Thời sự y học số 535 – BS Nguyễn Văn Thịnh

1/ THẾ GIỚI PHẢI CHUẨN BỊ CHO MỘT ĐẠI DỊCH CÓ THỂ XẢY RA
OMS đánh giá “rất quan ngại” sự bùng phát của những trường hợp mới ở Ý, Nam Hàn và Iran.SANTE PUBLIQUE. Pandémie, đó là một chữ mà OMS không muốn dùng, tuy nhiên cần phải chuẩn bị cho ” một đại dịch có thể xảy ra “, Tedros Adhanom Ghebreyesus, tổng thư ký OMS đã chấp nhận như thế. Trong khi sự lan tràn của virus Covid-19 gia tốc trên khắp thế giới, OMS đánh giá là “rất quan ngại” sự bộc phát những trường hợp trong vài quốc gia, bắt đầu bởi Nam Hàn, trở nên ổ dịch lớn nhất ngoài Trung Quốc với hơn 830 trường hợp được thống kê hôm thứ hai 24/2. Chính quyền ngay cả đã ghi nhận 231 lây nhiễm mới trong 24 giờ. Một première từ khi xuất hiện virus.
Ở châu Âu, các cặp mắt hướng về nước Ý, đã chuyển từ 6 lên 219 trường hợp trong 4 ngày. Hôm thứ hai 24/2, Ý đã ghi nhận 6 trường hợp tử vong, của những người già đã bị những bệnh lý khác. Trong lúc chờ đợi để tìm hiểu những trường hợp lây nhiễm này đă phát xuất từ đâu, Rome áp dụng những biện pháp hà khắc : 11 thành phố của miền bắc nước Ý đã được đặt quarantaine, hơn 52.000 cư dân bị giam hãm, việc đi học bị hủy. Chung quanh những ổ dịch quan trọng, trường học và đại học bị đóng cửa. Ngoài ra Ý đã đề nghị một cuộc họp của các bộ trưởng y tế của những nước láng giềng, như Pháp.
KHẨN CẤP QUỐC TẾ
Một ngọn gió hoảng sợ cũng thổi lên vùng Trung Đông, ở đây virus lan tràn. Iran, có 12 trường hợp tử vong do Covid-19 và ít nhất 61 bệnh nhân, bị cáo giác bởi những nước bao quanh, Afghanistan, Bahrein, Kowei, Oman…Nhiều quốc gia đã loan báo trong những giờ qua những trường hợp đầu tiên trên lãnh thổ của mình. Irak, theo OMS có dưới 10 thầy thuốc cho 10.000 dân, cũng bị ảnh hưởng.
Ngay cả ở Trung Quốc, sự lạc quan tương đối của những ngày qua vấp phải thực tế của bilan mỗi ngày của các nạn nhân. Ở đó Virus vẫn còn làm 150 người chết trong 24 giờ, một sự gia tăng rõ rệt so với những con số được loan báo hôm chủ nhật 23/2. Dấu hiệu của sự nghiêm trọng của tình hình, Trung Quốc đã quyết định hoãn lại khóa họp thường niên của Quốc Học, được dự kiến vào tháng đến. Một première trong 30 năm. Ở Vũ Hán, tâm dịch, Ủy ban nhân dân sau cùng từ chối làm nhẹ bớt biện pháp quarantaine. Tuy vậy, các chuyên gia của OMS, đã đi đến Vũ Hán, tâm dịch, đã ghi chú rằng dịch bệnh ở Trung Quốc đã đạt ” một cao điểm (pic), tiếp theo bởi một bình nguyên (plateau)…và rằng dịch bệnh đã không ngừng suy tàn từ đó “, tổng giám đốc đã tuyên bố như vậy hôm thứ hai 24/2.
Mặc dầu không phủ nhận chữ khẩn cấp quốc tế (urgence internationale), nhưng OMS đảm bảo rằng sử dụng chữ “đại dịch toàn cầu” (pandémie) là sớm bởi vì dịch bệnh không ngoài tầm kiểm soát trên bình diện thế giới và không gây tử vong ở quy mô lớn. ” Chúng tôi thấy rằng tình hình tiến triển”, BS Sylvie Briand, giám đốc của département Préparation mondiale aux risques infectieux, ở OMS, tuần qua đã cẩn thận nhấn mạnh như vậy.” Không những số những trường hợp gia tăng, nhưng chúng ta cũng thấy những mô hình truyền virus khác nhau trong những nơi khác nhau “.
” Không có định nghĩa rõ ràng của một pandémie, GS Devi Stridhar, người phụ trách chương trình quản lý y tế (gouvernance sanitaire) ở đại học y khoa Edimbourg, đã nhắc lại với chúng ta như vậy. Nhưng ta có thể sử dụng thuật ngữ này ngay khi cùng virus phát ra thành những trường hợp tập hợp và tự duy trì (cas groupés et auto-entretenus) trong những nước khác nhau. Khi đó, vâng, với Covid-19, hôm nay chúng ta đúng là ở bên bờ của một đại dịch toàn cầu”.
(LE FIGARO 25/2/2020)

2/ SỰ LAN TRÀN CỦA CORONAVIRUS LÀM LO NGẠI OMS
Giới hữu trách y tế thế giới tự đặt những câu hỏi về những mô hình truyền bệnh (modèle de transmission) mới của virus.
Trung quốc đang thua cuộc. Trung Quốc hy vọng cho thế giới thấy rằng những biện pháp giam hãm dân chúng, hà khắc và chưa từng có, cho phép bảo vệ phần còn lại của thế giới chống lại coronavirus. Thật ra, coronavirus dường như qua mặt giới hữu trách y tế thế giới. Dịch bệnh từ nay gây nhiễm cho hơn 77.700 người trên thế giới, trong đó hơn 1500 người ngoài Trung Quốc. Hơn 30 nước bị liên hệ. Dịch bệnh đã gây tử vong ở Nhật, Ở Nam Hàn, ở Đài Loan, Hongkong, Singapour, ở Philippines, nhưng cũng ngoài châu Á, ở Iran, ở Pháp và ở Ý. Ở Ý, hôm thứ sáu 21/2, dịch bệnh đã gây nạn nhân đầu tiên ở châu Âu.
Hoa Kỳ, ngày 2/2, đã đóng cửa biên giới đối với tất cả những người đến từ Trung Quốc, lấy làm lo ngại, sau khi hồi hương 300 người Mỹ ở trên du thuyền Diamond-Princess. ” Có thể sẽ đến ngày chúng ta có thể cần thiết đặt cùng những biện pháp như ở châu Á”, Nancy Messonnier, hôm thứ sáu 21/2, đã báo trước như vậy, ám chỉ những loại giam hãm khác nhau, được thiết đặt, nhất là bởi Trung Quốc và Nam Triều Tiên. Bà là một trong nhung giám đốc của Centre pour le contrôle et la prévention des maladies, một cơ quan liên bang Hoa Kỳ.
Tổ chức y tế thế giới không còn che dấu nữa mối lo ngại của mình. ” Con virus này rất là nguy hiểm. Đó là kẻ thù số 1 và nó không được điều trị với tư cách như thế, Tedros Adhanom Ghebreyesus, tổng giám đốc OMS, hôm thứ sáu đã lấy làm lo sợ như vậy.Vào lúc chúng ta đang nói, chúng ta còn ở trong một giai đoạn còn có thể kềm chế dịch bệnh.” Nhưng “cửa sổ bắn” (fenêtre de tir) hẹp dần lại”, ông đã cảnh báo như thế.
OMS lo ngại nhất là sự xuất hiện của những trường hợp ngoài Trung Quốc ” không có liên hệ dịch tễ học rõ ràng, như những tiền sử du lịch và những tiếp xúc với một trường hợp được xác nhận “. ” Chúng tôi thấy rằng tình hình tiến triển “, Sylvie Briand, giám đốc của département Préparation mondiale aux risques infectieux ở OMS, đã nhấn mạnh như vậy.” Không những số những trường hợp gia tăng, nhưng chúng ta cũng thấy những mô hình truyền bệnh khác nhau ở những nơi khác nhau.” Tuy nhiên OMS không nói đến đại dịch. Cơ quan quốc tế cho rằng “có những dịch bệnh khác nhau, cho thấy những giai đoạn khác nhau “.
LẠC QUAN
Trong khi OMS kêu gọi những phương tiện bổ sung để chống lại coronavirus, chủ tịch Tập Cận Bình, chính ông, hôm thứ sáu 21/02, đã cám ơn Fondation Bill et Melina Gates. Cơ quan này, vào đầu tháng hai, đã cam kết đầu tư 100 triệu dollars để giúp những tổ chức y tế, những chính phủ và khu vực tư nhân, trong cố gắng ngăn chặn dịch bệnh viêm phổi do virus. Một cách để thử làm dịu bớt sự tranh đua Hoa-Mỹ về vấn đề này.
Nếu từ nay sự nhấn mạnh được đặt nhiều hơn vào tiến triển của coronavirus trên thế giới, tình hình ở Trung Quốc vẫn đáng quan ngại, vì sự cải thiện của các con số trong những ngày qua dường như bap benh. Tiến triển của bài diễn văn nhà nước chứng tỏ điều đó. Chủ nhật 16/2, Mi Peng, phát ngôn viên của ủy ban y tế quốc gia, tỏ ra lạc quan. ” Ta đã có thể thấy những hiệu quả của sự phòng ngừa và của sự kiểm soát dịch bệnh trong nhiều phần khác nhau của đất nước “, ông đã chỉ như vậy
Nhưng trong một cuộc họp của bộ chính trị của Đảng cộng sản Trung quốc, được chủ tọa bởi chủ tịch nhà nước Tập Cận Bình, hôm thứ sáu, những người tham dự trái lại nhấn mạnh rằng họ thấy một cách rõ ràng rằng ” đỉnh cực đại (của dịch) chưa đạt đến” và rằng tình hình vẫn “phức tạp” trong tỉnh Hồ Bắc. Biểu tượng của những khó khăn nảy, một thầy thuốc 29 tuổi chết ở Vũ Hán, tâm dịch của coronavirus.
KẾT LUẬN
Trung quoc, hiện tiếp đón một phái đoàn của OMS, đã phải quyết định chấp nhận để phái doàn này đến Vũ Hán, hôm thứ bảy 22/2. Phái đoàn này gồm 12 nhà khoa học quốc tế, được đi kèm bởi 12 nhà khoa học trung quốc, theo dự kiến trước hết đến Bắc Kinh, trong Sichuan và về phía nam, trong tỉnh Quảng Đông, nhưng không đến Hồ Bắc, điều này đã gây nhiều chỉ trích.
Những con số mới nhất, được công bố bởi Trung quốc, để làm yên lòng. Số những trường hợp lây nhiễm mới hàng ngày với coronavirus giảm xuống, với 397 trường hợp được loan báo hôm thứ bảy 22/2 bởi ủy ban y tế quốc gia so với gần 900 hôm thứ sáu. Những trường hợp tử vong mới do virus là 109, theo ủy ban, điều này đưa tổng số quốc gia lên 2345 tử vong. Đã có 118 hôm trước. Số những trường hợp lây nhiễm trên toàn bộ Trung quốc là 76.000.
Nhưng những con số này không đáng tin. Lần thứ hai trong 10 ngày, Trung quốc đã loan báo một phương pháp tính mới. Hôm thứ năm 13/2, tỉnh Hồ Bắc giải thích rằng từ nay sẽ chấp nhận xem như là những bệnh nhân được xác nhận, những người mà những test d’amplification des acides nucléiques là âm tính, nhưng những phim chụp X quang của phổi phát hiện sự hiện diện của một virus. Do đó một sự gia tăng ngoạn mục của s ố những trường hợp. Một tuần sau, ngược lại, Trung quốc loan báo chỉ còn xét đến những bệnh nhân đã được tuyên bố dương tính với test d’acide nucléique. Điều này giải thích một phần sự hạ được loan báo ngày hôm sau. Để tăng thêm sự lộn xộn, hôm thứ sáu 21/2, số những trường hợp mới trong tỉnh Hồ Bắc tăng lên 631, theo ủy ban y tế quốc gia, nhưng “chỉ” 411, theo chính quyền tỉnh. Dường như rằng chính quyền tỉnh đã không bao gồm trong thống kê tất cả những tù nhân bị bệnh. Thế mà, những trại tù là một động cơ mới gây quan ngại. Hơn 512 trường hợp nhiễm SARS-CoV2 đã được ghi nhận, hôm thứ sáu 21/2, trong ít nhất 5 nhà tù của đất nước. Trong Shandong, dường như một cai ngục dấu đã đi đến trong tỉnh Hồ Bắc mới đây và đã làm lây nhiễm 200 tù nhân và 7 nhân viên của nhà tù. Những người hữu trách ngay tức khắc đã bị trừng phạt.
Minh họa cuối cùng của mối lo ngại của các nhà lãnh đạo Trung Quốc : những vị này cũng đã nhắc lại rằng những biện pháp phòng ngừa phải được thực hiện một cách đúng đắn trong thủ đô. Ở đây dường như sự tái hoạt động kinh tế, mặc dầu chỉ một phần, tạo điều kiện cho sự xuất hiện của những trường hợp mới.
(LE MONDE 23/2/2020)

3/ Ở SEOUL, NHỮNG TỤ TẬP BỊ CẤM VÌ NHIỄM CORONAVIRUS
Một trường hợp tử vong mới và thêm 142 trường hợp Covid-19. Tình huống trở nên đáng lo ngại ở Nam Triều Tiên, từ nay có 346 bệnh nhân bị coronavirus, theo những con số được công bố hôm thứ bảy 22/2, trong một số vùng ngày càng gia tăng.
Phía đông nam của đất nước là bị ảnh hưởng nhất, chủ yếu Daegu, thành phố thứ tư của đất nước, có 2,5 triệu dân, và tình láng giềng của Gyeongsang du Nord.(Để kềm chế sự lan tràn của Covid-19, chợ Daegu, một thành phố 2,5 triệu dân, đã được khử trùng hôm chủ nhật 23/2)
Trên 142 trường hợp mới, 38 đã được khám phá trong số những tín đồ của nhánh Daegu của giáo phái được gọi là Tân Thiên Địa (“thế giới mới”) (Eglise de Jésus Shincheonji). Trong số những trường hợp mới này, 92 đã được khám phá trong số những bệnh nhân và nhân viên của bệnh viện Daenam của quận Cheongdo (Gyeongsang du Nord)
Chính trong bệnh viện này đã xảy ra trường hợp tử vong đầu tiên. Cũng chính ở đó mà một phụ nữ 50 tuổi đã được điều trị vì viêm phổi mãn tính và chết ở đó hôm thứ sáu 21/2. Sau khi sự lây nhiễm được phát hiện, bệnh nhân này đã được chuyển cấp cứu đến một bệnh viện của Busan, cảng lớn nằm ở đông nam của đất nước.
Ngoài ra, những trường hợp đã được xác nhận lần đầu tiên trong những vùng khác, trong đó đảo Jeju, Chungcheon và Jeolla du Nord (miền trung và tây nam). Trong Gyeonggi, tỉnh bao quanh Séoul, những bệnh nhân mới đã được tìm thấy.
MỘT SỰ NHÂN LÊN 11 LẦN
Nam Hàn chịu một sự nhân lên 11 lần số những bệnh nhân, từ khi sự loan báo, hôm 18/2, trường hợp lây nhiễm của một phụ nữ 61 tuổi, “bệnh nhân số 31”, ngoài ra là thành viên của giáo phái Tân Thiên Địa (Shincheonji). Người phụ nữ này có thể là một trường hợp “siêu lây nhiễm” (super-propagateur), một người bị nhiễm có thể truyền virus cho một số lớn người.
Đáp lại với sự xuống cấp của một tình hình được gọi là “nghiêm trọng” bởi tổng thống Moon Jae-in, chính phủ đã đặt Daegu và Cheongdo dưới quy chế “vùng quản trị đặc biệt”, cho phép một sự tăng cường của những phương tiện y khoa và kiểm soát. Tuy nhiên, ông từ chối nâng mức báo động, nhưng dự kiến những chiến lược khác nhau có thể dẫn đến một sự cấm vào trong đất nước.
Thành phố Daegu đã yêu cầu những người dân mang mặt nạ và tránh đi ra ngoài. Thành phố cũng đã xin sự giúp đỡ của chính phủ trung ương, nhất là xin chuyển đến một triệu mặt nạ và mở một bệnh viện quân sự cho những thường dân. Những khoa cấp cứu của vài bệnh viện của thành phố đã được đóng cửa vì đã tiếp nhận những người bị nhiễm đến khám. Các nhân viên hiện diện đã được quarantaine.
Ngoài ra, tình huống đã khiến thị trưởng của Seoul, Park Won-soon, cấm hôm thứ sáu 21/2, những tập trung trên ba quảng trường lớn của trung tâm thành phố ” để bảo vệ những người già, vốn suy yếu đứng trước nguy cơ lây nhiễm”, ông đã giải thích như vậy. 3 quảng trường này, rất gần tòa thị chính, từ nhiều tháng nay, là nơi xảy ra những cuộc biểu tình, tập hợp nhiều người già.
Park Won-soon cũng đã loan báo đóng tất cả những cơ sở của giáo phái Tân Thiên Địa.” Seoul không còn an toàn nữa. Do thận trọng, chúng tôi đã nghĩ rằng phải áp dụng những biện pháp đối với nhà thờ Tân Thiên Địa “, ủy viên hội đồng thành phố đã giải thích như vậy. Ông cũng dự kiến đóng một trăm centre d’aide sociale.
(LE MONDE 23-24/2/2020)

4/ BỊ TẤN CÔNG BỞI COVID-19, Ý TIẾN HÀNH XỬ LÝ KIỂU TRUNG QUỐC
Ý tin mình được bảo vệ bằng sự ngừng những chuyến bay trực tiếp giữ Trung Quốc và Ý ngày 31/1, bằng cách ban bố tình trạng khẩn cấp và sự cách ly tự ý (quarantaine volontaire) của những người Hoa trở về từ cái nôi của dịch bệnh. Nhưng với 3 người chết và một sự bùng nổ của số những người bị nhiễm, nước Ý bị lộ là ” biên giới thế giới mới của virus” (nouvelle frontière mondiale du virus), theo La Stampa. Đó là nước đứng thứ ba về số người bị lây nhiễm, ngay sau Trung Quốc và Nam triều tiên.Trước hết đó là tốc độ lan truyền của virus làm quan ngại : từ 14 trường hợp vào buổi chiều thứ sáu 21/4, Ý đã chuyển qua 76 hôm thứ bảy 22/4, rồi 152 chiều chủ nhật 23/4, trong đó 26 bệnh nhân được nhận vào khoa điều trị tăng cường. Một sự gia tăng số những trường hợp cũng do kiểm soát hệ thống hơn : hơn 4000 người đã được kiểm tra. Nhiều ổ dịch hiện diện trong 6 vùng, phần lớn ở phía Bắc, bắt đầu bởi Lombardie (110 trường hợp chiều chủ nhật), nhưng cũng Vénétie (21). Ít bị ảnh hưởng hơn, Emile-Romagne (9 trường hợp), Piémont (6), Trentin (3) và Latium (2).
Chính phủ ở Rome đã thông qua bằng sắc luật một sự giam hãm hà khắc 10 thành phố đầu tien bị ảnh hưởng trong “tam giác” Codogno-Casalpusterlengo-Castiglione d’Adda, ở đông nam của Milan và Lombardie.Rồi sự giảm hãm của thành phố Vo Euganeo trong Veneto, ở đây xảy ra trường hợp tử vong đầu tiên.
Một tháng sau những cư dân của Vũ Hán ở Trung Quốc, khoảng 50.000 người Ý được yêu cầu ở trong nhà và bị cấm tuyệt đối không được đi ra khỏi thành phố, mà những lối vào từ nay bị theo dõi bởi những lực lượng trị an, nếu không thì bị bị 3 tháng tù. Chính phủ ngay cả có thể huy động quân đội nếu cần.
Trường học và những nơi triển lãm đã được đóng cửa, cũng như những tiệm buôn (dân chúng đổ xô để mua lương thực hôm chủ nhật trước khi đóng cửa), và những hoạt động khác, ngoại trừ dịch vụ công cộng cần thiết. Các tập đoàn lớn đă yêu cầu nhân viên làm việc ở nhà. Tất cả những người đã tiếp xúc với những người bị lây nhiễm mặc nhiên được quarantaine, và những doanh trại ở Milan và Plaisance đã được huy động để nhận nhung trường hợp dương tính. ” Mục đích là ngăn cản virus đến những trung tâm đô thị lớn “, Attilo Fontana, thống đốc của Lombardie đã giải thích như vậy.(Những cảnh sát của la Guardia dì Finaza đã được huy động để canh giữ lối vào Zorlesco, một thành phố nhỏ, gần Milan, bị tấn công bởi coronavirus)
Tuy vậy vài trung tâm đô thị đã bị ảnh hưởng, như Milan, ở đây 2 trường hợp đã được chẩn đoán, nhưng cũng Turin (1 trường hợp), và từ hôm qua Venise (2 người). Thống đốc của Vénétie Luca Zala cũng đã quyết định hôm qua hủy carnaval de Venise, đóng cửa tất cả các viện bảo tàng và hội chợ thương mãi cho đến 1/3, và hủy tất cả những trận đấu thể thao, kể cả match de football de série A.
NHỮNG GIẢ THIẾT
Sự lo ngại sâu nhất là những sở y tế Ý đã không thể nhận diện virus đã đến Ý như thế nào, mặc dầu tất cả những trường hợp được khai báo dẫn đến một sự tìm kiếm tỉ mỉ những người tiếp xúc trong những tuần qua. Phản ứng của chính phủ ở Rome, ngay 31/1 đã làm ngừng những chuyến bay trực tiếp, hôm nay được đánh giá là phản tác dụng ” bởi vì điều đó đã không cho phép vạch ra những lúc đến “, như Walter Ricciardi, OMS, đã giải thích như vậy.” Sai lầm là đã không cách ly tất cả những người đến từ Trung Quốc bằng những chuyến bay gián tiếp.”
Cho đến tận week-end này, người ta tin rằng “bệnh nhân zéro” là một người trở về từ Thượng Hải. Ông ta đã ăn tối ngày 21/1 với người đàn ông 38 tuổi, đến từ Lodigiano, hôm nay trong một tình trạng nặng. Người đàn ông này là một đai truyền (courroie de transmission) quan trọng của virus cho khoa cấp cứu Codogno (ở đây 45 người đã bị lây nhiễm, trong đó nạn nhân thứ hai chết vào weekend này).Thế mà những phân tích sâu vừa tiết lộ rằng người trở lại từ Thượng Hải không có kháng thể của coronavirus (âm tính) ; vậy anh ta không bị nhiễm coronavirus và không thể là nguồn gốc của dịch bệnh. Ở Vénétie cũng vậy, người ta tự hỏi : người chết đầu tiên mang coronavirus có lẽ đã mắc phải nó trong một bar của thành phố, ở đây anh ta đến xem một trận đấu Inter Milan 9/2. Nhưng không có một người Hoa nào lui tới bar đã bị nhiễm này. Một trường hợp khác được xác nhận ở Veneto, người này đã không có một tiếp xúc nào với những người đến từ châu Á, cũng như với những người bị lây nhiễm. Một cách rõ ràng, giới hữu trách y tế chỉ giả thuyết về cách mà virus đã đến Italie. Sự ngừng lây nhiễm có vẻ khó.
(LE FIGARO 24/2/2020)

5/ PARIS CẢNH GIÁC TRƯỚC TÌNH HÌNH Ở Ý
Nguyên tắc thận trọng để tránh sự lan tràn của coronavirus. Hôm thứ hai 24/2, Pháp đã đưa ra một loạt những khuyến nghị đối với những người trở về từ hai vùng của Ý, bị tấn công bởi coronavirus, Lombardie và Vénétie, và từ Nam Hàn, bằng cách yêu cầu họ nhất là ” tránh mọi sự đi ra ngoài không cần thiết” như các tiệm ăn hay rạp chiếu bóng. Cũng như những người trở về từ Trung Quốc, phải, ” trong chừng mực có thể được”, ưu tiên “télétravail” (làm việc ở nhà) và tránh những hội họp.Những khuyến nghị cũng có giá trị đối với những thanh niên. Học sinh, sinh viên được yêu cầu ru rú ở nhà nếu họ vừa đi du lịch ở Trung Quốc, ở Hongkong, ở Macao, Singapour, ở Nam Hàn, nhưng cũng ở Lombardie hay Vénétie. Qua nhiều văn thư gởi cho các trường học, Bộ quốc gia giáo dục yêu cầu cha mẹ giữ con mình ở nhà trong 14 ngày sau khi trở về từ những nước hay những vùng này. Rectorat de Paris (trưởng khu giáo dục) yêu cầu các gia đình liên hệ tôn trọng trong hai tuần nhiều quy tắc : đo nhiệt độ hai lần mỗi ngày, theo dõi sự xuất hiện của những triệu chứng nhiễm trùng hô hấp (ho, khó thở…), mang một mặt nạ ngoại khoa lúc đi ra khỏi nhà, rửa tay đều đặn (bằng solution hydroalcoolique..), tránh mọi tiếp xúc với những người suy yếu (những người già, bệnh viện…) hay tránh mọi sự đi ra không cần thiết
GỌI 15
Trong trường hợp xuất hiện những triệu chứng, rectorat nhắc lại rằng không nên đi đến thầy thuốc cũng như bên khoa cấp cứu, nhưng tiếp xúc với 15. Người ta sẽ cho numéro vert trong trường hợp nghi ngờ, 7 ngày trên 7 để trả lời mọi câu hỏi về coronavirus : 0 800 130 000.
Nếu sự lo ngại gia tăng ở Pháp, những báo động già cũng vậy. Ở Paris, một commissariat của quận 13 đã bị đóng cửa vài giờ sau khi một kiều dân trung quốc lên cơn khó ở. Sau đó ít lâu sự nghi ngờ đã được loại bỏ. Ở Lyon, một xe bus, đến từ Sienne, trong trung tâm của Ý, đã bị chận lại nhiều giờ vì một sự nghi ngờ nhiễm trùng bởi coronavirus đối với một trong những tài xế, cuối cùng sự nghi ngờ này không có căn cứ.
Chính ở Lyon mà hàng ngàn ủng hộ viên của Juventus de Turin, được chờ đợi để tham dự vào thứ tư trận đấu của liên đoàn các vô địch.
(LE FIGARO 25/2/2020)

6/ CORONAVIRUS : PHÁP LÀ MỘT TRONG NHỮNG QUỐC GIA ĐƯỢC CHUẨN BỊ TỐT NHẤT ĐỂ ĐỐI ĐẦU VỚI CORONAVIRUS
Ở Pháp, không còn bệnh do Covid-19 nữa, Bộ trưởng y tế Olivier Véran, đã loan báo như vậy hôm thứ hai 24/2. Điều này không ngăn cản đất nước chúng ta chuẩn bị cho một dịch bệnh có thể xảy ra. Thế mà, nếu những chuẩn bị đã được tăng cường, chúng không phải từ hôm nay. Vào tháng 10/2019, một báo cáo của các chuyên gia độc lập về tình hình chuẩn bị của Pháp cho dịch bệnh là khá an lòng.
Thật vậy, theo báo cáo này, nước Pháp được xếp hạng thứ 11 của những quoc gia được chuẩn bị tốt nhất trên thế giới để đối đầu với một đại dịch, với một điểm số (score) 60,9 trên 100. Điểm số này, được gọi là index GHS, đã được tạo ra bởi hai tổ chức không chánh phủ, Nuclear Threat Initiative (NTI) và Johns Hopkins Center for Health Security, với sự cộng tác của équipe d’intelligence économique của The Economist. Nhiều cơ quan cũng đã góp phần vào dự án.
Ba điểm số tốt nhất có được bởi Hoa Kỳ (83,5), Vương Quốc Anh (77,9), và Hòa Lan (75,6). Trung Quốc ở vị trí 51 (GHS 48,2), Nhật ở vị trí 21, Nam Hàn 9 và Ý 31. Điểm số trung bình của 195 nước được xét đến trong báo cáo là thấp, 40,2, nhưng ngay cả trong 60 nước có những lợi tức cao hơn, GHS chỉ là 51,9. ” Index GHS cho thấy rằng không một quốc gia nào hoàn toàn sẵn sàng cho một dịch bệnh hay đại dịch và tất cả các quốc gia có những điểm yếu cần phải thỏa mãn “, báo cáo được công bố năm 2019, đã kết luận như vậy.
MỘT CHÍNH SÁCH CÓ HIỆU NĂNG
6 tiêu chuẩn cấu thành GHS, mỗi tiêu chuẩn được cho điểm trên 100, cho phép đánh giá tình trạng chuẩn bị của một nước trước một đe dọa dịch bệnh : phòng ngừa (prévention), phát hiện (détection), đáp ứng nhanh (réponse rapide), hệ y tế (système de santé), sự sửa cho đúng đối với những chuẩn mực quốc tế và nguy cơ môi trường. Chúng được đánh giá từ 34 indicateur và 86 sous-indicateur
Đối với phòng ngừa, nước Pháp được xếp vào vị trí thứ 6 (71,2 điểm). Pháp ngay cả ở vị trí đầu, ngang hàng với 4 nước châu Âu khác, trong việc chống lại sự đề kháng kháng sinh. Dĩ nhiên điều đó không tránh một đại dịch, nhưng đó là dấu hiệu của một chính sách hiệu quả trong cuộc đấu tranh chống lại những bệnh nhiễm trùng.
Về phát hiện sớm và sự loan báo một đe dọa quốc tế tiềm năng, nước Pháp được xếp thứ 21 nhưng với một score tốt 75,3. Thật vậy đất nước của chúng ta có thể dựa trên một mạng vững chắc những laboratoire d’analyses médicales. Hôm chủ nhật, bộ trưởng y tế, Olivier Véran, loan báo một sự tăng cường những năng lực chẩn đoán, nhất là ở Paris và Marseille. Ở giai đoạn này của dịch bệnh, mà mục tiêu là kềm chế sự đưa vào của virus trên lãnh thổ, đó là một điểm chủ yếu. Điều đó hẳn cho phép lợi được thời gian để chuẩn bị dư luận và hệ y tế cho sự đến của virus và sự khuếch tán của nó trong nước.
Đáp ứng nhanh và khả năng làm chậm sự làn tràn của những trường hợp tạo thành tiêu chuẩn thứ ba của GHS. Nước Pháp có một score tốt (62,9), được đặt vào vị trí thứ 13. Phải chấp nhận rằng hiện nay , những biện pháp được dự kiến bởi Agnès Buzyn, cựu bộ trưởng Y tế, đã tỏ ra có hiệu quả. Ý chỉ đứng thứ 51 trên bình diện này với 47,5 điểm
Ý cũng ở vị trí tồi (thứ 54 với 36,8) đối với tiêu chuẩn thứ 4, năng lực điều trị những bệnh nhân trong trường hợp dịch bệnh và bảo vệ những người điều trị. Điều này bao gồm một sự tiếp cận tốt với săn sóc y tế, những năng lực quan trọng trong tiếp đón bệnh nhân, nhân viên đủ, được đào tạo tốt và được thông báo về những nguy cơ liên kết với dịch bệnh. Để so sánh, Pháp đứng thứ 8 (60,9 điểm). Chính cũng trên tiêu chuẩn này mà điểm trung bình của 195 nước là thấp nhất, 26,4 điểm. Trung quốc ở vị trí thứ 30.
Chính trên tiêu chuẩn thứ năm mà Pháp có xếp hạn ít tốt hơn (thứ 44). Đó là sự tuân thủ những chuẩn mực quốc tế về đánh giá nguy cơ dịch bệnh, nhất là sự công bố một đánh giá mới đây (dưới 5 năm) về tình trạng chuẩn bị đại dịch và sự hiện hữu của những tài trợ cho điều đó.
Về tiêu chuẩn thứ sáu và cuối cùng của GHS, nguy cơ toàn bộ môi trường (risque environnement global) và tính dễ thương tổn (vulnérabilité) của đất nước trong trường hợp đe dọa sinh học, Pháp được xếp hàng 9 (83 điểm). Tiêu chuẩn này tổng hợp năng lực của một quốc gia phòng ngừa, phát hiện và đáp ứng với một dịch bệnh. Tiêu chuẩn càng thấp thì nguy cơ càng lớn thấy một dịch bệnh vượt biên giới của một nước.
Đây là lý do làm lo ngại những nước láng giềng của Ý, chỉ được xếp hạng ở vị trí thứ 55 trên bình diện này (65,5), chỉ trước Trung Quốc 3 vị trí.
(LE FIGARO 25/2/2020)

7/ SỰ LO ÂU NGÀY CÀNG TĂNG LÊN Ở BRUXELLES
Thay đổi thái độ ở Bruxelles về coronavirus. Trong khi Ý từ nay là ổ dịch đầu tiên ngoài châu Á và trong khi Rome thấy tăng lên một cách ngoạn mục số những trường hợp tử vong và những người bị lây nhiễm, Commission européenne gây lo sợ hơn nhiều so với cách nay 2 tuần, khi các bộ trưởng y tế châu Âu họp khẩn cấp.” Những ngày qua đã cho thấy tình huống có thể thay đổi một cách nhanh chóng đến mức độ nào “, hôm thứ hai 24/2, trong một cuộc họp báo, commissaire européen à la Santé, Stella Kyriakides, đã cảnh cáo như vậy. Liên Hiệp châu Âu sẽ chi ra 232 trieu euros để “ngăn chặn dịch bệnh”, trong đó 114 triệu cho OMS, 100 triệu cho công nghiệp dược phẩm và 15 triệu để theo dõi dịch tễ học ở châu Phi. Tuy vậy không có vấn đề “hoảng sợ”. Vào giai đoạn này Comission européenne không tán thành việc đóng cửa các biên giới bên trong Liên Hiệp châu Âu.
” Về những kịch bản khác nhau như một sự đình chỉ phối hợp Schengen, chúng tôi không xét đến chúng vào lúc này, nhưng chúng tôi điều nghiên nhiều kế hoạch khẩn cấp khác nhau “. Janez Lenarcic, commissaire à la Gestion des crises, đã nói như vậy. Ngoài ra, Commission đã áp dụng những biện pháp nội bộ. Các công chức phải hạn chế ở mức tối thiểu cần thiết những chuyển dịch đến Trung Quốc, Hongkong và Macao. Và những người trở lại từ những nước này được yêu cầu làm việc ở nhà (télétravailler) trong 14 ngày trước khi trở lại văn phòng.
(LE FIGARO 25/2/2020)

8/ CORANOVIRUS : KỊCH BẢN TAI HỌA

Jean-Louis Vincent
Professeur à l’ULB, Belgique

Tháng tư 2020 : Chúng ta đã ngừng những trắc nghiệm phát hiện coronavirus chủng mới Covid-19 : mọi bệnh nhân sốt với vấn đề hô hấp được coi như bị nhiễm virus. Dẫu sao không có thuốc chống virus thật sự hiệu quả (ngay cả remdesivir)
Đại dịch bây giờ vượt qua mọi sự kiểm soát. Sự bùng phát của đại dịch được kích hoạt bởi người công nhân trung quốc bị nhiễm đến Trung Phi, ở đây những biện pháp kiểm soát không đủ. Cũng có du thuyền, trong đó một hành khách bị nhiễm đã gây nhiễm nhiều người khác ; những người này đã trở về nước mà không biết rằng họ là những nguy cơ cho những người khác. Người ta nói chẳng bao lâu sẽ có một vaccin, nhưng dường như có sự chậm trễ trong sự sản xuất. Số trường hợp trên thế giới bây giờ đã vượt quá 1 triệu, với gần 50.000 người chết (bây giờ là 5%) được quy cho virus. Ta có thể nghĩ rằng phần lớn những người chết là những người già, nhưng không hẳn là như vậy. Thường đó là những người trẻ (nhất là đàn ông) không có tiền sử bệnh đáng kể.Khoảng 10% những bệnh nhân bị nhiễm cần một hỗ trợ hô hấp, điều này thể hiện một quá tải đáng kể đối với những đơn vị điều trị tăng cường, vốn đã gần như hoàn toàn bị bận rộn trong thời gian bình thường. Hầu như tất cả các bệnh nhân đều được điều trị bởi thông khí cơ học, nhưng điều đó thường không đủ, đến độ phải thêm vào một oxygénateur à membrane (ECMO : extracorporeal membrane oxygenator). Trong khoa của chúng tôi, chúng tôi đã đặt các bệnh nhân trong hành lang. Tất cả những hoạt động của bệnh viện đã được giảm rất mạnh, đến độ không có nhiều bệnh nặng khác. Những bệnh nhân già hay bị những bệnh tiến triển không được nhận vào khoa nữa. Chúng tôi không thể chuyển các bệnh nhân đến những bệnh viện khác, vì lẽ họ có cùng những vấn đề. Hiện chúng tôi có 8 bệnh nhân được điều trị với ECMO, và không còn máy để sử dụng nữa. Việc ngừng chương trình phẫu thuật tim đã cho phép chúng tôi thu hồi một hay hai circuit d’ECMO nhưng điều đó không đủ. Chúng tôi thật sự cần nhiều máy hơn. Chúng tôi sẵn lòng mua một máy và nhà máy sản xuất hứa cung cấp những máy khác nhưng sự thực hiện phải chờ đợi.
Chúng tôi nghĩ phải ngừng điều trị ở bệnh nhân của giường 8 vì không được cải thiện bao nhiêu mặc dầu đã được điều trị hơn 15 ngày, những gia đình khon quan chống lại điều đó một cách dứt khoát. Bà còn thân thuộc tin chắc rằng chúng tôi muốn dừng điều trị để lấy lại máy cho người nào khác, điều này không phải là sai. Họ đe dọa nói về điều đó với báo chí, nhưng điều đó không làm chúng tôi khiếp sợ. Điểm chủ yếu là đừng xúc phạm hơn nữa một gia đình đã chịu nhiều đau khổ. Chúng tôi sẽ còn nói với họ…Ngoài ra, giám đốc bệnh viện của chúng tôi nài nỉ để người anh bị bệnh của ông ta được nhận vào trong khoa của chúng tôi và một yêu cầu khác đến từ bộ y tế. Chúng tôi không biết phải làm thế nào.
Tinh thần của những thành viên của équipe rất giảm sút. Số những bệnh nhân nặng không ngừng gia tăng đồng thời số những nhân viên làm việc giảm. Vài thành viên của équipe bị nhiễm, nhưng chúng tôi nghi ngờ những trường hợp vắng mặt vì những nguyên nhân khác. Michel đã gọi hôm qua để nói rằng anh không cảm thấy khỏe nhưng đó có thể là một vấn đề tâm lý hơn là thực thể : anh không chịu đựng được nữa khi đặt thiết bị nóng và cồng kềnh, cho một cảm giác claustrophobie. Anh chán ngán bởi tất cả thủ thuật cần thiết để đi đại tiểu tiện và người ta ngay cả gợi ý với anh sử dụng tã lót khi nói rằng đó là điều người ta đã làm ở Trung Quốc. Brigitte cũng không đến hôm nay nhưng chúng tôi nghĩ rằng cô không muốn bỏ các cháu của mình và rằng vả lại cô sợ mang virus lại cho chúng. Chúng tôi đã thử để có được sự ủng hộ của những khu vực khác của bệnh viện như phòng mổ, ở đây nhiên hậu équipe chẳng có gì để làm, nhưng nhân viên ở đó không biết tốt những đặc điểm của những bệnh nặng : Sự sử dụng máy thở đã đặt vấn đề, chứ đừng nói chi ECMO. Mọi người đều hoảng sợ, mệt nhọc, trầm cảm, và burnout. Chúng tôi ngay cả không chắc chắn có thể tiếp tục những biện pháp cách ly, ngày càng bị tranh cãi đứng trước quy mô của dịch bệnh. Chúng tôi nhìn tương lai với sự lo ngại và bi quan.
Tôi giật mình thức dậy. Các tấm drap ướt đẫm, nhưng đó không phải là mồ hôi. Đó là một ác mộng, có lẽ tiền triệu ?
(LE JOURNAL DU MEDECIN 21/2/2020)

9/ DỊCH BỆNH COVID-19 PHẢI CHĂNG LÀ SỰ TRẢ THÙ CỦA CON TÊ TÊ ?CORONAVIRUS. Con động vật có vú có vẩy bé nhỏ này đã đóng một vai trò chủ chốt trong sự phát khởi của virus mới. Nguyên nhân, áp lực con người trên biotope, làm gia tăng nguy cơ bệnh động vật truyền cho người (zoonose).
Hiểu một coronavirus mới đã có thể biến dị như thế nào đến độ phát khởi dịch bệnh hiện nay dĩ nhiên là thiết yếu để phát triển một điều trị hay một vaccin. Do đó các nhà khoa học đã scanner những mẫu nghiệm của coronavirus phát xuất từ hơn 1000 loài động vật hoang dã. Virus chắc chắn phát xuất từ dơi : theo một công trình nghiên cứu mới đây, những génome của Covid-19 và những génome lưu hành ở dơi (RaTG13) giống nhau đến 96%. Nhưng sự truyền trực tiếp từ dơi sang người là không chắc, mặc dầu dơi được tiêu thụ một cách trực tiếp ở Trung Quốc và đã có mặt trên những quầy của chợ Vũ Hán, từ đây tất cả dường như đã bắt đầu. Nhiều équipe đang theo những dấu vết của một “ký chu trung gian”, nghĩa là một động vật đã cho trú ngụ một biến dị, sau đó cho phép liên kết với cơ thể người. Lý thuyết về rắn đã bị bác bỏ : phải một động vật có vú, mà những thụ thể phổi gần với những thụ thể của người hơn.
LIÊN KẾT VỚI CÂY HÔ HẤP NGƯỜI.
Hôm nay, lý thuyết về con tê tê thắng thế : một công trình nghiên cứu mới đây về các con tê tê, bị tịch thu bởi hải quan trung quốc, cho thấy rằng các động vật, nhiên hậu chết vì nhiễm trùng hô hấp, đều mang nhiều coronavirus. Vài coronavirus rất có liên quan chặt chẽ với Sras-CoV, chịu trách nhiệm dịch bệnh Sras giữa 2002 và 2004. Nhưng chính sự phân tích, được công bố 13/2 bởi một équipe của Collège Baylor de Houston, trình bày những dữ liệu vững vàng theo chiều hướng này. Sự phân tích của họ cho thấy một mối quan hệ bà con rất lớn giữa một coronavirus được lấy ở những con tê tê này và Covid-19, đặc biệt về séquence génétique mã hóa cấu trúc cho phép virus liên kết với những tế bào của cây hô hấp người. ” Protéine de pointe của coronavirus là một protéine trimétrique đảm bảo sự trung gian để virus đi vào trong tế bào ký chủ. Để gây nhiễm một tế bào ký chủ, trước hết domaine de liaison au récepteur (RBD) phải liên kết với protéine bề mặt trên tế bào ký chủ. Trong trường hợp Sras-CoV và của Covid-19, đó là thụ thể của enzyme de consersion de l’angiotensine 2 (ACE2), được biểu hiện trong những biểu mô của những đường hô hấp người cũng như nhu mô phổi “, một trong những tác giả, Joseph Petrosino (Baylor College) đã giải thích như vậy.
ĐIỀU ĐÓ VẪN LÀ MỘT GIẢ THUYẾT VỮNG VÀNG.
Được dẫn bởi Reuters, James Wond, trưởng khoa thú y của Cambridge, đã đánh giá rằng sự chứng minh này không hẳn là vững chắc. ” Những bằng cớ của sự liên hệ tiềm năng của các con tê tê trong dịch bệnh đã không được công bố, nếu không phải là một thông báo báo chí. Đó không phải là một bằng cớ khoa học. Những kết quả này có thể được gây nên bởi một sự lây nhiễm phát xuất từ một môi trường rất nhiễm “. Joseph Petrosino không tranh cãi điều đó : ” Séquence virale mà chúng ta đã khám phá tương ứng với chủng người một cách đặc hiệu trong vùng mã hóa protéine cho phép virus liên kết với những tế bào người, những phần còn lại của virus ít tương tự với chủng người hơn. Chúng tôi nghĩ rằng virus pangolin mà chúng tôi đã tìm thấy được tái phối hợp với chủng của dơi vừa mới được séquencé, để tạo thành virus lưu hành …” Đối với Edward Holmes (Đại học Sidney), ” điều đó có thể tương tự với tình huống của dơi và dromadaire với Mers” giữa tháng hai 2012 và tháng 12 /2019. Trong trường hợp này, chính camélidé là ký chủ trung gian .
NGUYÊN NHÂN, ÁP LỰC LÊN BIOTOPE.
” Dầu đó là sida, Zika, Ebola hay virus du Nil, sự chuyển của những virus từ những động vật hoang dã sang người đã trở nên thường gặp và sẽ gia tăng khi sự chi phối của con người lên hành tinh gia tăng. Trong vài trường hợp, thí dụ chính sự tiêu thụ thịt thú rừng hay sự chung lộn giải thích sự chuyển từ một loài sang một loài khác “, GS Thierry Hance, thuộc Earth and Life Institute của UCL, đã giải thích như vậy. ” Trong trường hợp của virus du Nil, chính những corvidés là những động vật mang bệnh. Đối với Zika, chính coupe du monde de football ở Brésil có lẽ đã cho phép một sự khuếch tán rộng của virus, từ lâu vẫn giới hạn ở Ouganda và rồi chịu trách nhiệm một trận dịch ở Polynésie française. Tất cả những trường hợp này chứng minh áp lực của chúng ta lên hệ sinh thái, sự gia tăng của những tiếp xúc của chúng ta với động vật hoang dã. Những động vật này đã có hàng thiên kỷ để thích nghi với vài virus, và rằng cơ thể của chúng chúng ta không sẵn sàng để chống lại.” Những giải pháp ? ” Trên phương diện con người, chỉ có những phát hiện sớm mới có thể làm giảm nguy cơ này. Nhưng tình thế buộc phải chứng thực rằng những báo động này bắt đầu trong những quần thể có cuộc sống bấp bênh, không được tiếp cận với y khoa. Sự tiêu thụ thịt thú rừng thường là một sự tiêu thụ để nuôi sống (consommation de subsistance). Ai dám trách những người này sinh tồn bằng cách phải làm như thế ? Trái lại, ta có thể tự vấn về sự thèm muốn ăn cá sấu và kangourou. Và về những hậu quả của sự toàn cầu hóa. Chính bởi vì chúng ta gởi những lốp xe đến đầu kia của thế giới mà moustique-tigre nhập dễ dàng ở miền Bắc nước Ý rồi ở Pháp, lợi dụng những trữ lượng nước ứ đọng . Và chính bởi vì ta muốn những lucky bambou mà vài loài xâm nhập di chuyển hàng ngàn km”, giáo sư Thieery Hance đã kết luận như vậy.
(LE JOURNAL DU MEDECIN 21/2/2020)

10/ VŨ HÁN : BỆNH NHÂN BÍ MẬTTiếp xúc duy nhất với bên ngoài : một thầy thuốc với bộ áo liền quần chống nguyên tử (combinaison antinucléaire). Anh kỹ sư này sống ru rú trong một tháp chung cư của thủ phủ Vũ Hán trở thành thành phố ma. Lúc cùng đi với vợ đến thăm viếng gia đình mẹ vợ ngày 20/1, anh không tưởng tượng rằng đó là một sự ra đi không trở lại. Anh kể lại với Paris Match về sự toan tính trở lại Pháp của vợ chồng anh, sự phát hiện họ bị lây nhiễm, sự lang thang để tránh bệnh viện và những điều trị được cho một cách bí mật bởi một thầy thuốc Pháp ; vị thầy thuốc này, vì ý thức bổn phận, đã từ chối ra đi. Ngày 11/2, bilan của 2019-nCoV đã vượt quá 1000 người chết.
Đó là một bệnh nhân lén lút. Anh ta từ chối để lộ tên mình. Trốn và giam hãm trong một phòng 3 gian, ở tầng 16 của một thấp chung cư mới được dựng lên ở phía đông nam Vũ Hán, người ingénieur informatique bị nhiễm coronavirus này đang chờ đợi, với vợ là Lin, sự chấm dứt của cơn ác mộng đã bắt đầu hôm 20/1. Không được lang thang trong căn hộ này. Ở Trung Quốc, những bệnh nhân bị bệnh nặng được nhập viện, những người ít nặng hơn được cho lánh mình trong những sân vận động, và những người tiếp xúc với những bệnh nhân này được đặt trong những khách sạn bị trưng dụng. Anh ta phải uể oải lờ đờ trong một sân vận động, ở đó nảy nở lúc nhúc virus. Còn vợ anh ta, mốc meo trong một khách sạn. Trong những lô mà họ lẩn trốn, khoảng 20 chục tòa nhà đắm chìm trong sự im lặng như phần còn lại của thành phố, không thể vào hay ra nếu không được phép. Chỉ một người mỗi gia đình có thể rời nơi ở để tìm kiếm thức ăn. May mắn thay, congélateur của căn hộ trong đó đôi vợ chồng trú ẩn là đầy rau xanh và raviolis. ” Đúng là có một cửa hàng ở bên dưới, nhưng tôi không thèm ăn bởi vì có người đã ho trên đó “, chàng thanh niên đã nói như vậy. Lúc đầu vợ anh ngủ trên một canapé. Anh thì ngủ trên giường. Bây giờ họ ngủ cùng nhau. Họ mang mặt nạ 24 giờ trên 24 giờ. ” Từ cửa sổ ta thấy những người láng giềng. Nhưng ta không thể nói với họ, người ta bị cách ly.” Như họ, hàng trăm ngàn Robinson bị giam hãm trong hòn đảo của ngôi nhà hay căn hộ, chờ đợi sự chấm dứt của dịch bệnh, hoảng sợ bởi một kẻ thù thâm hiểm. Lin, vợ anh thì nhìn TV, còn anh thì suốt ngày kiểm tra những con số làm chóng mặt : chủ nhật 9/2, virus 2019-nCoV đã giết thêm 89 người ở Trung Quốc lục địa, ở đây ta đếm được 37.198 bệnh nhân. Vào thời điểm này, bilan của dịch bệnh trong cả nước đạt 811 người chết. Khi khám phá những con số này, chàng thanh niên gốc Poitiers rất là phiền muộn. Anh khó chấp nhận được cái thực tế không tưởng tượng được này : anh là người Pháp duy nhất bị nhiễm bởi coronavirus và bị kẹt ở Vũ Hán : ” Thật làm suy sút tinh thần. Tất cả những người khác đã trở về Pháp, chính phủ hoan hỉ, còn tôi, tôi vẫn luôn luôn ở đó.”
Câu chuyện kỳ lạ của anh ta bắt đầu hôm mà cặp vợ chồng hạ cánh xuống Vũ Hán, thành phố cởi mở. ” Đã hai năm chúng tôi đã không đến Trung quốc, chúng tôi muốn thăm gia đình mẹ vợ của tôi nhân dịp năm mới.” Vào ngày 20 tháng giêng đó, chỉ 198 trường hợp nhiễm trùng bởi coronavirus được xác nhận, trong đó 3 tử vong. ” Điều đó không làm hốt hoảng.” Anh ta cưới Lin đã 6 năm rồi. Anh gặp cô ở Trung Quốc. Cô là người coi tổng đài(standardiste) trong một khách sạn. Khi đó anh đang đợi một người bạn đến trễ trong hall. Họ bắt đầu nói chuyện phiếm.
Lúc ra khỏi máy bay, chàng thanh niên hít mạnh. Anh bị viêm xoang mũi nhưng không sợ hãi về điều đó. Ở phi trưởng Vũ Hán, người anh rể đến đón vợ chồng anh : ” Thật khó nhận biết anh ta trong đám đông, mọi người đều mang một mặt nạ !”Trên đường trở về nhà, anh quan sát thành phố được phủ đầy bởi sương giá vô hình, hoang vắng, các cửa hàng đóng cửa”. Lần đầu tiên, thật là dễ chịu lái xe ở Vũ Hán. Không bị kẹt xe, không ô nhiễm.” Chàng kỹ sư 34 tuổi không đoán ra anh ta vừa chui vào trong vũng bùn nào. Anh nghĩ rằng Vũ Hán hoang vắng là vì năm mới. Anh đã ở Trung Quốc từ 2010 đến 2016, anh biết rõ đất nước, mặc dầu anh không vui sướng tìm lại thành phố này. Anh có ký ức về một đô thị bẩn thỉu, một cancer de béton mưng mủ đắm chìm trong bụi bặm, được dấy lên bởi những công trình bất tận. Vợ chồng anh được tiếp đón trong nhà của cha mẹ vợ. Mọi người đều mang mặt nạ. Chàng thanh niên không biết điều đó, nhưng ba người của gia đình bị nhiễm coronavirus. Bầu không khí căng thẳng, Trời lạnh. Nỗi lo ngại có thể cảm thấy được.
Hai ngày sau khi đến, Vũ Hán chính thức bị cách ly y tế. Chàng kỹ sư người Pháp hơi bị sốt : 38,3 độ C. Anh không lo ngại gì hết. ” Đối với tôi, đó là một cảm cúm (rhume). Và rồi thì tôi đã tự bảo rằng thành phố sẽ không bị phong tỏa lâu ; nếu không, nền kinh tế sẽ sụp đổ. ” Ngày 25/3, tòa lãnh sự mở một “hotline”. 3 ngày sau, trong khi số những nạn nhân tăng vụt lên, anh quyết định đã đến lúc hết kiên nhẫn. ” Chúng tôi chẳng ích lợi gì ở lại lâu hơn. Không thể thăm những người bạn của vợ tôi, cũng không đi mua sắm được.” Ngày 30/1, vợ chồng anh đến gặp nhóm những người Pháp chuẩn bị về nước bằng một chuyến bay đặc biệt.
Sau những giờ chờ đợi ở terminal international của phi trường, họ được kiểm tra, như tất cả những Pháp kiều, bởi một équipe médicale được gởi đến bởi Bộ Ngoại giao. Vào lúc đó, các thầy thuốc biết rằng những bệnh nhân mặc dầu không có triệu chứng rõ rệt vẫn có thể bị nhiễm bởi virus. Do đó cellule de crise quyết định áp dụng ” tiêu chuẩn zéro”. Dấu hiệu nhỏ nhất sẽ được giải thích như là một nguy cơ gây nhiễm. Vài người ngốn Doliprane để có thể qua khỏi kiểm soát. Nhưng không phải vợ chồng anh. Anh ho. Các thầy thuốc chau mày. ” Họ đã hỏi tôi là tôi đã bị sốt hay không, tôi không muốn nói dối.” Anh ta tức khắc bị cách ly trong một box. ” Tôi tự nhủ rằng họ sẽ chứng thực rằng tôi không có gì hết và sẽ để tôi đi. Mac dau các thầy thuốc không phát hiện viêm phổi, nhưng vợ chồng anh vẫn bị giữ lại “. Họ không có quyền lên máy bay. Họ phải được “theo dõi”. Ở đâu ? 2 giờ sáng. Nhà cha mẹ vợ ở xa. Hầu như tất cả các khách sạn đều bị đóng cửa. Khi đó Philippe Klein xuất hiện. Được trưng dụng bởi chính phủ Pháp để đến giúp những kiều bào, vị thầy thuốc này thường ngày là giám đốc của Wuhan International Clinic, một cơ sở tư nhân được lui tới bởi các kiều bào. Ông là thầy thuốc người Pháp duy nhất của thành phố đã quyết định ở lại : ” Tôi sẽ làm gì ở Pháp, en quarantaine ? ” ông nói đùa. Tất cả những anh hùng đều không mang áo choàng. Philippe Klein đã là médecin généraliste trong 20 năm ở Pháp, rồi ông bị thôi thúc bởi cơn sốt phiêu lưu. Ông đã săn sóc trong hai năm những người đi tìm vàng trong một mỏ ở Mautitanie. Và sống ở Trung Quốc từ 6 năm nay. ” Đó là những tuần lễ dữ dội nhất của cả đời tôi “, ông đã tóm tắt như vậy. Với sự giúp đỡ của ông và của tòa Lãnh sự Pháp, vợ chồng anh tìm được một phòng ở Novotel, còn mở. Một người đàn bà khác và một cặp vợ chồng với một đứa con cũng bị cấm bay. Tất cả sẽ đi một máy bay khác vài ngày sau. Không phải Lin cũng như chồng cô. Ở phòng tiếp đón của Novotel người ta đo nhiệt độ của người kỹ sư. Anh ta hơi sốt. Nhân viên bĩu môi. Nhưng lần này, anh qua được trở ngại.
Ngày hôm sau, bước rón rén, để không gây hoảng sợ, Philippe Klein đi nhanh để thính chẩn phổi anh ta. Nếu một trường hợp coronavirus được khai báo, khách sạn sẽ bị đóng cửa ngay. Trong căn phòng, vị thầy thuốc đặt ống nghe trên lưng của chàng thanh niên. Ông nghe ” một ran nổ ở đáy trái của phổi”. Đó là một triệu chứng của viêm phổi. Một dấu hiệu mạnh của coronavirus. Ông báo tức thời cellule de crise của Quai d’Orsay. Một người Pháp bị nghi ngờ. ” Phải tiếp tục nhưng thăm dò y khoa “, cellule trả lời. Thế thì phải đem đến bệnh viện. Nhưng ai sẽ dẫn đến đó ? Không tài xế nào muốn hộ tống một bệnh nhân. Sự sợ hãi có mặt khắp nơi. Thành phố run lên. Nó đã giã từ thực tế để hoàn toàn bước vào trong một zone de torsion paranoiaque, ở đó mọi người dân, mỗi lần khạc đờm, mỗi trái cây, mỗi nắm cửa là một đe dọa. Không một một ai tình nguyện. Không một taxi nào. Khi đó, Olivier Guyonvarch, viên lãnh sự Pháp ở Vũ Hán, đề nghị. ” Những équipe của tòa lãnh sự làm một công việc tuyệt vời, nhưng đó không phải là vai trò của một viên lãnh sự, Philippe Klein đã kể lại như vậy. Vậy tôi đã hết lòng.” Với một chiếc xe của clinique của ông, một minibus mà ông đã cách ly ngăn sau bang những khăn trải giường, viên thầy thuốc lên đường thực hiện sứ mạng. Trước hết ông qua tòa lãnh sự để kiếm dụng cụ bảo vệ, một combinaison NBC. Chàng kỹ sư bị bệnh chờ đợi ở đó. Việc nhìn thấy một minibus được cải trang thành ambulance de fortune đã gây kinh hoàng ở Novotel. Nhờ sự khéo léo của BS Klein, người bệnh nhân trẻ tránh được những “clinique de la fièvre”, ở đây được mang đến tất cả những ai có nhiệt độ vượt quá 37,3 độ C, và đi thẳng đến bệnh viện Zhongman. BS Zhao, trưởng khoa cấp cứu, đảm trách anh ta. Scanner ngực đưa ra phán quyết : hình ảnh của hai lá phổi phát hiện một dạng “en verre dépoli “. Đó là một sự xác nhận. Tiếp theo sau đó, anh ta cũng được thực hiện test PCR để phân tích những dịch tiết của mũi. Kết quả âm tính. ” Nhưng nhiều trắc nghiệm âm tính giả, BS Klein đã giải thích như vậy. Thế mà từ đầu cơn khủng hoảng, scanner có tính chất quyết định.” Và scanner không để một chút nghi ngờ nào. Chàng thanh niên người Pháp đúng là mắc phải coronavirus. Theo vị thầy thuốc, có lẽ anh ta đã bị nhiễm ở nhà gia đình vợ, ngay khi đến. Nhưng anh ta không phát triển nhưng rối loạn quan trọng. Hệ miễn dịch của anh ta chống lại virus. Các thầy thuốc tiêm mông kháng sinh cho anh để chống lại một bội nhiễm vi khuẩn. Nhưng bây giờ, phải làm gì với anh ta ? Nhất là, cùng chiều, đôi vợ chồng đối đầu với một thử thách mới. Ai đó đã hiểu điều gì đó ở Novotel. Chàng kỹ sư và người vợ được yêu cầu phải rời khách sạn. Họ ra ở ngoài đường. Thế mà họ không thể lên một chiếc máy bay thứ hai được bao thuê bởi Pháp, sắp sửa cất cánh : ” Đó là một vấn đề trách nhiệm đạo đức, những nguy cơ quá lớn ; Philippe Klein đã kể lại như vậy. Khi tôi gọi vào buổi chiều, anh ta bước vô định trên đường phố. Thế mà bằng mọi cách phải cho ta một mũi tiêm kháng sinh mới.”
Vị thầy thuốc tìm gặp lại vợ chồng anh với valise trên một ghế dài, trước tòa lãnh sự. ” Để tiêm, anh không biết ta có thể đi đâu sao ? Klein đã hỏi anh ta như vậy. – Không một ý nghĩ nào “, anh kỹ sư đã trả lời như vậy, bước loạng choạng. Hai người đàn ông tìm kiếm một con đường vắng vẻ, sau những chung cư lớn của khu phố. Không được để bị bắt gặp. Không được để bị quay phim bởi nhiều caméra. Họ nhìn thấy một khoảng hẹp giữa hai chiếc xe đang đậu. Nhưng một nhân viên an ninh đi tuần. Cuối cùng họ phát hiện một cửa sau của một tòa nhà chung cư. Họ lẻn vào và, trong một cầu thang, tránh những cái nhìn, họ chuyển qua hành động : ” Tôi hạ quần xuống, anh ta cho tôi một mũi chích. Có lẽ người ta sẽ bảo đó là dân nghiện ma túy !”. Cũng chiều đó, một giải pháp cho chỗ ở được tìm thấy. Người anh của Lin nhường cho họ căn hộ của mình. Anh ta rời thành phố, như phần còn lại của gia đình.
Trong 4 ngày, người thầy thuốc đến một cách kín đáo trong căn hộ, ở lối vào, ông trang bị combinaison NBC để cho bệnh nhân bí mật của mình một mũi tiêm. Ngày 4/2, Lin cũng hơi sốt. BS Klein cho cô ta một thuốc chống virus. Những cái mẹo nhỏ này là nguy hiểm. Ở Trung quốc không có đi khám bệnh ở nhà ; sự đi lại của ông cuối cùng sẽ lôi kéo sự chú ý. Thầy thuốc có nguy cơ mất tất cả. Bệnh nhân của ông từ nay sẽ dùng kháng sinh bằng đường miệng. Dẫu sao anh ta cảm thấy tốt hơn nhiều. Lin cũng vậy. Trong lúc chờ đợi sự thuyên giảm hoàn toàn, họ phải nhẫn nhịn và chờ đợi trên hòn đảo bằng béton của họ, một mình, ở tầng thứ 16 của cái tháp ngà, sự giảm được loan báo của dịch bệnh
(PARIS MATCH 13/2-19/2/2020)

BS NGUYỄN VĂN THỊNH
(27/2/2020)

Bài này đã được đăng trong Chuyên đề Y Khoa, Thời sự y học. Đánh dấu đường dẫn tĩnh.

3 Responses to Thời sự y học số 535 – BS Nguyễn Văn Thịnh

  1. Pingback: Thời sự y học số 537 – BS Nguyễn Văn Thịnh | Tiếng sông Hương

  2. Pingback: Thời sự y học số 538 – BS Nguyễn Văn Thịnh | Tiếng sông Hương

  3. Pingback: Thời sự y học số 539 – BS Nguyễn Văn Thịnh | Tiếng sông Hương

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s