Thời sự y học số 537 – BS Nguyễn Văn Thịnh

1/ CORONAVIRUS : CUỘC CHIẾN CHỐNG CÁC DỊCH BỆNH TĂNG TỐC ĐỘ.Sự nhân giống của các virus mới phát khởi (virus émergent), từ 20 năm qua, đã kích thích những công trình của các nhà khoa học và cải thiện sự đáp trả quốc tế đối với những cơn khủng hoảng lớn này. Từ nay các cơ quan y tế và các phòng thí nghiệm làm việc trong một tinh thần chia sẽ chung các dữ liệu.Ít nhất đã hai lần, trong hai năm qua, các chuyên gia virus học trung quốc đã báo động trong những ấn bản khoa học về sự thích ứng sắp xảy ra của một coronavirus với con người. Nhưng những kiến thức chưa cho phép tiên đoán ở đâu và khi nào một sự tái phối hợp gène (recombinaison génétique) làm dễ sự chuyển một chủng gây bệnh ở động vật sang con người. Sau Sras-CoV năm 2003, rồi Mers-CoV năm 2012, virus hô hấp được đặt tên “Sras-CoV-2” bởi OMS, cuối cùng đã xuất hiện vào giữa tháng 11 năm 2019, ở Vũ Hán, vùng thành phố 11 triệu dân ở trung tâm của Trung Quốc. Một tình huống bộc phát, đã nhanh chóng huy động những chuyên gia của toàn thế giới. Thật vậy, những virus mới phát khởi (virus émergents) đã trở thành, vào thế kỷ XXI, một thách thức y tế lớn. Sras, Mers, H1N1 vào năm 2009, Ebola ở Tây Phi năm 2014, Zika ở Nam Mỹ năm 2016…Những dịch bệnh kế tiếp nhau và sự phát triển những công cụ số (outils numériques) đã dẫn đến một sự cải thiện đáng kể của sự đáp trả quốc tế đối với những khủng hoảng y tế này.
MỘT PLATE-FORME ĐỂ THEO DÕI TIẾN TRIỂN CỦA VIRUS
Bắt đầu bằng quy chế khẩn cấp y tế công cộng quy mô quốc tế (urgence de santé publique de portée internationale), được thành lập năm 2005 bởi OMS sau cơn khủng hoảng Sras, cho phép cơ quan chuyên môn của ONU huy động một ủy ban các chuyên gia (un comité d’expert) để làm việc công tác chặt chẽ với những quốc gia bị dịch bệnh. Nhất là, từ nay những cơ quan y tế và những laboratoire làm việc bằng những mạng hoạt động và phối hợp, “en open science”, nghĩa là trong một logique chia sẽ chung những dữ kiện.
Mặc dầu giới hữu trách chính trị trung quốc đã chậm thông tin về dịch bệnh, nhưng các nhà nghiên cứu đã không mất thời gian một khi dịch bệnh này được biết. Như thế, ngày 10/1, séquence génétique của coronavirus chủng mới được công bố trên plate-forme GISAID (được thành lập năm 2006), cho phép các laboratoire trên toàn thế giới phát động những nghiên cứu.Trên một plate-forme publique khác, Nexstrain, từ năm 2017 có thể theo dõi tiến triển gène của virus đồng thời sự khuếch tán địa lý của nó. Vì từ nay sự phân tích génome (analyse génomique) là cực kỳ nhanh, nên ta có thể séquencer le génome của một chủng được lấy ở một bệnh nhân và tức thời thêm nó vào cơ sở của các dữ liệu (base de données). Ở Pháp viện Pasteur đã chỉ cần vài ngày để séquencer chủng của những trường hợp được phát hiện và hiệu chính một trắc nghiệm chẩn đoán. Để so sánh, đã cần 2 tháng để phân lập virus của Sras. Kết quả của sự mở các dự kiến và những tiến bộ kỹ thuật : trong 2 tháng, gần 300 công trình nghiên cứu về Covid-19 đã được công bố và hơn 80 thử nghiệm lâm sàng đang được tiến hành !
” Những cố gắng để dập tác một dịch bệnh chỉ có thể hiệu quả khi cộng tác với toàn thể các tác nhân “, Olivier Schwartz, directeur du Laboratoire Virus et Immunité của Viện Pasteur, đã nhấn mạnh như vậy. Đến nỗi cuộc chạy đua tìm vaccin, đặc biệt được hỗ trợ bởi Cepi (Coalition pour les innovations en matière de préparation aux épidémies) đã khởi đầu rất mạnh. Được thành lập năm 2016 ngày sau dịch bệnh Ebola và được đồng tài trợ bởi 10 quốc gia, Ngân hàng thế giới, Wellcome Trust hay Fondation Bill et Melinda Gates, Cepi nhằm làm dễ sự hiệu chính khẩn cấp các vaccin. Ngày 25/1, Cepi đã chi tiền để 3 start-up de biotechnologies và những phòng thí nghiệm ở Úc, ở Pháp và ở Hoa Kỳ phát triển một candidat-vaccin. Trong khi giai đoạn này bình thường cần nhiều năm, những công thức có thể được trắc nghiệm ở người vào tháng 4. Ở Viện Pasteur, một candidat-vaccin sẽ sẵn sàng cho những thử nghiệm lâm sàng vào mùa hè. ” Tất cả diễn biến cực kỳ nhanh so với những dịch bệnh mà ta đã biết trong những năm qua “, Frédéric Tangy, chef du laboratoire d’innovation et vaccins của Viện Pasteur, đã chứng thực như vậy. Géant pharmaceutique Sanofi đã loan báo liên kết với Bộ y tế Hoa Kỳ để phát triển vaccin của mình. Đó có lẽ là dấu hiệu của một thị trường lâu dài đang được mở ra.
MỘT VIRUS ÍT GÂY CHẾT NGƯỜI NHƯNG KHUẾCH TÁN NHANH
Tuy vậy, tình hình là nguy hiểm.” Đó là một đe dọa rất nghiêm trọng đối với thế giới”, tổng giám đốc OMS Tedros Adhanom Ghebreyesus, đã báo động như vậy hôm thứ tư 11/2. Vào lúc chúng tôi kết thúc bài này, 99% trong số 80.000 trường hợp dương tính xảy ra ở Trung quốc, nhưng 27 nước đã bị ảnh hưởng (12 trường hợp, một tử vong). Virus của Covid-19 mặc dầu ít gây chết người, với tỷ lệ tử vong khoảng 2%, nhưng ngay cả “một virus ít hung dữ vẫn có thể gây những tổn thất lớn nếu nhiều người mắc phải nó”, BS Michael Ryan, giám đốc của chương trình khẩn cấp y tế của OMS đã nhắc lại như vậy. Thế mà những con số bị đánh giá thấp. Và sự phát tán của virus nhanh đến độ dịch bệnh còn có một đường dài để tiến bước.
(SCIENCES ET AVENIR 3/2020)
Đọc thêm
– TSYH so 534 : bài so 7, 8
– TSYH so 533 : bài so 8

2/ ” CÓ THỂ CÓ NHỮNG Ổ DỊCH KHÁC KHÔNG ” ?

Olivier Schwartz
Directeur du laboratoire virus et immunité
Institut de Pasteur

Hỏi : Dịch bệnh Covid-19 sẽ kéo dài bao lâu ?
Olivier Schwartz : Có quá nhiều điều không chắc chắn về số những trường hợp thật sự hay ngay cả về những đặc điểm của virus, để tiên đoán đỉnh điểm của dịch bệnh (pic de l’épidémie). Đặc biệt có một sự không chắc chắn đối với những nước, giáp giới hay không, có nhiều trao đổi với Trung Quốc và đã không loan báo một bệnh nhân nào hay rất ít. Đó là trường hợp của Lào, Miến Điện, Bangladesh hay nhiều nước châu Phi, ít tiếp cận với những công cụ chẩn đoán cho phép xác nhận những trường hợp nhiễm virus. Ẩn số này có thể che dấu những ổ dịch khác.
Hỏi : Phải chăng mùa xuân và mùa hè có thể làm virus ngừng lan rộng ?
Olivier Schwartz : Vì nhiều lý do, những virus hô hấp có khuynh hướng tăng sinh dễ dàng hơn trong những mùa lạnh. Đó là điều xảy ra mỗi năm với cúm được gọi một cách đúng là cúm mùa (grippe saisonnière). Khi trời lạnh, các virus sống sót lâu hơn trên các bề mặt, ta sống giam hãm hơn và gần nhau hơn, hệ hô hấp tiếp cận hơn với những tác nhân gây bệnh và tính miễn dịch của các người có thể bị suy yếu…Bấy nhiêu yếu tố làm dễ sự lưu thông của các tác nhân gây bệnh. Nhưng chỉ những tháng đến sẽ cho chúng ta biết về một tính chất mùa (saisonnalité) của dịch Covid-19.
Hỏi : Coronavirus chủng mới này phải chăng có thể biến dị và trở nên nguy hiểm hơn ?
Olivier Schwartz : Đó là một khả năng và chính vì điều đó mà sự tiến triển gène của nó được theo dõi sát. Những dieu chung ta quan tam trong tiến triển của một virus đó là su giảm doc luc cua no để không giết chet những ký chủ của nó. Trước dịch bệnh Sars năm 2003, những coronavirus hầu như không được nghiên cứu bởi vì 4 chủng khác được biết, thích nghi từ lâu với người, chủ yếu chỉ gay những cảm cúm hiện tính. Sau coronavirus của Sars và của Mers, Sras-CoV-2 là coronavirus thứ bẩy của người. Và nó vẫn còn được biết rất ít, mặc dầu cộng đồng khoa học tiến hành nghiên cứu một cách rất nhanh chóng.
(SCIENCES ET AVENIR 3/2020)

3/ CÚM VA COVID- 19 : NHỮNG KHÁC NHAU NÀO ?
Ngoài những triệu chứng, giống hệt nhau, nhiều tiêu chuẩn phân biệt những virus cúm với SARS-CoV-2 chủng mới.Covid-19, mà ta thống kê hơn 95.000 trường hợp được xác nhận và 3200 tử vong trên thế giới, được biểu hiện như một hội chứng cúm (syndrome grippal). Nó được gây nên bởi một coronavirus SARS-CoV-2 chủng mới xuất hiện ở Vũ Hán. Trong khi cúm (grippe) được biết rõ, nhiều ăn số vẫn tồn tại với SARS-CoV-2, vì lẽ rằng những coronavirus mùa, chỉ gây nên viêm mũi-họng thông thường, nên ít được nghiên cứu. SARS-CoV dường như được truyền dễ dàng hơn những virus cúm và nhất là gây nên nhiều tử vong hơn trong số như những người bị nhiễm, nhưng cúm, một cách toàn bộ, gây nhiều tử vong hơn (den 650.000 tử vong mỗi năm) bởi vì nó gây nhiễm nhiều hơn nhiều.Giáo sư Sylvie van Der Werf, phụ trách phòng thí nghiệm di truyền phân tử của những virus à ARN và centre national de référence des virus grippaux ở viện Pasteur (Paris) phân tích những điểm giống nhau và những điểm khác nhau giữa những virus này và những bệnh mà chúng gây nên.TÍNH LÂY (CONTAGIOSITE).
Tính lấy được định lượng bằng một đánh giá số trung bình những người mắc phải virus từ một cá nhân bị nhiễm, điều mà các chuyên gia gọi là tỷ lệ sinh sản cơ bản (taux de reproduction de base) hay “Ro”. Tỷ lệ này khoảng 1,3 đối với cúm và 2,2 đối với SARS-CoV-2. Vậy Covid-19 khuếch tán dễ dàng hơn từ một trường hợp nhiễm bệnh. Tuy nhiên Ro không phải là một hằng số và những biện pháp cách xa xã hội (distanciation sociale) và quarantaine có một tác động lên sự truyền virus.
TỶ LỆ GÂY CHẾT (TAUX DE LETALITE)
Theo những dữ kiện được báo cáo bởi phái đoàn OMS-Trung quốc và những bình luận được đưa ra bởi BS Bruce Aylward, trưởng phái đoàn, những con số chính thức của những trường hợp Covid-19 được xác nhận ở Trung Quốc không xa rời thực tế. Một quan điểm không được nhất trí và có tầm quan trọng khi ta muốn tính tỷ lệ gây chết (taux de létalité) của một bệnh nhiễm trùng, nghĩa là tỷ lệ những người bị nhiễm chết.
Trong trường hợp của Covid-19, một cách toàn bộ, tỷ suất này là 3,4%, với những biến thiên giữa 2% và 4%, tùy theo những vùng. Một tỷ suất cao hơn tỷ suất của cúm, được OMS đặt dưới 1%. Ở Pháp, cúm mùa gây bệnh cho từ 2 đến 6 triệu người mỗi năm, điều này cho một tỷ lệ gây chết từ 0,17% đến 0,5%.
” Tỷ lệ gây chết biến thiên tùy theo loại virus cúm : H3N2 gây tử vong nhiều hơn H1N1 hay những virus loại B, Sylvie van Der Werf đã nhận xét như vậy. Trong trường hợp của SARS-CoV-2, chúng ta sẽ chỉ quyết định tỷ lệ gây chết thật sự sau những điều tra huyết thanh-dịch tễ học (enquêtes séro-épidémiologiques), tìm kiếm sau khi chấm dứt dịch và trong dân chúng, những kháng thể trong máu của các cá thể, Sylvie van Der Werf đã nói như vậy. Tỷ lệ này rất có thể dưới tỷ lệ mà ta có thể tính hiện nay.”
NHỮNG ĐƯỜNG TRUYỀN BỆNH
Covid-19, cũng như cúm, là một nhiễm trùng hô hấp, được truyền qua trung gian những giọt nhỏ (gouttelettes), được phát ra bởi một người bị nhiễm và được hít vào, và khi đưa tay lên mặt sau khi tiếp xúc với virus. Những biện pháp phòng ngừa đối với hai bệnh này giống hệt nhau.”Trong trường hợp của SARS-CoV-2, chúng ta không có đủ thời gian nhìn lại để loại bỏ hoàn toàn một sự truyền qua đường khí, dưới dạng aérosol, như điều đó hiện hữu đối với bệnh sởi, điều này giải thích tính chất rất lây nhiễm của nó. SARS-CoV-2 đã được tìm thấy trong phân và sự truyền ruột-phân (transmission entéro-fécale) không được chứng minh. Đối với cúm gia cầm, các gia cầm bài xuất nhiều virus trong phân của chúng, từ đó bụi sẽ đuợc dấy lên và được vận chuyển trong không khí”, Sylvie van Der Werf đã định rõ như vậy.
NHỮNG ĐẶC ĐIỂM NHÂN KHẨU HỌC
” Covid-19 và cúm xảy ra nhiều hơn ở những lão niên và những người có những bệnh lý có trước hay có những yếu tố nguy cơ, như chứng nghiện thuốc lá. Nhưng, cúm đại dịch A (H1N1) pdm09 đã đặc biệt xảy ra ở những người trưởng thành trẻ, có lẽ do sự kiện là những người trên 60 tuổi đã giữ trí nhớ miễn dịch (mémoire immunologique) từ một sự tiếp xúc trước đây với virus A (H1N1), Sylvie van Der Werf đã chứng thực như vậy. Báo cáo của phái đoàn OMS-Trung Quốc chỉ ra rằng tuổi trung bình của những người bị nhiễm là 51 tuổi. Nói một cách khác, một nửa những người bị nhiễm bởi SARS-CoV-2 có 51 tuổi hoặc hơn. Phần lớn các trường hợp (77,8%) có một tuổi giữa 30 và 69 tuổi. Những người trưởng thành trẻ 20 tuổi chiếm 8,1 % những trường hợp, 1,2% từ 10 đến 19 tuổi và 0,9% có 9 tuổi hoặc ít hơn, theo một báo cáo của Centre de controle des maladies của Trung quốc, được công bố vào tháng 2. Những người chết, trong đa số các trường hợp, có 60 tuổi hoặc hơn. Đàn ông bị nhiễm SARS-CoV-2 hơi nhiều hơn đàn bà (51,1%), chứng nghiện thuốc lá nam giới rất cao ở Trung quốc, có thể góp phần vào sự nổi trội này.
THỜI KỲ TIỀM PHỤC
Một thời hạn trung bình từ một đến ba ngày, có thể lên đến 5 ngày, phân cách giữa lúc bị lây nhiễm bởi coronavirus và lúc xuất hiện của các triệu chứng. Trong thời gian này, người bị nhiễm bởi virus cúm có khả năng lây nhiễm. Thời kỳ tiềm phục đối với Covid-19 biến thiên từ 1 đến 14 ngày, với một thời hạn trung bình từ 5 đến 6 ngày, theo báo cáo OMS-Trung quốc. Những trường hợp truyền bởi những người đã không có hay ít triệu chứng đã được mô tả
NHỮNG TRIỆU CHỨNG
Không có khác nhau về những dấu hiệu lâm sàng giữ cúm mùa và Covid-19, cả hai đều được biểu hiện bởi một hội chứng cúm. ” Ngoài ra, chúng tôi khám phá không ít những trường hợp cúm ở những người được xem như những trường hợp nghi ngờ Covid-19″, Sylvie van Der Werf đã nhận xét như vậy. Sốt và chảy nước mũi là khá thường hiện diện ở những người bị nhiễm bởi SARS-CoV-2 và, trong 70% những trường hợp, có ho khan.TIẾN TRIỂN
Theo những dữ liệu của Trung Quốc, trong 80% những trường hợp Covid-19, những người bị nhiễm chỉ phát triển một thể hiện tính của bệnh, 14% những thể nặng và 6% trong một tình trạng nguy kịch, nói chung khi hiện hữu một hay nhiều bệnh lý hay yếu tố nguy cơ có trước (bệnh tim mạch, cao huyết áp, đái đường…). Lại nữa, những trường hợp gia trọng được gặp trong một cúm mùa
TÍNH NHẠY CẢM
Không phải tất cả các cá thể đều có cùng độ nhạy cảm (susceptibilié) đối với những nhiễm trùng virus và trường hợp của cúm chứng tỏ điều đó. ” Có điều mà ta gọi là một vết ấn miễn dịch (empreinte immunologique) hay quen thuộc hơn một tội lỗi nguyên lai (péché originel), tùy theo những tiếp xúc hồi xưa với những virus cúm, Sylvie van Der Werf đã chỉ ra như vậy. Điều đó được thấy trong đại dịch cúm A (H1N1) của 2009-2010, trong đó những người già bị nhiễm ít nhạy cảm hơn, với một tỷ lệ tử vong tăng cao một cách bất thường ở những thiếu niên và những người trưởng thành trẻ. Virus H3N2 gây nhiễm nhiều hơn những người già, còn H1N1 xảy ra ở những người trẻ. Trong trường hợp cúm gia cầm, H5N1 ảnh hưởng nhiều hơn các trẻ em và những người trưởng thành trẻ, còn N7N9 xảy ra nhiều hơn ở những người già.”
Như báo cáo OMS-Trung quốc nhắc lại điều đó, đối với SARS-COV-2, ” không thể, xét theo những dữ liệu sẵn có, xác định quy mô của nhiễm virus ở trẻ em, vai trò mà chúng có trong sự truyền virus, và không thể xác định là các trẻ em có ít nhạy cảm hơn hay không hay chúng có khác trên bình diện lâm sàng, thí dụ với những thể nói chung hiền tính.”
NHỮNG BIẾN DỊ CỦA VIRUS
Cho đến giữa tháng 2, những phân tích không cho thấy những biến dị đáng kể trong génome của các chủng của SARS-CoV-2 được phân lập. Tuy nhiên, một tài liệu xuất bản của Xiaolu Tang (Đại học Bắc Kinh) và những cộng sự của ông trong National Science Review, ngày 3/3 xác nhận sự cùng hiện hữu của hai loại SARS-CoV-2 : một xuất hiện đầu tiên (loại “S”) chiếm 30% của 103 chủng được phân tích và mới gần đây nhất (loại “L”) có độc lực mạnh hơn. Loại L thường đuoc gặp hơn ở giai đoạn đầu của dịch bệnh Vũ Hán, nhưng tỷ lệ lưu hành của nó đã giảm sau đó. Điều đó có thể đã góp phần vào mức độ nghiêm trọng của dịch bệnh ở Vũ Hán lớn hơn so với nơi khác ở Trung Quốc. Phải chờ đợi để biết những biến dị then chốt, có thể biến đổi những tính chất của SARS-CoV-2, có xảy ra không.
(LE MONDE 6/3/2020)
Đọc thêm
– TSYH số 536 : bài số 8
– TSYH số 532 : bài số 1, 2, 7

4/ CORONAVIRUS : NHỮNG TRƯỜNG HỢP TĂNG THÊM Ở PHÁP.
Số những người bị nhiễm đã tăng gấp đôi trong 24 giờ. “Quỹ đạo” của phi trường Roissy bị nghi ngờ,Số trường hợp những bệnh nhân bị nhiễm bởi coronavirus trên lãnh thổ Pháp đã nhảy từ 18 lên 38 trong 24 giờ. Những con số đã được loan báo hôm thứ năm 27/2 bởi bộ trưởng y tế mới, Olivier Véran. Trong khi hôm thứ tư 26/2, trước các phóng viên ông đã đảm bảo rằng ” không có dịch bệnh ở Pháp”, thì từ nay ông chỉ rằng ” Chúng ta chuẩn bị cho một dịch bệnh”
Dịch bệnh này liên quan nhiều vùng : hai người già, đã tham gia vào một cuộc du lịch có tổ chức ở Ai Cập, đang trong phòng hồi sức ở Brests và Dijon ; gia đình và một người thân của một trường hợp đã được nhận diện (một người đàn ông 64 tuổi đi về từ Lombardie) được nhập viện ở Annecy, và hai trường hợp riêng rẻ khác, những người này cũng đã lưu lại ở Ý, được điều trị ở Montpellier và ở bệnh viện Bichat (Paris) vì trường hợp nghiêm trọng nhất.
MỘT DÂY CHUYỀN TRUYỀN BỆNH
Nhưng, từ nay, với 14 trường hợp, ổ dịch quan trọng nhất nằm ở Creil (Oise) và đặc biệt liên quan căn cứ không quân 111. Hôm thứ năm 27/2, người ta đã hay biết rằng một thường dân 55 tuổi làm việc ở đó đã được đưa vào hồi sức ở CHU d’Amiens sau khi đã lưu lại ở bệnh viện Compiègne, nhưng ban đầu không được chẩn đoán như là người mang virus SARS-CoV-2.Bộ y tế cũng đã loan báo rằng người chết đầu tiên của Pháp vì coronavirus là một thầy giáo 60 tuổi làm việc trong một collège gần Creil. Chiều thứ năm 27/2, tổng giám đốc y tế, Jerome Salomon, đã chỉ rằng 12 trường hợp mới trong tỉnh Oise có lẽ liên quan với hai trường hợp trước, ông gợi lên ” một dây chuyền truyền bệnh trong Oise”.Trong tập hợp (cluster : regroupement) này, hai bệnh nhân được đánh giá ở trong một tình trạng nghiêm trọng và được theo dõi ở Compiègne và ở bệnh viện Tenon ở Paris.
Sự truyền bệnh dường như đã là quan trọng trong căn cứ không quân. Ngoài người thường dân ở phòng hồi sức ở CHU d’Amiens, bộ y tế đã xác nhận 3 trường hợp lây nhiễm vào cuối ngày thứ năm. Những bệnh nhân mới này đã được chuyển đến bệnh viện quân sự Bégin, gần Paris. Theo những thông tin của Le Figaro, 5 người khác trong căn cứ không quân tiềm năng bị nhiễm.
Các équipe gồm những chuyên gia virus học và dịch tễ học được chờ đợi tại chỗ hôm thứ sáu 28/2 để tăng cường những tìm kiếm và nhận diện tất cả những người tiềm năng bị nhiễm. Một cách song hành, những điều tra được theo đuổi để xác định những “nguồn lây nhiễm” của hai bệnh nhân nguồn gốc của cluster de l’Oise và bị nhiễm coronavirus nhưng đã không đến những vùng có nguy cơ (Trung Quốc, Ý, hay Iran). Cellule de crise, được thiết đặt bồi cơ quan y tế vùng (ARS) Hauts-de-France cố nhận diện những người mà hai bệnh nhân đã từng tiếp xúc để truy tìm “bệnh nhân zéro”
(LE MONDE 29/2/2020)
Đọc thêm
– TSYH số 535 : bài số 5,6

5/ CORONAVIRUS : PHÁP CỐ NGĂN CHẶN DỊCH BỆNH
Sự lan tràn của virus, với từ nay 130 trường hợp được xác nhận, đã khiến chính phủ cấm những tụ tập lớn môi trường tù hãm.EPIDEMIE. Pháp, ghi nhận hôm chủ nhật 1/3 130 trường hợp trong đó hai tử vong, từ nay là ổ dịch coronavirus đứng thứ hai ở châu Âu sau nước láng giềng Ý. Để ngăn chặn sự lan tràn của virus, hai vùng bị ảnh hưởng nhất, đó là Oise (67 trường hợp) và Haute-Savoie trong vùng Rhone-Alpes, với 19 trường hợp trong commune nhỏ La Balme-de-Sillingy, chịu những biện pháp chặt chẽ. Những trường học bị đóng cửa, những tụ tập bị cấm chỉ…Bộ trưởng y tế, Olivier Véran, cũng đã khuyến nghị các cư dân ” hạn chế những xê dịch” và “nếu có thể nhờ đến làm việc ở nhà (télétravail)”. Ở Crépy-en-Valois, trong tỉnh Oise, những thương gia hiện diện ở chợ đã bị sơ tán bởi những nhân viên công lực. Ở Oise, tỉnh trưởng đã được đặt quarantaine sau một cuộc gặp với thị trưởng bị bệnh của Crépy-en-Valois, thành phố quê của vị giáo sư chết tuần qua. Ile-de-France là vùng thứ ba đặc biệt bị ảnh hưởng với 34 trường hợp, trong đó hai trường hợp mới được loan báo ở Montreuil (Seine-Saint-Denis).
Ở nơi khác, những trường hợp tăng lên và 12 vùng bị ảnh hưởng. Tổng giám đốc y tế, Jérome Salomon, nói đến “mosaique épidémiologique” với những tình huống rất khác nhau từ tỉnh này đến tỉnh khác, đòi hỏi những đáp trả khác nhau. Hai trẻ em 1 và 5 tuổi và mẹ của chúng đã được trắc nghiệm dương tính ở Strasbourg. Một cặp được nhập viện ở Rennes. 3 trường hợp đã được xác nhận ở Saint-Martin và Saint-Barthélemy (Guadeloupe), những trường hợp đầu tiên ở hải ngoại. Ở la Martinique và la Réunion, những va chạm đã nổ ra trước sự đi đến của những máy bay và tàu thủy bị nghi ngờ vận chuyển những người bị nhiễm.
Khắp nơi ở Pháp, nhân viên điều trị đứng ở tuyến đầu. Ở bệnh viện Tenon, Paris, 3 nhân viên bị nhiễm bởi coronavirus. Những công đoàn của các thầy thuốc tự do yêu cầu những khẩu trang có mức bảo vệ cao (được gọi là FFP2) phải được phân phát khẩn cấp cho các thầy thuốc đa khoa.Viện bảo tàng Louvre hôm chủ nhật 1/3 vẫn bị đóng cửa vì thiếu nhân viên. Arkéa de Bordeaux, Micropolis de Besançon, le Phare de Chambéry, les Zénith,…Việc cấm những tụ tập hơn 5000 người ảnh hưởng 90 salles de spectacles của Pháp. La Nuit de la Bretagne, dự kiến chờ đợi 22.000 khán giả thứ bảy 7/3 ở Paris la Défense Arena cũng sẽ bị hủy bỏ.
(LE FIGARO 2/3/2020)

6/ CORONAVIRUS : NHỮNG BỆNH VIỆN Ở PHÁP CHUẨN BỊ CHO “CƠN BÃO”
Dịch bệnh Covid-19 xảy ra giữa lúc khủng hoảng của hệ bệnh viện công. đã Sự căng thẳng ảnh hưởng vài khoa bệnh viện, như Régulation du Centre 15 hay khoa truyền nhiễm (infectiologie).Thông báo trời dông bão trên các bệnh viện Pháp. Sau sự loan báo, hôm thứ sáu 28/2, 19 trường hợp nhiễm coronavirus mới, và sau khi chuyển qua giai đoạn 2 (trên 3) của dịch bệnh, các cơ sở y tế chuẩn bị đương đầu với một sự đến quan trọng của những bệnh nhân mới. ” Ta ở trong tình cảnh gay go, Xavier Lescure, infectiologue ở bệnh viện Bichat, một trong 3 centre de référence ở Ile-de-France, đã báo trước như vậy. Mỗi năm, cúm mùa hơi làm rập rình con tàu của các bệnh viện. Lần này, đó sẽ không còn là rập rình nữa, mà sẽ là bão tố phong ba. Ta đứng trước một dịch bệnh sẽ ảnh hưởng lên tất cả hệ thống và áp đặt rất nhanh một sự tái tổ chức của toàn bộ điều trị.
Cuộc khủng hoảng y tế này xuất hiện trong một bối cảnh đặc biệt đối với bệnh viện công. Cách nay vài tuần, nhiều trăm trưởng khoa đã từ chức để tố cáo sự thiếu giường và sự không đủ túc số nhân viên. Theo họ, đó là một hệ thống bệnh viện ” bị làm dễ vỡ bởi những năm tiết kiệm phi lý và không thích ứng “, bây giờ chuẩn bị đương đầu với cơn bão. Tình trạng căng thẳng đã ảnh hưởng vài khoa bệnh viện như Régulation của Centre 12 hay khoa bệnh nhiễm trùng (infectiologie).Từ khi xảy ra cơn bộc phát của những lây nhiễm mới ở Ý, những khoa này phải đương đầu với những đòi hỏi không ngừng.” Chúng tôi hoàn toàn bị tràn ngập, trong lúc phải trả lời một appel, đã có 9 appel khác chờ đợi, Alexandre Bleibtreu, thầy thuốc chuyên khoa bệnh nhiễm trùng ở Bệnh viện La Pitié-Salpêtrière, đã kể lại như vậy. Mặc dầu chúng tôi chỉ được tiếp xúc bởi SAMU-Centre 15, nhưng người ta vẫn gọi trực tiếp bởi vì họ muốn được trắc nghiệm để được an lòng. Vài người ngay cả đích thân đến để gặp. ” Trong vài bệnh viện như ở CHU de Tours, đến 90 lần gọi mỗi ngày được ghi nhận.
” MỘT BAZAR INCROYABLE ”
Ở bệnh viện Saint-Louis, Paris, thầy thuốc bệnh nhiễm trùng Matthieu Lafaurie lo ngại bầu không khí ” gây âu lo” này.” Ta trong tình trạng phi lý, ông đã nói như vậy. Bệnh viện Bichat và la Pitié-Salpetrière bị tràn ngập và chúng tôi lại đòi giúp đỡ trong khi vào lúc này không có hay ít bệnh nhân nhập viện. Chúng tôi sẽ phải làm sao, khi trong đại dịch chúng tôi sẽ có nhiều những người cần nhập viện hơn nhiều với túc số nhân viên không đủ một cách kinh điển ? ” Trong những khoa cấp cứu, vốn đã nhiều bệnh nhân, người ta sợ các bệnh nhân sẽ đổ dồn đến.
Ở khoa cấp cứu của Valence, ở đây trong vài ngày nữa sẽ thiếu gần một nửa túc số nhân viên, do các thầy thuốc ra đi, Hélène Balagué, chuẩn bị, cùng với những đồng nghiệp urgentiste, phải quản lý một ” cuộc khủng hoảng kép “: Chúng tôi đã có những kỳ hạn chờ đợi kinh khủng. Bây giờ thêm vào coronavirus, đó sẽ là tai họa”. Trong một bệnh viện ngoại vi của Pays de la Loire, một y tá thuộc Collectif Inter-Urgences tự hỏi điều gì sẽ xảy ra nếu những bệnh nhân ” không được chọn lọc (régulé) bởi 15 đến tiếp xúc với những người khác để nhập viện “. ” Tất cả chúng tôi sẽ bị buộc quarantaine ? Thế còn gia đình của chúng tôi ? Và tính liên tục của khoa ? Chúng tôi đã có những vấn đề lớn về túc số nhân viên.” Hôm thứ năm 27/2, giới hữu trách y tế đã ra quyết định ngoạn mục cách ly gần 200 nhân viên điều trị của những bệnh viện Creil và Compiègne, trong tỉnh Oise, và đóng một đơn vị hồi sức, sau một nguy cơ do sự tiếp xúc với một người bị nhiễm.
” Nguy cơ gây nhiễm của các bệnh viện là một trong những chủ đề làm chúng tôi lo ngại nhất “, Aurélien Rousseau, giám đốc của cơ quan y tế vùng Ile-de-France đã công nhận như vậy trong một cuộc họp báo chung với préfet de police de Paris, thị trưởng Paris, và préfet de région. ” Không có nguy cơ zéro : điều mà ta đã thấy ở Creil, ta có thể thấy nó ở những nơi khác”, ông đã cảnh giác như vậy.
Đứng trước sự đến gần như chắc chắn của một luồng quan trọng những bệnh nhân bị nhiễm bởi coronavirus, giới hữu trách y tế đặt các bệnh viện trong tình trạng sẵn sàng chiến đấu. Ở bệnh viện la Pitié-Salpêtrière, 14 giường nhập viện chỉ được dành cho những bệnh nhân bị nhiễm bởi coronavirus. Ở bệnh viện Arras, trưởng khoa cấp cứu, Pierre-Luc Maerten, giải thích đã ” dành một phần lớn bệnh viện cho hoạt động coronavirus này để tránh không cho bệnh nhân bị nhiễm chéo”.
” ON VOIT LA VAGUE ARRIVER”
Những bệnh viện “tuyến hai” được chỉ định trong mỗi vùng. ” Chúng tôi yêu cầu toàn bộ các bệnh viện, nhất là những bệnh viện kế cận (hopital de proximié), chuẩn bị gia tăng năng lực để tiếp nhận những bệnh nhân nếu những năng lực của các CHU bị vượt quá”, hôm thứ ba 25/2, Michel Laforcade, giám đốc của ARS Nouvelle-Aquitaine, đã loan báo như vậy. Ở Ile-de-France, những cơ sở y tế của Ponroise, Melun, Versailles và Corbeil-Essonnes ” chuẩn bị và sẽ được khởi động tùy theo tiến triển của tình hình”.
(LE MONDE 1 et 2/3/2020)

7/ Ở PHÁP, TỶ LỆ TỬ VONG PHẢI THẤP HƠN VŨ HÁN
Dịch bệnh Covid-19, gây nên bởi coronavirus chủng mới, tiến triển ở Pháp, điều đó không còn nghi ngờ gì nữa. Tuy nhiên có phải lo lắng, thậm chí hoảng sợ không ? Bệnh này có thật gây chết người hơn cúm mùa (grippe saisonnière) không ? Công trình nghiên cứu dịch tễ học, được thực hiện ở Trung Quốc bởi những chuyên gia địa phương trên 44.000 trường hợp đầu tiên dương tính, phần lớn trong tỉnh Hồ Bắc (điểm phát xuất của dịch bệnh cuối tháng 12), cho thấy rằng 2,3 % những bệnh nhân bị chết. Vậy tin vui là virus Sars-CoV-2 ít gây chết người hơn nhiều so với hai trận dịch trước đây, Sras năm 2002-2003 (tỷ lệ tử vong khoảng 10%) và Mers từ 2012 (36%).
Thoạt nhìn, con số này dẫu sao có vẻ rất cao hơn nhiều tỷ lệ tử vong mà ta thường gặp trong những dịch bệnh cúm mùa, khoảng 0,1%, hay một trường hợp tử vong trên 1000 bệnh nhân. Nhưng vì nhiều lý do, tỷ lệ tử vong này ở Trung Quốc rất có thể cao hơn tỷ lệ mà ta có nguy cơ gặp ở Pháp, mặc dầu nó gần với thống kê hiện nay (2 trường hợp tử vong đối với 100 trường hợp được xác nhận ở Pháp hôm chủ nhật 1/3). Điểm làm an lòng đầu tiên, tỷ lệ tử vong cao hơn nhiều ở Vũ Hán (3/4 những bệnh nhận được thống kê ở đây) so với trong những tỉnh khác bị nhiễm ở Trung Quốc. Tỷ lệ tử vong là 2,9% trong vùng quanh Vũ hán, nhưng sụt xuống 0,4% trong phần còn lại của Trung Quốc. Đó không phải là do sự kiện rằng bệnh ít gây chết người hơn khi ta càng đi xa khỏi Vũ Hán, mà rất có thể là do sự kiện rằng sự điều trị y khoa ở đó không được tối ưu, với những bệnh viện bị tràn ngập bởi sự ào đến nhanh chóng của các bệnh nhân và nhiều bệnh nhân đã không nhận được những điều trị thích đáng.
Yếu tố khác, về mặt toán học, làm sụt giảm tỷ lệ tử vong của virus : rất nhiều người bị lây nhiễm không có triệu chứng hay những triệu chúng rất nhẹ, như một cảm lạnh (rhume), và không nhận được một trắc nghiệm điều tra phát hiện bệnh nào. Ngoài ra, những thầy thuốc trung quốc của Zhuhai và Guangzhou báo cáo trong một bức thư được công bố trong New England Journal of Medicine rằng những bệnh nhân không triệu chứng mà họ đã khảo sát có cùng những virus trong đường khí như những bệnh nhân ho và sốt. Một sự chứng thực giải thích tại sao những biện pháp được thiết đặt ở Pháp và trong những nước khác để cách ly các bệnh nhân đã không thành công tránh sự lan tràn của dịch bệnh. Ở Nam Triều Tiên, quốc gia bị ảnh hưởng nhiều nhất sau Trung Quốc, ở đây hàng chục ngàn trắc nghiệm đã được thự hiện, tỷ lệ tử vong là khoảng 0,5%
Công trình nghiên cứu lớn của Trung Quốc, được thực hiện trên 44.000 trường hợp dương tính, cũng cho thấy rằng những nguy cơ là rất khác nhau tùy theo những lứa tuổi. Những người dưới 19 tuổi hầu như không bị bệnh, trong khi tỷ lệ tử vong là khoảng 15% đối với những người trên 80 tuổi. Dưới 50 tuổi, tỷ lệ tử vong sụt xuống dưới 0,4%. Cũng như đối với cúm, chính những bệnh nhân đã từng có những vấn đề sức khỏe (cao huyết áp, đái đường, những bệnh tim-mạch hay hô hấp…) là những người có nguy cơ nhất. Thế mà trong 81% những trường hợp dương tính, các bệnh nhân đã không có những triệu chứng nghiêm trọng. Ngay cả trong số 14% những trường hợp được xem là “nặng”, không một tử vong nào đã được chứng thực. Toàn bộ những trường hợp tử vong xảy ra ở 5% những trường hợp “nguy kịch”.
Điểm tích cực cuối cùng : dịch bệnh bắt đầu ở Pháp hơn 2 tháng sau khi xuất hiện ở Trung quốc, một thời kỳ trong đó các thầy thuốc trung quốc và các nhà khoa học đã không thất nghiệp. Họ đã phát động nhiều thử nghiệm lâm sàng để trắc nghiệm những điều trị đầy hứa hẹn chống lại bệnh, và nhiều kíp làm việc cật lực để hiệu chính một vaccin
(LE FIGARO 2/3/2020)

8/ PHÁP : CÁC THẦY THUỐC ĐA KHOA ÍT ĐƯỢC TRANG BỊ ĐỂ ĐỐI PHÓ VỚI DỊCH BỆNH
Sau cùng các thầy thuốc libéral có thể mua trữ masque chirurgical ở các hiệu thuốc. Nhưng họ sẽ không có masque FFP2SANTE. Trong khi Pháp đã vượt qua hôm thứ ba 3/3 mức 200 trường hợp coronavirus dương tính, các thầy thuốc đa khoa tự đánh giá không được trang bị và ít được thông tin trước dịch bệnh.” Chúng tôi ở tuyến đầu và chúng tôi trần truồng ! “, BS Jean-Paul Hamon, thầy thuốc đa khoa ở Clamart và chủ tịch của Liên đoàn các thầy thuốc của Pháp (FMF) đã kêu lên như vậy.” Các thầy thuốc tức tối về sự thiếu dự đoán. Các khẩu trang đáng lý ra phải được giao từ 15 ngày qua, cũng phải đợi những lunette de protection và những surblouse jetable “, ông nói tiếp. Thế mà chẳng có gì đến hết trong những cabinet của thành phố.” Tất cả những khẩu trang hô hấp FFP2 (những masque respiratoire bảo vệ nhất) đã được giao cho bệnh viện. Như thường lệ, chính quyền đã quên những người hành nghề tự do !”, BS Philippe Vermersch, chủ tịch của Công đoàn của các thầy thuốc tự do (SML) đã lấy làm tiếc như vậy.
Hôm thứ ba 3/3 trong khi Pháp ghi nhận một trường hợp tử vong thứ tư (một lão niên 90 tuổi ở Morbihan), Emmanuel Macron đã loan báo trưng dụng những stock và sự sản xuất các khẩu trang. 10 triệu khẩu trang cho các nhân viên y tế đã được giải tỏa từ réserve stratégique (160 triệu), và sẽ được phân bố trong tất cả các hiệu thuốc của Pháp, bộ trưởng y tế Olivier Véran đã loan bảo như vậy. Và 15-20 triệu khẩu trang bổ sung sẽ đến khi “những nhu cầu càng lúc càng được cảm thấy”.
Kết quả, những professionnel de santé libéral (thầy thuốc, y tá, kiné…) sau cùng có thể mua được những masque chirurgical FFP1 trong những hiệu thuốc được cung cấp thêm. Chỉ việc trình thẻ nghề nghiệp, họ sẽ nhận một hộp 50 khẩu trang. Những bệnh nhân có nguy cơ (suy giảm miễn dịch, đái đường, suy hô hấp…) cũng có thể nhận được với đơn thuốc.
” Một hộp 50 khẩu trang, điều đó không nhiều, Jean-Paul Ortiz, chủ tịch của Confédération des syndicats médicaux français đã nói như vậy. Thầy thuốc thực hành phải thay nó mỗi 3 đến 4 giờ, và phải có thể cho những bệnh nhân ho hay bị sốt.” ” Với nhịp điệu đó, ta sẽ phải trở lại hiệu thuốc mỗi 2 ngày”, Jean-Paul Hamon đã nhận xét như vậy.
THIẾU DỰ ĐOÁN
Về những khẩu trang FFP2, bảo vệ tốt hơn, sẽ còn phải chờ đợi…Từ đầu cơn khủng hoảng, các thầy thuốc chờ đợi chúng. Vào năm 2006, trong dịch cúm gia cầm, họ đã nhận những kit de protection chứa những khẩu trang ngoại khoa (masque chirurgical) cho các bệnh nhân, các khẩu trang cho những thầy thuốc và một cặp kính đeo an toàn (lunettes de sécurité) từ Bộ y tế. Nhưng lần này thì chẳng có gì. ” Những khẩu trang FFP2 chủ yếu được chế tạo ở Trung Quốc, thế mà sự tiếp tế bị gián đoạn và không có stock. Chính quyền đã khởi động khẩn cấp sự chế tạo ở Pháp, nhưng chút ít khẩu trang vừa được sản xuất thì lại ưu tiên cho các bệnh viện”, Jean-Paul Ortiz đã giải thích như vậy. Hôm chiều thứ ba 3/3, tổng giám đốc y tế, GS Jérome Salomon, đã xác nhận rằng, theo một công trình nghiên cứu Hoa Kỳ, những khẩu trang ngoại khoa cho cùng mức bảo vệ như những khẩu trang FFP2 đứng trước một người bệnh.
(LE FIGARO 4/3/2020)

9/ BORIS JOHNSON TIẾT LỘ KẾ HOẠCH TẤN CÔNG CHỐNG CORONAVIRUS
Đó là tinh thần của Blitz chống lại sự xâm lăng của virus. Trong báo chí, người ta nhấn mạnh rằng những biện pháp được dự kiến chống coronavirus là gò bó nhất kể từ Đệ nhị thế chiến. Sau khi đã họp một “comité Cobra” hôm thứ hai 2/3, Boris Johnson đã tiết lộ hôm thứ ba 3/3 kế hoạch tấn công của ông, trong khi số những người bị nhiễm vừa lên đến con số 51 trong nước Anh, và rằng con số này “rất chắc chắn” sẽ leo cao.
” Đó là mot thách thức quốc gia “, Boris Johnson đã công nhận như vậy và kế hoạch 28 trang không che dấu những nguy cơ : ” tất cả mọi người đều có thể mắc phải nó và vào lúc cao điểm của dịch bệnh một nhân viên làm việc trên năm có thể phải nghỉ bệnh “, ông đã nói như vậy. Những phương thức đáp trả có thể đi từ sự chủ trương làm việc từ xa (travail à distance) đến đóng cửa các trường học và cấm những sự kiện lớn. Những hạn chế sẽ phải kéo dài ít nhất 3 tháng. Sự cách ly hoàn toàn các thành phố không hẳn là cần thiết, nhưng sự lựa chọn được mở. Rửa tay vẫn là chủ trương thứ nhất.
NHỮNG BIỆN PHÁP ” CÁCH XA XÃ HỘI “.
Hiện nay chúng ta trong “giai đoạn 1” : đó là để đẩy lùi chừng nào có thể được đỉnh điểm của dịch về phía mùa hè và những nhiệt độ cao hơn. Chính quyền nhấn mạnh ý muốn chỉ sử dụng những biện pháp khi “những lợi ích cao hơn những phí tổn”. Những biện pháp “distanciation sociale” là những biện pháp đầu tiên phải được áp dụng. Đó là kích thích travail à distance, buộc quarantaine những gia đình bị bệnh, cấm những tụ tập lớn và tránh xa những bệnh nhân già và những người dễ bị thương tổn, ” tuy nhiên không cô lập họ hay làm khiếp sợ họ “. Các trận đấu bóng đá có thể diễn ra không có công chúng. Một chiến dịch thông tin sẽ được phát động để khiến dân chúng chủng ngừa chống cúm và những bệnh khác.
Trong những kịch bản bi quan nhất, việc nhờ đến quân đội được xét đến. Thật vậy cảnh sát chỉ còn có thể xử lý “những tội phạm nghiêm trọng nhất” trong khi các pompier và những service de secours khác có thể bị ngập đầu công việc, vì nhiều nhân viên bị bệnh. Hệ y tế có thể được tập trung vào những trường hợp cấp cứu, những động tác y khoa khác được hoãn lại. Cũng được dự kiến gọi tăng cường những người hưu trí của y sĩ đoàn. Những stock thuốc sẽ được gia tăng. Một législation cho chánh phủ những quyền hành để chống lại dịch bệnh sẽ được đề nghị. Về phía mình, Banque d’Angleterre đã nói sẵn sàng ” áp dụng tất cả những biện pháp cần thiết để giúp những xí nghiệp và các hộ gia đình Anh đương đầu với choc économique, có thể tỏ ra quan trọng nhưng cuối cùng sẽ chỉ tạm thời “.
Một biện pháp cuối cùng được loan báo không được vui lắm. Chính phủ cam kết giúp các chính quyền địa phương đương đầu về mặt hậu cần với những tử vong
(LE FIGARO 4/3/2020)

10/ TẠI SAO RỬA TAY LÀ HIỆU QUẢ
” Quý vị hãy rửa tay. Hãy rửa tay thường xuyên, mỗi giờ”, tuần qua Bộ trưởng y tế Pháp đã lập lại như vậy : để tự bảo vệ chống lại coronavirus và để hạn chế sự lan tràn của nó, động tác hiệu quả nhất là tuân thủ một vệ sinh chu đáo của các bàn tay. Nhưng tại sao một virus hô hấp, được truyền do ho và những giọt nhỏ nước dãi, lại có thể bị dừng lại bởi động tác này ? ” Những bàn tay là một vecteur truyền những vi sinh vật “, BS Stéphane Gayet, thầy thuốc chuyên khoa bệnh truyền nhiễm ở CHU de Strasbourg, đã giải thích như vậy.
Để gây nhiễm chúng ta, một tác nhân gây bệnh cần một “cửa vào”, niêm mạc (mũi, môi, miệng, kết mạc mắt…) hay vết thương. Thế mà khi người nào đó ho trước mặt quý vị, vị thầy thuốc đã giải thích như vậy, ” những hạt virus (particules virales), được phát ra trong không khí không đến một cách dễ dàng những niêm mạc của chúng ta. Nhưng những bàn tay đến thu hồi những hạt virus đọng trên má, trên cổ, trên trán của chúng ta…” Một cái kẹo, một điếu thuốc lá, và thế là virus sớm đến trong miệng của chúng ta.
Virus và vi khuẩn, vì được bọc bởi một màng lipid, nên xà phòng đặc biệt hiệu quả loại bỏ chúng khỏi những bàn tay của chúng ta. Một équipe Anh đã chứng minh điều đó năm 2011 trên những vi khuẩn gây ỉa chảy : trong khi 44% những mẫu nghiệm được lấy ở những người tình nguyện đã sờ những nắm cửa và lan can bị nhiễm bởi những vi khuẩn sinh bệnh này, tỷ lệ này giảm xuống còn 23% sau khi rửa tay với nước, và sụt xuống 8% khi được rửa với xà phòng ! Vài năm trước đó, những người Úc cũng đã nhấn mạnh một tính hiệu quả rất tốt của xà phòng chống lại virus cúm.
ÍT NHỮNG NHIỄM TRÙNG HÔ HẤP HƠN
Tuy vậy, phải chăng rửa tay có thể kềm hãm một dịch bệnh ? Vào năm 2011, một revue de littérature của Cochrane đã kết luận rằng ” sự lan tràn của những virus hô hấp có thể tránh được bằng những biện pháp vệ sinh, như rửa tay, đặc biệt ở những trẻ nhỏ “. Tuy nhiên, trong số tất cả những biện pháp được vận dụng để chống lại sự lan tràn của các virus hô hấp, khó tách riêng tính hiệu quả đặc hiệu của rửa tay. Nhưng “xét vì tính hiệu quả được chứng minh của nó trong những khung cảnh khác, không có những bằng cớ không thể bác bỏ cho rằng phải dừng sử dụng những thực hành vệ sinh bàn tay tốt để làm giảm nguy cơ nhiễm trùng và truyền bệnh cúm trong khung cảnh cộng đồng “, một trong những nhà nghiên cứu Canada đã ghi chú như vậy cách nay 1 năm.
Ngoài ra, nhiều équipe đã chứng minh rằng những người rửa tay chu đáo nhất cũng là những người ít bị những nhiễm trùng hô hấp nhất. Một kíp nghiên cứu Anh, cho một công trình nghiên cứu được công bố năm 2015 trong the Lancet, đã trắc nghiệm, trên gần 17.000 người tham gia, tính hiệu quả của một can thiệp đơn giản qua internet, khuyến khích những người tham gia rửa tay tốt hơn : sau 16 tuần, 51% những người đã thực hiện điều đó đã có một hay nhiều đợt nhiễm trùng hô hấp, so với 59% trong nhóm chứng.
(LE FIGARO 4/3/2020)

BS NGUYỄN VĂN THỊNH
(7/3/2020)

Bài này đã được đăng trong Chuyên đề Y Khoa, Thời sự y học. Đánh dấu đường dẫn tĩnh.

2 Responses to Thời sự y học số 537 – BS Nguyễn Văn Thịnh

  1. Pingback: Thời sự y học số 538 – BS Nguyễn Văn Thịnh | Tiếng sông Hương

  2. Pingback: Thời sự y học số 545 – BS Nguyễn Văn Thịnh | Tiếng sông Hương

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s