, đã chưa từng bao giờ thương mãi hóa sản phẩm, không thể được phép sản xuất những triệu liều với nguy cơ vứt bỏ chúng vào thùng rác trong trường hợp thất bại. Ngay tháng bảy, với sự giúp đỡ của đối tác Thụy Sĩ Lonza, chúng tôi đã bắt đầu sản xuất các lot lâm sàng và, từ cuối tháng chín, những lot thương mãi. Thường thường, trước khi khởi động giai đoạn II, chúng tôi chờ những kết quả của giai đoạn I rồi đèn xanh của FDA để sản xuất cho giai đoạn tiếp theo. Ở đây, chúng tôi đã bắt đầu chế tạo những lot lâm sàng của giai đoạn II dựa trên những dữ liệu an toàn của giai đoạn I mặc dầu không có được tất cả các kết quả. Điều đó đã cho phép chúng tôi lợi được 6 tháng ! Và tương tự như vậy đối với giai đoạn tiếp theo đang được tiến hành. Sản xuất một vaccin trong những thời hạn như thế là điều không thể nghĩ đến cách nay 8 tháng. Khi tôi đi Washington 27/1 để gặp FDA và khi tôi trình bày với họ một chương trình cho phép có một vaccin được chấp thuận vào mùa thu, họ đã cho tôi là một thằng điên !
Hỏi : Phải chăng các hãng dược phẩm có tiếng nói của mình trong diễn biến của những thử nghiệm lâm sàng ?
Stephane Bancel : Chúng tôi không can thiệp vào những thử nghiệm diễn ra ở Hoa Kỳ dưới sự giám sát của một ủy ban các chuyên gia độc lập (Data and Safety Monitoring Board). Chính những chuyên gia này xem lại những dữ liệu an toàn của các vaccin và phân tích tính hiệu quả của những thử nghiệm lâm sàng. Chúng tôi không tiếp cận những dữ liệu này. Những chuyên gia này sẽ đánh giá những kết quả sơ bộ của thử nghiệm giai đoạn III của chúng tôi trên cơ sở 53 trường hợp bệnh. Những kết quả này sẽ được biết vào tháng 11.
Hỏi : 3 technologie de vaccin hiện là đối tượng của những thử nghiệm lâm sàng giai đoạn II và III trong số những Big Pharma. Tính đa dạng này phải chăng là một điều tốt ?
Stephane Bancel : Khi tất cả chúng tôi lao mình vào cuộc chạy đua chống virus, không ai biết kỹ thuật nào sẽ hiệu quả. Chính phủ Hoa Kỳ, đã chọn tài trợ hai laboratoire, như thế đã muốn đa dạng hóa những nguy cơ. Điều đó là chủ yếu về mặt y tế công cộng và sản xuất, xét vì những thể tích cần thiết. Không một công ty nào có thể một mình cung cấp cho cả hành tinh !
Hỏi : Một cách lý tưởng, phải tiêm chủng hơn 7 tỷ người trên thế giới. Thế mà những thử nghiệm lâm sàng của hai hãng dược phẩm lớn (AstraZeneca, Johnson & Johnson) đã bị đình chỉ.
Stephane Bancel : Đình chỉ các thử nghiệm lâm sàng đối với vaccin là thường gặp. Nhưng sự gián đoạn càng đột ngột, điều đó càng gây quan ngại. Johnson & Johnson đã chỉ có ít bệnh nhân được chiêu mộ ở giai đoạn III khi nó đã phải đình chỉ thử nghiệm của mình. Hai laboratoire này sử dụng cùng technologie (adénovirus). AstraZeneca đã cam kết sản xuất 2 tỷ liều trong trường hợp thành công, Johnson & Johnson 1 tỷ liều.
Hỏi : Công luận luôn luôn không hiểu rằng các laboratoire kiếm lợi nhuận trên các vaccin cứu thế giới…
Stephane Bancel : Vài laboratoire đã chọn bán vaccin theo giá mua và không lấy lãi. Đó không phải là trường hợp của Moderna. Vì là biotech mới thành lập, chúng tôi không có những phương tiện tài chánh. Tuy nhiên chúng tôi đã cam kết làm cho vaccin có thể tiếp cận cho một số lượng lớn hơn. Với giá 20-30 euros, vaccin của chúng tôi sẽ ít đắc hơn nhiều vaccin khác đang có mặt trên thị trường hiện nay. Nếu chúng tôi không kiếm lãi, chúng tôi sẽ không có thể, thí dụ, ứng trước vốn cần thiết để mua những nguyên liệu cần cho sự chế tạo vaccin. Thế mà phải đợi 6 tháng để được trả trước khi đặt hàng những nguyên liệu, đó sẽ là một tai họa y tế.Hỏi : Làm sao khuyến khích dân chúng đi tiêm chủng khi sự ngờ vực không ngừng gia tăng ?
Stephane Bancel : Nhạy cảm hóa đại chúng về những lợi ích của sự tiêm chủng, đó là trách nhiệm của các chính phủ. Điều chủ yếu là phải thông tin đại chúng về những phương thức phát triển và những yêu cầu an toàn đi đối với chế tạo và sản xuất. Nếu chúng ta đã đi rất nhanh, đó cũng bởi vì chúng ta có may mắn là virus này tương đối đơn giản. Chúng ta hãy nhớ rằng 40 năm sau khi HIV xuất hiện, chúng ta vẫn luôn luôn không có vaccin.
(LE FIGARO 24 & 25/10/2020)

6. COVID-19 : NHỮNG HY VỌNG ĐỨNG TRƯỚC LÀN SÓNG THỨ HAI
Trong lúc chờ đợi sự hiệu chính một vaccin đáng tin cậy, các nhà nghiên cứu và các thầy thuốc dường như được trang bị tốt hơn để đối đầu với sự trở lại của dịch bệnh : để bảo vệ dân chúng, để điều trị những bệnh nhân và cứu những bệnh nhân nhập viện.
” Điều đó sẽ trở nên gay go hơn. Vào tháng 10, tháng 11, chúng ta sẽ có một tỷ lệ tử vong cao hơn.” Lời cảnh báo, được đưa ra bởi nhánh Châu âu của OMS là rất rõ ràng. Hôm trước, thủ tướng Áo Sebastian Kurz đã xác nhận rằng đất nước ông đã trải nghiệm ” sự bắt đầu của một làn sóng thứ hai “, như thế trở nên người hữu trách đầu tiên sử dụng thuật ngữ này ở thì hiện tại chứ không phải điều kiện cách. Nhưng trên thực tế, làn sóng thứ hai này thật sự không còn nghi ngờ gì nữa, Israel ngay cả đã quyết định một sự phong tỏa mới, trong 3 tuần kể từ 18/9. Trên thực tế, virus đã không ngừng lưu hành, dĩ nhiên kể cả ở Pháp. Giữa 3/7 và 22/8, số lượng những trường hợp dương tính đã được nhân lên 8 lần trong khi số những xét nghiệm chỉ nhân lên 3 lần.Tuy vậy, tình hình rất khác với tình hình của mùa xuân qua nhất là do những cố gắng chưa từng có của các nhà nghiên cứu để hiểu tự bảo vệ chống lại bệnh như thế nào và điều trị những người đã mắc phải. Trong khi chờ đợi sự hiệu chính một vaccin đáng tin cậy (theo dự kiến không được thương mãi hóa trước 2021). Giải thích
1. Bảo vệ : các khẩu trang và các test để hạn chế sự lan tràn của virus.
” Chúng ta phải học sống với virus”, Thủ tướng Jean Castex đã chứng thực như vậy hôm 11/9. Để tránh những lây nhiễm mới tràn ngập các bệnh viện, học thuyết là, từ tháng năm, phát hiện (dépister), truy vết (tracer) và cách ly (isoler). Như thế, giữa tháng 9, hơn 850 cluster đã được điều tra.Vấn đề, với hơn 1 triệu test RT-PCR được thực hiện mỗi tuần ở Pháp, các phòng xét nghiệm đã đi đến chỗ bảo hòa vào tháng 9. Điều này dẫn đến những chậm trễ để được xét nghiệm và những thời hạn chờ kết quả ít tương hợp với tính phản ứng mà chiến lược này đòi hỏi. Chính để chống lại điều bất lợi này mà phân tích kháng nguyên (analyse antigénique) của các mẫu nghiệm đã bắt đầu được triển khai 9/9. Kỹ thuật này, hơi ít nhạy cảm hơn do đó ít đáng tin cậy hơn, nhận diện không phải génome của virus (RT-PCR) mà những protéine đặc hiệu của nó. Kết quả có được trong 15 đến 20 phút. Sự cho phép lấy mẫu nghiệm nước dãi, thực hiện đơn giản hơn ngoáy mũi họng, sẽ cho phép khai thông những hàng chờ đợi.Vũ khí khác, đó là những khẩu trang, hàng rào đầu tiên giữa các hạt virus và đường vào chính của chúng trong cơ thể : những tế bào khứu giác của mũi. Thật vậy, cuối tháng tám, cac nhà nghiên cứu Hoa Kỳ đã cho thấy rằng chính chúng biểu hiện nhiều nhất thụ thể ACE2, “chìa khóa” mà virus sử dụng để đi vào trong những tế bào. Điều này giải thích tại sao sự mất khứu giác và vị giác nằm trong số những triệu chứng đặc trưng của nhiễm coronavirus. Vậy một khẩu trang được mang dưới mũi không mang lại một bảo vệ nào : nếu virus được bài xuất bởi miệng, chính qua mũi mà nó đi vào. Điều đó cho các nhà nghiên cứu của CNRS ý tưởng phát triển một thuốc xịt mũi (spray nasal) phát ra một chất đánh lừa (une leurre). Chất này sao lại thụ thể ACE2, mà sau đó virus gắn vào thay vì trên các tế bào. Có thể nói đó là một ” khẩu trang hóa học ” (masque chimique), cần phải trắc nghiệm.
2. Tiêm chủng : nhiều chiến lược để đạt đến miễn dịch cộng đồng.
Mặc dầu không dám chắc rằng vaccin sẽ đưa đến sự cáo chung của dịch bệnh, nhưng nó là hướng an toàn nhất để đạt đến một “miễn dịch cộng đồng” có khả năng làm chậm lại sự tiến triển của virus. Các phòng thí nghiệm dựa vào ba chiến lược chính. Tất cả hôm nay đều dẫn đến những thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 3, giai đoạn cuối cùng trước khi sản xuất quy mô lớn.Chiến lược thứ nhất : những vaccin dựa vào những vecteur à adénovirus. Đó là virus được biến đổi để trở nên vô hại, mang lại thông tin di truyền để sản xuất một protéine của virus trong cơ thể để cơ thể học tự vệ. Chiến lược này đã được theo bởi hãng dược phẩm Bỉ Janssen và bởi Nga với Spoutnik V, được thử nghiệm ở giai đoạn 3 từ 9/9 trên 40.000 cư dân Moscou. Hai công trình nghiên cứu được công bố trong tạp chí The Lancet, gợi ý, mặc dầu số lượng người tham dự thấp, rằng vaccin này dẫn đến một đáp ứng miễn dịch mạnh mà không gây những tác dụng phụ quan trọng.Phương pháp thứ hai : các vaccin ARN. Những vaccin này có nhiệm vụ làm cơ thể sản xuất protéine virale mà những tế bào miễn dịch phản ứng lại nó. Đó là một chiến lược chưa từng có trong lịch sử tiêm chủng. Phương pháp này được theo bởi hai hãng dược phẩm của Hoa Kỳ Pfizer và Moderna. Hôm nay hai công ty này đang tiến hành những thử nghiệm giai đoạn 3.Phương pháp thứ ba là sử dụng một vaccin được làm bất hoạt, chứa Sras-CoV-2 bị biến đổi. Mục tiêu luôn luôn là khiến cơ thể phản ứng lại. Phương pháp này, cần những rappel trong thời gian dài hạn, đã được xét đến bởi laboratoire China National Biotec Group (CNBG). Mặc dầu những đánh giá giai đoạn 3 đang được tiến hành, Trung Quốc đã tiêm chủng 3 vaccin thuộc loại này vào giai đoạn phát triển này cho hơn 100.000 người, hai loại vaccin được phát triển bởi CNBG, loại thứ ba bởi Sinovac.
Vào lúc chúng tôi viết những dòng chữ này, OMS liệt kê 35 ứng viên vaccin được đánh giá trong những thử nghiệm lâm sàng trên người ở khắp nơi trên thế giới. Trong số chúng, 9 ứng viên vaccin đã đạt giai đoạn 3. Những công trình này sẽ còn kéo dài nhiều tháng. Vì thế OMS không dự kiến tiêm chủng đại trà trước giữa năm 2021. Một thời hạn có thể được xét lại vào bất cứ lúc nào, như chứng tỏ điều có sự ngừng những thử nghiệm trọng vài ngày của tập đoàn dược phẩm Anh AstraZeneca (được thực hiện trên 30.000 người ở Hoa Kỳ) sau khi xuất hiện một ” căn bệnh không giải thích được ” ở một người tham dự.
3. Điều trị : khai thác tính miễn dịch của những người lành bệnh
Trong hội nghị của 21è Journées nationale d’infectiologie, được tổ chức ở Poitiers từ 9 đến 11 tháng 9, tất cả đều nhất trí là vẫn luôn luôn không có điều trị chống virus nào chứng minh tính hiệu quả của nó chống lại Covid-19.Hydroxychloroquine đã không bao giờ chứng minh một lợi lâm sàng đáng kể đối với các bệnh nhân. Ở Trung quốc, quốc gia đầu tiên đã dự kiến sử dụng nó vào tháng hai, hydroxychloroquine từ nay được xem như không có lợi, và theo giới hữu trách y tế của nước này, nó có tiềm năng gây độc.
***18 https://ykhoahue.files.wordpress.com/2020/07/tsyh555-9.jpg
Sự liên kết của các thuốc chống virus lopinavir và ritonavir, được sử dụng chống VIH, cũng không tốt hơn. Thử nghiệm lâm sàng quy mô lớn của Anh Recovery đã chứng minh tính không hiệu quả của nó và đã ngưng sử dụng.Còn remdesivir, thuốc chống virus được phát triển bởi công ty Gilead, nó chỉ có một lợi ích khiêm tốn trong trường hợp tốt nhất.Nhưng không mất hết hy vọng. Tạp chí Nature đã công bố vào giữa tháng chín một công trình nghiên cứu của Icahn School of Medicine at Mount Sinai (Nữu Ước), xác nhận lợi ích của sự truyền huyết tương của những người lành bệnh để điều trị bệnh Covid-19. Thật vậy chính trong phần này của máu hiện diện những kháng thể đặc hiệu đối với Sras-Cov-2, được phát triển bởi hệ miễn dịch của những người hồi phục bệnh (convalescents). Nhiều phòng thí nghiệm trên thế giới tìm cách nhận diện những kháng thể có tác dụng trung hòa (neutralisant) nhất để sau đó cấy in vitro. Vài trong số những kháng thể đơn dòng (anticorps neutralisant) này đã là đối tượng của những thử nghiệm giai đoạn 3, được thực hiện nhất là bởi các laboratoires AstraZeneca hay GSK. Sản xuất đắc, những kháng thể này sẽ là những kháng thể đầu tiên được hiệu chính một cách đặc hiệu chống coronavirus. ” Chúng có thể can thiệp một cách nhanh chóng và sẽ tạo sự khác nhau “, Bill Gates, người sáng lập Microsoft, đã đánh giá như vậy. Thật vậy chúng có thể được sử dụng ở những người có nguy cơ, để phòng ngừa hay en première intention, để ngăn cản nhiễm trùng phát triển.
” TA CÓ THỂ TIÊU DIỆT VIRUS BẰNG HUYẾT TƯƠNG LẠNH ”
Đó là một vũ khí để tiêu diệt những phân tử virus : ý tưởng này được phát triển bởi một nhóm nghiên cứu Pháp-Bỉ. Vũ khí này, đó là một huyết tương lạnh (plasma froid), có được bằng cách ion hóa một chất khí (thí dụ không khí môi trường chung quanh) bằng một nuon điện. Bằng cách loại bỏ năng lượng thừa, những radicaux libres được sản xuất tiêu diệt những phân tử virus. Tốt hơn : những bề mặt được xử lý với plasma froid này có thể trở nên diệt virus.
4. Cứu mạng : các corticoides hiệu quả trong hồi sức” Tỷ lệ tử vong đã giảm 50% ở những bệnh nhân nhập viện giữa lúc khởi đầu của dịch bệnh và cuối tháng sáu “, GS Yazdan Yazdanpanah, trưởng khoa các bệnh nhiễm khuẩn và nhiệt đới của bệnh viện Bichat, Paris, và là thành viên của hội đồng khoa học, nhân Journées nationales d’infectiologie vào tháng chín, đã chỉ như vậy. Thế mà phần lớn đó là nhờ các corticoides. Vào đầu tháng chín OMS đã khuyến nghị ” sử dụng một cách hệ thống ở những bệnh nhân bị một thể nặng “. Dưới 1/3 những bệnh nhân nhập viện thấy hệ miễn dịch của họ bị lồng lên và tấn công các tế bào phủ các huyết quản : đó là bão miễn dịch (tempete cytokinique), gây chết người. Khi đó các thầy thuốc chỉ còn một mục tiêu duy nhất là cứu bệnh nhân.
***22 https://ykhoahue.files.wordpress.com/2020/10/tsyh560-9.jpg
Nghiên cứu đã xác nhận tính hiệu quả của các thuốc chống viêm, khi được sử dụng sớm, kềm hãm sự chống lại bệnh của cơ thể. Được công bố trong New England Journal of Medicine, các kết quả đầu tiên của thử nghiệm Anh Recovery, được bắt đầu vào tháng ba trên hơn 1500 bệnh nhân, đã chỉ định dexaméthasone như là thuốc đầu tiên có khả năng cứu những bệnh nhân bị Covid-19. Thuốc chống viêm thuộc họ corticoides này, được bán với giá phải chăng trên toàn thế giới, đã làm giảm 1/3 tỷ lệ tử vong (-36%) ở những bệnh nhân nội thông khí quản, và 1/5 (-18%) ở những bệnh nhân được điều trị với oxygène nhưng không nội thông. Bệnh nhân càng bị ảnh hưởng bởi bệnh, điều trị càng hiệu quả.
(SCIENCES ET AVENIR 10/2020)

7. CUỘC CHIẾN CỦA NHỮNG NGƯỜI ỦNG HỘ VÀ CHỐNG ĐEO KHẨU TRANGVào tháng ba, khi sự nguy hiểm của Covid-19 đạt đến cực điểm, giới hữu trách của chúng ta giải thích rằng việc mang khẩu trang là vô ích. Khi tuyên bố không biết sử dụng khẩu trang, Sibeth Ndiaye đã đẩy sự gàn dỡ lên cực điểm. Chính sách tồi tệ này, nhằm biện minh cho tình trạng thiếu hụt khó tin, cuối cùng được ngăn chận với sự chậm trễ mà ta đã biết.Những bài báo của chúng tôi (Paris Match) thường ca tụng biện pháp bảo vệ này. Khẩu trang là vũ khí phòng vệ đầu tiên của các nước Đông Nam . Các quốc gia này đã ghi, bằng biện pháp đơn giản này, mặc dầu không hay ít phong tỏa và không làm ngừng kinh tế, những tỷ lệ lây nhiễm và nhiễm corona thấp nhất hành tinh. Tình hình hiện nay là tình hình của một virus đã biến dị, vẫn có khả năng lây nhiễm (contagieux) những tính nguy hiểm thật sự đã trở nên thấp hơn tính nguy hiểm của cúm mùa, trong đa số các trường hợp chỉ tấn công những người cao tuổi và yếu kém nhất.
Trong khung cảnh này, chính quyền của chúng ta đã chuyển một cách không nhân nhượng từ thái cực này qua thái cực khác : họ buộc một sự mang khẩu trang gần như dại trà. Họ có lầm không ? Không, nhưng thiếu dấu giáng (bemol). Những người chống đeo khẩu trang chống đối biện pháp mà họ cho là vô ích….Theo gương những người châu Á bằng cách hội nhập vào văn hóa của chúng ta sự sử dụng khẩu trăng trọng thời kỳ dịch bệnh, dầu là loại gì, điều này có ý nghĩa. Bằng cớ đã được làm : đó là phương tiện hiệu quả nhất để rút ngắn thời gian của tai họa và làm giảm tác động của nó. Nhưng thế thì, với điều kiện của một khoảng cách xã hội được tôn trọng, cần để tất cả kinh tế sống, không ngoại lệ, điều này không là như vậy.
(PARIS MATCH 8/10-14/10/2020)

8. NHỮNG BỆNH NHÂN DỄ BỊ THƯƠNG TỔN : NHỮNG Ý TƯỞNG SAI LỆCH
Những người dễ bị thương tổn (vulnérable) đối với Sars-CoV-2 không luôn luôn là những người mà ta tưởng. Thí dụ, ta đã nghĩ rằng những bệnh nhân bị hen phế quản đặc biệt dễ bị thương tổn. Không hề là như vậy. Một công trình nghiên cứu, được thực hiện vào tháng năm, tháng sáu ở bệnh viện Bicêtre (Paris) ở 768 bệnh nhân nhập viện vì một viêm phổi do Covid-19, trong đó 37 bị hen phế quản, đã cho thấy rằng những bệnh nhân hen phế quản đã không có nguy cơ gia tăng phát triển một thể nặng, cũng như không có một tỷ lệ tử vong gia tăng (đúng hơn là giảm) nếu họ theo điều trị của họ. Những công trình nghiên cứu khác trên thế giới đã xác nhận điều đó. Giải thích : các corticoides dạng hít mà họ sử dụng để làm giảm viêm phổi, dường như bảo vệ họ. Y hệt như vậy ở những người bị mucoviscidose, ít bị thương tổn hơn population générale bởi vì họ thường được điều trị bởi azithromycine, một kháng sinh phòng ngừa những nhiễm trùng vi khuẩn và có những tính chất chống virus (thường được liên kết với hydroxychloroquine trong những thể khởi đầu của Covid-19).
Vào giai đoạn đầu của đại dịch, nhiều thầy thuốc đã đánh giá rằng những bệnh nhân ung thư tạo một nhóm nguy cơ quan trọng. Họ bị cách ly thái quá, điều này đã dẫn đến những chậm trễ nghiêm trọng trong điều trị. Các nhà nghiên cứu của Rambam Hospital (Haifa, Israel) đã tiến hành một công trình nghiên cứu (tháng ba-sáu 2020), trong đó họ so sánh 164 người bị bệnh ung thư đến để nhận điều trị với một nhóm chứng 107 người có sức khoẻ tốt. Họ đã chứng thực : 1. Rằng những bệnh nhân ung thư và những bệnh nhân chứng phát triển những nồng độ kháng thể tương tự. 2. Rằng profil immunitaire của hai nhóm là khác nhau : các cellule myéloide, sinh tử đối với miễn dịch và bị ảnh hưởng nặng bởi Sars-CoV-2, đã sụt 90% ở những người chứng nhưng chỉ 50% ở những bệnh nhân ung thư bởi vì điều trị của những bệnh nhân này thường ngăn cản virus và bảo vệ họ một phần !
(PARIS MATCH 15-21/10/2020)

9. OXY LIỆU PHÁP VỚI LƯU LƯỢNG CAO : MỘT TÁC DỤNG CÓ LỢI.Trong những năm 2012-2015 đã phát triển ở người trưởng thành bị suy hô hấp cấp tính một kỹ thuật chỉ được sử dụng trong hồi sức trẻ sơ sinh (réanimation néonatale) : oxy liệu pháp lưu lượng cao bằng đường mũi (ONHD : oxygénothérapie nasale à haut débit). Có thể áp dụng cho tất cả những bệnh nhân nhập viện, mà ở họ một cung cấp oxy 3-5 litres trở nên không đủ, phương pháp này đã được phổ biến nhanh. Phương pháp cho phép cho từ 30 đến 60 litres mỗi phút khí được làm giàu oxygène qua một canule được đặt trong mũi. Mặc dầu dễ thực hiện và ít xâm nhập, phương pháp này chỉ có thể được tiến hành ở khoa hồi sức, ở đây không khí này có thể được làm ẩm và sưởi nóng, hai điều kiện cần thiết để các niêm mạc của đường khí chịu được một lưu lượng như thế. Kỹ thuật này cải thiện một cách nhanh chóng tần số, tình trạng hô hấp và sự thoải mái của các bệnh nhân. Ngoài ra, kỹ thuật có ưu điểm là làm giảm sự nhờ đến thông khí nhân tạo (ventilation artificielle) rất xâm nhập, đòi hỏi một nội thông khí quản (một ống dài đặt trong khí quản được nối với máy thở) và một sự an thần nặng nề với curarisation. Thêm vào đó là một sự nhập viện kéo dài, những biến chứng nhiễm trùng thường xuyên và một sự phục hồi chậm. Tuy vậy, vào giai đoạn đầu của Covid-19, ONHD đã không được khuyến nghị. Người ta sợ rằng nó làm chậm sự thiết đặt thông khí cơ học và rằng lưu lượng cao của nó tạo điều kiện cho sự phóng các nhọt nhỏ vi thể chứa nhiều những hạt virus, có thể gây nhiễm nhân viên điều trị. Khuynh hướng khi đó là nội thông sớm, ngay khi độ bảo hòa oxy trong máu xuống dưới 95%. Với thời gian nhìn lại, điều đã trở nên rõ ràng là một số lượng quan trọng những bệnh nhân bị đặt máy thở không tiến triển thuận lợi : 53% tử vong trong một công trình nghiên cứu của Đức, 72% ở những người trên 80 tuổi. Bây giờ những khuyến nghị đã thay đổi : nội thông khí quản chỉ là một biện pháp sau cùng và ONHD đã trở thành hỗ trợ hô hấp ưu tiên một trong trường hợp suy hô hấp cấp tính. Nó cho phép tránh thông khí nhân tạo ở gần 1/3 bệnh nhân.
(PARIS MATCH 22-28/10/2020)

10. TEST ANTIGÉNIQUE RAPIDE : HƯỚNG VỀ MỘT SỰ PHÁT HIỆN ĐẠI TRÀHơn một triệu test PCR mỗi tuần, khoảng 200.000 mỗi ngày, đã được thực hiện ở Pháp trong hai tuần qua. Sự đòi hỏi rất mạnh đã bảo hòa những khả năng kỹ thuật của các phòng xét nghiệm : những hàng dài vô tận, logistique không đủ, thiếu thuốc thử để khảo sát những mẫu nghiệm tế bào. Ngoài ra đó là một phân tích khá chán ngắt, mà kết quả chỉ được biết sau hai hay ba ngày. Thời hạn này hiện nay là 3 đến 5 lần lâu hơn ! Sự đi đến tháng này trong các bệnh viện (để bắt đầu) của test antigénique rapide của Roche Disgnostics sẽ làm dễ sự khai thông (“désembolisation”) của các phòng xét nghiệm và tăng nhanh công tác phát hiện Covid-19 : thay vì cho kết quả trong 48 đến 72 giờ, trắc nghiệm này cho kết quả trong 15 đến 20 phút ! Như đối với test PCR, test antigénique đòi hỏi lấy mẫu nghiệm tế bào bằng ngoáy mũi họng nhưng, thay vì nhận diện virus qua sự hiện diện của ARN của nó, trắc nghiệm này nhận diện nó qua capside, cấu trúc protéine bao quanh acide nucléique này. Voi một độ nhạy cảm 96,52 % và một độ đặc hiệu 99,68%, trắc nghiệm này thỏa mãn các chuẩn tiêu chuẩn của Pháp, đòi hỏi một độ nhạy cảm 90% và một độ đặc hiệu 98%. Giải thích : tính nhạy cảm (sensibilité) là xác suất có một test dương tính nếu người được thử bị bệnh ; nó chỉ khả năng nhận diện virus. Tính đặc hiệu (spécificité) là khả năng của test không lầm lẫn Sars-CoV2 với một virus khác. Trong thì đầu, 40 triệu test antigénique rapide sẽ có sẵn sử dụng mỗi tháng, Roche đã loan báo như vậy, sự sản xuất có thể tăng gấp đôi trước cuối năm ! Laboratoire Roche cũng đề nghị một test PCR cho phép phát hiện đồng thời, và luôn luôn trong vòng 15 phút, Sars-CoV-2 cũng như virus của cúm A hay B. Phân biệt hai loại nhiễm virus mà những triệu chứng có thể lẫn lộn là thiết yếu để hướng dẫn điều trị.
(PARIS MATCH 1/10-7/10/2020)

BS NGUYỄN VĂN THỊNH
(1/11/2020)

Bài này đã được đăng trong Chuyên đề Y Khoa, Thời sự y học. Đánh dấu đường dẫn tĩnh.

1 Response to Thời sự y học số 561 – BS Nguyễn Văn Thịnh

  1. Thanh Lâm nói:

    Dạ sau mỗi bài, BS có thể đính kèm link tiếng Pháp được không ạ? Em là 1 sinh viên Y cũng đang học tiếng Pháp nên e rất hy vọng được tham khảo bản tiếng Pháp để trau dồi thêm vốn từ vựng ạ.
    Em cảm ơn nhiều ạ.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s