Thời sự y học số 534 – BS Nguyễn Văn Thịnh

1/ HỆ THỐNG Y TẾ CỦA TRUNG QUỐC, PHẢI CHĂNG QUÁ “NON TRẺ” ĐỂ CÓ THỂ ĐỐI ĐẦU VỚI CORONAVIRUS ?
Vào lúc viết những dòng chữ này, coronavirus đã gây nhiễm 4.673 người ở Trung Quốc, và làm 1.114 nạn nhân. Đó là 3 lần cao hơn so với trận dịch Sras năm 2013. Tuy vậy, giữa năm 2003 và 2020, Trung Quốc đã cải cách hệ thống y tế, đang suy tàn. Dường như không khá đủ nhanh để xử trí một cách hiệu quả virus.Hệ thống y tế của trung quốc là phức tạp, do sự bao la của đất nước, do dân số, do những chênh lệch quan trọng giữa các vùng, không quên do tầm quan trọng của y học cổ truyền. Để hiểu tình hình hiện nay, phải đi ngược lại vào năm 1978, lúc đó chứng kiến sự mở cửa của Trung quốc với kinh thế thị trường. Đó là sự cáo chung của chính sách ” bol de riz en fer “, bảo đảm cho mỗi người việc làm, nhưng cũng sức khỏe.
Tiếp theo là một sự tư nhân hóa trên thực tế của những săn sóc y tế. Chứng tỏ điều đó là sự sụt giảm tài trợ các bệnh viện, những nguồn cung cấp chính của săn sóc y tế, chuyển từ một trợ cấp nhà nước 90% xuống 15% ngay năm 1979, để xuống chỉ còn 7% năm 2000. Sự tiếp cận y tế khó khăn là điều không tránh được : phần lớn người dân không có một bảo vệ tài chánh nào về mặt y tế và phải thực hiện những trả trực tiếp tăng cao đối với những săn sóc của họ, chiếm khoảng 60% của toàn thể nhưng chi phí y tế.
MỘT CẢI CÁCH NĂM 2009
Sự quản lý dịch Sras năm 2003 cuối cùng củng cố sự cần thiết cải cách hệ điều trị. Năm 2009, chính phủ cam kết thiết đặt một hệ thống y tế có thể tiếp cận, công minh, vừa túi tiền và hiệu quả để bảo vệ tất cả mọi người từ đây cho đến năm 2020.
Bây giờ chúng ta ở năm 2020. Không đi vào chi tiết của cải cách lâu dài này, những kết quả của nó khá chứng thực. Những chi phí của các hộ gia đình đã sụt giảm từ 60% cuối những năm 2000 xuống 29% năm 2017. Một bảo hiểm y tế phổ quát (couverture santé universelle) đã được thiết đặt để bảo vệ 95% dân số. Sự tài trợ của các bệnh viện công cũng đã được xét lại.
NHỮNG THÁCH THỨC
Mặc dầu những kết quả là tốt, nhiều vấn đề vẫn còn tồn tại. Thí dụ, những săn sóc y tế sơ cấp (soins de santé primaires) ít được sử dụng. ” Dân chúng đến bệnh viện một cách đông đảo “, BS Didier Decamps, directeur médical của CHR de Namur, đã xác nhận như vậy. Ông đã từng làm việc 10 năm ở Trung Quốc. ” Phải nói rằng hệ điều trị được cấu trúc theo tầng (strate), từ trạm xá (dispensaire) đến bệnh viện thành phố, bệnh viện tỉnh, huyện.”
Có hai lý do. thứ nhất, chất lượng săn sóc do tuyến đầu cung cấp không đủ. Năm 2010, chỉ 5,6 % những thầy thuốc của những trung tâm y tế của Hàng Châu, những cửa vào của điều trị, có một đào tạo y khoa 5 năm. Vào năm 2017, luôn luôn chỉ 10%. Thứ hai, hệ thống trả tiền thù lao theo động tác (système để rémunération à l’acte) trong những bệnh viện khuyến khích các bệnh viện này cố lôi kéo và giữ bệnh nhân mặc dẩu có thể được điều trị bởi tuyến đầu. Cần ghi chú rằng thầy thuốc đa khoa, mặc dầu hiện hữu từ ít lâu nay, là một loài hiếm.
Đào tạo cũng thiếu. Cho đến cách nay không lâu, sự đào tạo không được tiêu chuẩn hóa, và thay đổi tùy theo nơi. Từ đó, một sự phát triển đã được thực hiện trong sự đào tạo các thầy thuốc ở Trung Quốc, nhưng những thách thức đáng kể hiện hữu và nhiều điều cần phải làm. ” Hệ y tế trung quốc rất tốt trong những thành phố lớn. Những cơ sở hạ tầng (infrastructure) là tuyệt “, BS Decamps đã kể lại như vậy.”Vấn đề không phải ở cơ sở hạ tầng, nhưng là chất lượng của các thầy thuốc, trong đó những thầy thuốc tốt nhất đi cùng với những thầy thuốc ít tốt hơn. Sự đào tạo đôi khi nhanh, mặc dầu có phương tiện để chuyên môn hóa sau đó. Chú ý, tôi đã gặp những thầy thuốc tuyệt vời.”
” Bây giờ, đó chỉ là một phần của vấn đề, bởi vì ngoài vấn đề đào tạo, có một vấn đề charge de travail “, thầy thuốc nhi khoa đã thêm vào như vậy. ” Các thầy thuốc bị tràn ngập và thường khám đều đặn hơn 100 bệnh nhân mỗi ngày trong vài khoa. Thêm vào đó đồng lương nhà nước tương đối thấp. Họ là những công chức. Điều đó được cơ cấu không tốt vì lẽ đồng lương cố định rất thấp, nhưng có thể gia tăng nhờ những tiền thưởng liên kết với những động tác được thực hiện. Do đó một surconsommation des soins khá quan trọng.
Từ khi cải cách, phí tổn của những săn sóc y tế đã gia tăng và những ressource được sử dụng một cách không hiệu quả. Những điểm yếu thật sự, nhất là trong xử trí một dịch bệnh, chính là ở sự điều hợp (coordination) được đánh giá là không đủ và ở hệ điều trị vẫn luôn luôn bị phân đoạn (fragmenté). Vậy tính liên tục của những săn sóc y tế vẫn luôn luôn thiếu hiện nay.
PHẢI CHĂNG TRUNG QUỐC ĐÃ SẴN SÀNG ?
Hệ thống y tế của Trung Quốc được cải cách một cách tài tình, nhưng quá trình là lâu dài không tránh khỏi. Một câu hỏi hợp lý được đặt ra : phải chăng Trung Quốc đã chuẩn bị để đối phó với trận dịch này ? “Vâng”, BS Descamps đã trả lời không úp mở như vậy.”Dịch bệnh là một trắc nghiệm đối với Trung Quốc, vẫn còn trong trí nhớ Sras và sự thiếu truyền đạt tương đối đã xảy ra quanh dịch bệnh 2003. Đó là một trắc nghiệm về tính minh bạch về phía nhà cầm quyền. Đó cũng là một thao tác truyền đạt (opération de communication) dành cho thế giới bên ngoài. Có lẽ họ đi hơi quá xa, bởi vì từ nay, tất cả hơi bị dừng lại trong đất nước.”
Vậy ta hiểu rằng enjeu của coronavirus vượt quá cái khung hoàn toàn y tế đối với hệ thống y tế trung quốc. ” Chắc chắn, điều đó chuyển thành một loại nhiệt tình quốc gia, điều này gợi lại nơi tôi trận động đất ở Tứ Xuyên (Sichuan) vào năm 2008, ở đây đã có một sự tự hào dân tộc để phản ứng lại, ở đây những người đã tình nguyện đến làm việc trong vùng. Có đồng thời một tinh thần đoàn kết và một niềm kiêu hãnh. Cũng có ý muốn chứng tỏ cho thế giới bên ngoài rằng Trung quốc có khả năng phản ứng, có khả năng dựng lên một bệnh viện trong 10 ngày. Sự quản lý dịch vượt qua khung cảnh hoàn toàn y tế và trộn lẫn với sự xúc cảm, thậm chí với tình cảm đàn tộc.
(LE JOURNAL DU MEDECIN 14/2/2020)

2/ ” HỌ ĐÓNG TẤT CẢ ” : TRUNG QUỐC THỰC HIỆN NHỮNG QUY TẮC GIAM HÃM MỘT CÁCH CỨNG RẮN HƠN.
Những di chuyển trong đất nước và các thành phố bị giới hạn mạnh. Pékin buộc một quarantaine 14 ngày cho tất cả mọi người đi vào thủ đô.Nghịch lý là quan trọng. Một cách chính thức, những con số về tiến triển của coronavirus chủng mới (từ nay được gọi là SARS-CoV2) là đáng phấn khởi và chính quyền trung quốc đầy tin tưởng.”Ta đã có thể thấy những hiệu quả của phòng ngừa và của kiểm soát dịch bệnh trong những phần khác nhau của đất nước”, Mi Feng, phát ngôn viên của ủy ban y tế quốc gia đã phát biểu như vậy hôm chủ nhật 16/2. Thứ hai, ủy ban y tế đã báo cáo 2048 trường hợp mới (so với 2009 được loan báo hôm trước), trong đó 115 trường hợp ở ngoài Hồ Bắc, tâm dịch. Con số mới nhất này hạ đều đều từ 3/2.
Tuy vậy, trong cùng thời gian, nhà cầm quyền trung quốc, trong cả nước hay ở tất cả các cấp, gia tăng và tăng cường những biện pháp hạn chế đến mức tối thiểu những sự xê dịch. Bấy nhiêu những sáng kiến cuối cùng gây nên một sự tê liệt của đất nước nhưng cũng đôi khi một cảm tưởng hỗn độn. Hôm thứ sáu 14/2, tòa thị chính Bắc Kinh loan bảo rằng mọi người vào thủ đô phải chịu một quarantaine trong 14 ngày. Một biện pháp nhằm hạn chế sự trở lại của khoảng 6 triệu người dân Bắc Kinh, vốn chưa trở về từ Tết năm mới.
Hậu quả chính của quarantaine này, Quốc Hội dự kiến hoãn lại phiên họp thường niên, lúc chủ yếu của đời sống chính trị trung quốc, tập hợp khoảng 2500 đại biểu, thường 15 ngày đầu tháng ba. Sự hoãn lại này, phải được chính thức ngày 24/2, là một premièretu nhiều thập niên. Nhưng không ai tưởng tượng những người hữu trách chính trị rời tỉnh của mình lâu như vậy trong những thời gian khủng hoảng này.
Ngoài ra, quarantaine được áp dụng cho những người đến từ nước ngoài. Sau bà ngày không chắc chắn, Bộ ngoại giao của thành phố Bắc Kinh đã xác nhận bằng miệng điều đó hôm thứ hai 17/2.
RỐI LOẠN HOÀN TOÀN
Điều dường như rõ ràng, đó là những biện pháp kiểm soát còn được tăng cường từ hôm thứ sáu 14/2. Nhưng, vì nhiều chuyện tùy thuộc vào những ủy ban khu phố, tình hình tiến triển từ một chung cư này đến một chung cư khác. Trong một chung cư nào đó, chỉ những người dân được phép đi vào ; trong một chung cư khác, những đi ra bị hạn chế 3 lần mỗi tuần và mỗi gia đình ; trong một chung cư thứ ba, những viếng thăm còn có thể. Tình huống hỗn độn này xảy ra ở cả nước.
Ở Thượng Hải, rối loạn hoàn toàn. Từ thứ sáu 14/2, phần lớn những chung cư cấp những “giấy phép vào và ra” nhưng, lại nữa, những quy tắc thay đổi. Nói chung, một giấy tờ như thế cho phép đi và đến tự do, nhưng một người Pháp sống trong một chung cư ở trung tâm được trao một giấy phép có một code QR cho quyền hai lần đi và đến mỗi ngày. ” Trên thực tế, điều đó khá ít được kiểm soát, tôi không cần scanner nó, nhưng tôi trình giấy cho những người đứng gác, điều này cho tôi quyền một cái gật đầu chấp thuận “, người Pháp kiều này đã kể lại như vậy.
Một homme d’affaire người Đức, lưu trú ở Thượng Hải, đã bị đặt cách ly trong hai tuần ở Xinjiang, nơi ông đã đến cho một cuộc họp vài giờ. Và, sau khi trở lại, trên lý thuyết ông ta sẽ phải lại bị cách ly ở Thượng Hải. Trong vài thành phố, chỉ những người thường trú mới có quyền đi vào.Những người đến thăm những người thân hay đã giữ chỗ ở khách sạn phải quay trở lui..
Ở Wenzhou, cách Thượng Hải 400 km ở phía nam, những người dân không còn có quyền đi ra nữa. Trong vài làng bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh nhất, những ngôi nhà ngay cả bị niêm phong. Những thành viên của ủy ban khu phố đi qua để phân phát lương thực qua cửa sổ, một người dân đã kể lại như vậy. ” Lúc đầu, chúng tôi có quyền đi ra một lần mỗi 2 ngày, nhưng bây giờ không có quyền đi ra nữa. Có nhiều trường hợp coronavirus trong làng của chúng tôi, người dân này đã kể lại như vậy. Tôi không biết chính xác là bao nhiêu, họ không nói với chúng tôi, nhưng ít nhất là nhiều chục : tất cả những người này đều làm việc ở Vũ Hán. Chính vì điều đó mà chính phủ rất nghiêm khắc. Chính quyền của Wenzhou ít nhất đã làm tốt nhiều điều ! Nếu chính quyền của Vũ Hán đã phản ứng nhanh hơn, thì cả nước sẽ không bị tê liệt như thế ”
Ở Vũ Hán, tâm dịch của khủng hoảng, ở đây chính quyền vẫn còn khó nhất để làm chủ tình hình, những người dân không có quyền ra khỏi nhà nữa. ” Đó càng ngày càng tệ hại : bây giờ, những người giao bữa ăn không còn có thể đến nữa và người ta không còn quyền đi ra khỏi nhà để đi mua hàng, một phụ nữ 30 tuổi lấy làm sầu não. Hiện giờ, họ đóng tất cả, họ canh giữ lối vào của những chung cư, họ đã thiết lập một cái chắn đường (barrage) ở lối vào con đường. Tôi không biết làm sao người ta sẽ có thể ăn. Họ đã không giải thích cho chúng tôi người ta sẽ được tiếp tế như thế nào “, cô ta lấy làm lo lắng. Olivia, một thiếu nữ khác ở Thượng Hải nhưng đã trở về Vũ Hán để ăn Tết, cố chịu đựng. ” Đã nhiều tuần tôi đã không ra khỏi nhà. Trước đây, người ta có thể đi ra để mua hàng mỗi 3 ngày, nhưng bố mẹ tôi không muốn tôi ra khỏi nhà. Bây giờ điều đó bị cấm rồi. Tôi chán quá.
TRONG TÌNH TRẠNG CHIẾN TRANH
Ở Hồ Bắc, nơi đây nhiều quân nhân đã được gởi đến để giúp những đội y tế địa phương, được cho là trong tình trạng chiến tranh và buộc một quarantaine ở tất cả mọi người chỉ hơi bị sốt. Trong tỉnh 56 triệu dân này, sự lưu thông của những xe tư nhân bị cấm chỉ.
Hôm thứ sáu 14/2, Hoàn cầu thời báo đã loan báo rằng một quận của thành phố Shiyan, trong tỉnh Hồ Bắc, đã đi bước trước khi tuyên bố chính thức ” trong tình trạng chiến tranh “. Kết quả ; không ai có quyền đi ra khỏi nhà trong hai tuần. Những quận lân cận có nhiệm vụ tiếp tế thực phẩm cho dân chúng.
Thí dụ khác trong Vân Nam, ở tây nam Trung quốc, ở đây thành phố Dali cũng đã thiết lập một quarantaine. Không một người ngoại quốc nào có thể đi vào và những người dân chỉ có thể đi ra khỏi nhà một lần mỗi ngày.
Theo New York Times, khoảng 760 triệu người Hoa chịu những hạn chế trong sự đi lại. Trong những ngày qua, chủ tịch Tập Cận Bình đã tái xác nhật rằng cuộc chống dịch bệnh không được làm tê liệt đất nước và xét lại những mục tiêu được dự kiến. Nhưng, một cách rõ ràng, những người hữu trách chính trị tiếp tục, ở tất cả các cấp, nhấn mạnh vào cuộc chiến đấu chống lại sự lan tràn của virus.
(LE MONDE 18/2/2020)

3/ CORONAVIRUS : TRUNG QUỐC THỬ ĐIỀU TRỊ NHỮNG BỆNH NHÂN BẰNG MÁU CỦA NHỮNG BỆNH NHÂN LÀNH BỆNH
Bilan của dịch bệnh hôm thứ hai 17/2 đã leo lên 1770 tử vong ở Trung Hoa lục địa. Trong khi gần 700 trường hợp đã được chẩn đoán trong phần còn lại của thế giới, OMS đánh giá rằng sự lan tràn của virus là “không thể tiên đoán”.DỊCH BỆNH. Sự lan tràn của coronavirus vẫn “không thể tiên đoán được”. Lời cảnh cáo đến từ OMS và cơ quan này đã gởi các chuyên gia đến Bắc Kinh. Nếu số những trường hợp mới và tử vong mỗi ngày được loan báo bởi Trung quốc đã giảm nhẹ trong những ngày qua, khó biết được những con số này có thể hiện một sự chậm lại của dịch bệnh hay không hay những khó khăn trong việc theo dõi tiến triển mỗi ngày. Ít nhất 105 người còn bị chết ở Trung Quốc lục địa trong một ngày, nâng hôm thứ hai 17/2 bilan lên 1770 người chết trong đất nước, ở đây chính quyền thống kê hơn 70.500 trường hợp.
Trong lúc chờ đợi sự chế tạo một vaccin và một thuốc điều trị, nhà cầm quyền trung quốc hôm thứ hai 17/2 đã yêu cầu những người sống sót cho máu để trích huyết tương mà những kháng thể có thể cho phép làm giảm charge virale ở những người bị bệnh nặng hơn. Thật vậy những trắc nghiệm có những kết quả đáng phấn khởi đã được thực hiện trên 11 bệnh nhân được nhập viện ở Vũ Hán, tâm dịch : “một trong những bệnh nhân này đã về nhà, một bệnh nhân khác đã có thể đứng dậy và bước và những bệnh nhân khác đang trên đường lành bệnh”, Sun Yanrong, thuộc Centre biologique của bộ khoa học và kỹ thuật đã đảm bảo như vậy.
Ngoài Trung Quốc, gần 700 trường hợp đã được ghi nhận trong khoảng 30 nước hay lãnh thổ. Ở đó virus đã giết 5 người, trong đó một ở Pháp và một ở Đài loan.Hai bateau de croisière tập hợp những lo ngại thế giới, bắt đầu bởi Diamond Princess, cập bến ở cảng Nhật Yokohama từ 13/2 và từ nay được xem như ổ gây nhiễm chính ngoài Trung quốc. Trên 3711 người hiện diện trên tàu, không ít hơn 454 người đã bị nhiễm. Hoa Kỳ đã hồi hương trong đêm chủ nhật sáng thứ hai phần lớn những hành khách Mỹ, trong số đó 14 bệnh nhân.
Một chiếc tàu khác ở trung tâm của sự chú ý : Westerdam, đã cặp bến tuần qua ở Cambodge sau khi đã bị đẩy lùi bởi nhiều nước. Một bà già Mỹ 83 tuổi hiện diện trên tàu đã được trắc nghiệm dương tính với Covid-19 khi escale ở Kuala Lumpur, Mã Lai…sau khi phần lớn hành khách đã có thời gian rời con tàu để tản mát khắp nơi trên toàn thế giới. Các nhà cầm quyền truy nã họ để kiểm soát sự khuếch tán của virus. Trường hợp này dẫu sao có thể có một ảnh hưởng lên quá trình quarantaine được thiết đặt khắp nơi trên thế giới : Bà già Mỹ đã được trắc nghiệm dương tính trong khi đáng lý ra bà ta phải qua thời kỳ ủ bệnh 14 ngày. Westerdam đã ra khơi ngày 14/1 ở Singapour và phải hải hành trong 6 tuần trong vùng biển của châu Á-Thái Bình Dương, thả neo trong khoảng 10 nước của vùng. Chính sau những escale ở Hongkong và Đài Loan, ngày 1/2 và 4/2, mà những buồn phiền bắt đầu. Trong khung cảnh lan tràn của virus trong Trung hoa lục địa, con tàu bị từ chối cập bến những cảng được dự kiến trên hành trình của nó. Nhật bản trước hết. Rồi Đài Loan, Phi Luật Tân, đảo Guam của Hoa Kỳ và Thái Lan. Tổng cộng 11 ngày lang thang trên biển Nam hải. Tuy vậy, “tất cả những hành khách đều khỏe mạnh và không một trường hợp coronavirus nào được biết hay nghi ngờ trên tàu”. Chính ở Cambodge mà Westerdam chấm dứt cuộc hành trình. Lúc đến, 20 người bị nghi ngờ được trắc nghiệm đối với coronavirus. Những kết quả là âm tính và mở đường cho cuộc đổ bộ và hồi hương về nguyên quán của 1200 hành khách. Sự khám phá bà kiều dân Mỹ bị nhiễm là một coup dur đối với 233 hành khách và 747 nhân viên hải đoàn ở lại trên tàu. Sau khi lang thang trên biển, vậy đó là một confinement à terre đối với họ, trong lúc chờ đợi những kết quả của những trắc nghiệm.
Đứng trước nguy cơ lan tràn gia tăng, những biến cố tập thể lần lượt bị hủy bỏ. Salon automobile de Pékin, điểm hẹn quan trọng của lãnh vực, được dự kiến vào tháng tư, đã bị hoãn lại. Tương tự đối với grande-messe hàng năm của chế độ cộng sản tàu, được dự kiến vào tháng đến. Ở Nhật, marathon 1/3 ở Tokyo sẽ đóng cửa đối với những amateur ; công chúng cũng sẽ không thể vào trong những ngôi vườn của hoàng cung để cử hành sinh nhật của hoàng đế mới Naruhito vào tuần tới. Ở Pháp, nơi virus đã gây nhiễm 12 bệnh nhân, dịch bệnh là ” ưu tiên số 1″ của Bộ trưởng bộ y tế mới, Olivier Véran, ông đã hứa như vậy hôm thứ hai lúc nhậm chức.
(LE FIGARO 18/2/2020)

4/ SỰ LO SỢ VỀ MỘT “ÁC MỘNG DỊCH TỄ HỌC ” Ở CAMBODGE
Cambodge đã cho đổ bộ 1200 hành khách của du thuyền “Westerdam”. Một trong những du khách đã được trắc nghiệm dương tính với coronavirus chủng mới.Sau Diamond-Princess, du thuyền bị cách ly ở cảng Yokohama (Nhật), một navire de croisière khác đang trở nên, ở Cambodge lần này, điều mà vài chuyên gia đã gọi là “con ác mộng dịch tễ học” (cauchemar épidémiologique) : một nữ hành khách của Westerdam, treo co Hoa Lan, từ thứ năm 13/2, từng ở quai của cảng Sihanoukville, đã được trắc nghiệm dương tính đối với coronavirus chủng mới SARS-CoV-2 cuối tuần, trong khi escale ở Kuala Lumpur, gây nên một sự hoảng sợ ở giới hữu trách y tế của vương quốc của vùng Đông nam Á này.
Bà du khách người Mỹ 83 tuổi này en transit ở phi trường Kuala Lumpur sau khi đã rời hơi sớm hơn con tàu, và rời Cambodge, cùng với 145 người khác trong số 1455 hành khách. Bà và chồng bà từ nay được nhập viện trong thủ đô của Mã Lai. Nhưng 1200 người khác đã xuống tàu Westerdam từ hôm thứ sáu 14/2 và chỉ 600 trong số những người này, mà dấu vết đã được tìm thấy, đã được yêu cầu ở lại trong những phòng khách sạn của Phnom Penh, thủ đô của Cambodge. Vấn đề là ta không biết những hành khách đã rời còn tàu và đã tản mát đi đâu.
Chính quyền xác nhận rằng tối thiểu, 200 hành khách của con tàu đã đi khỏi Cambodge và trở về nhà họ ở Hoa Kỳ và châu Âu, qua Mã Lai và Thái Lan, làm phát tán virus.
MỘT CHUYẾN DU LỊCH GÂY KINH HOÀNG
Về 233 hành khách còn lại trên tàu cùng với 802 nhân viên hải đoàn, họ đang được trắc nghiệm, như phó thống đốc của tỉnh Preah Sihanouk vừa đã chỉ như vậy. Ngoài ra Bộ y tế của Cambodge nói “đang tìm kiếm tích cực mọi trường hợp nghi ngờ” đồng thời tuyên bố rằng dân chúng “không phải quá lo lắng”. Công ty Holland America, chủ nhân của con tàu, xác nhận rằng ” ở giai đoạn này, không một hành khách nào khác, cũng như thành viên của hải đoàn, trên tàu hay ở khách sạn, có những triệu chứng của căn bệnh”.
Westerdam đã trải nghiệm, những ngày trước, một cuộc phiêu lưu khó nhọc, lang thang từ cảng này qua cảng khác. Khởi hành từ Hồng Kông ngày 1/2, điều đáng lý ra phải là một cuộc du hành dễ chịu trong vùng biển Đông nam Á, đã biến thành một cuộc du lịch kinh hoàng. Lần lượt những chính quyền Đài Loan, Phi Luật Tân, đảo Guam của Hoa Kỳ và Thái Lan, đã từ chối cho tàu cập bến. Cuối cùng, chính ở Cambodge mà ngày 13/2, Westerdam được phép cập cảng Sihanoukville, thành phố ở phía nam Cambodge, trong vịnh Thái Lan.
Quyết định của thủ tướng Hun Sen không phải là không có ẩn ý chính trị. Người hùng của Cambodge, rất thân cận với Trung Quốc, từ lúc khởi đầu của cơn khủng hoảng y tế, đã thường xuyên cố gắng giảm thiểu quy mô của dịch bệnh và tính nguy hiểm của virus.
Chấp nhận một con tàu mà mọi người đều từ chối là một cách cho thấy rằng Cambodge không sợ gì hết và làm mọi điều có thể được, trái với một số nước phương Tây đã hủy bỏ những chuyến bay đến Trung Quốc, để chứng tỏ với người bạn đồng minh Bắc Kinh của mình rằng ông ta ở cùng với nó trong những lúc khó khăn : ” Căn bệnh duy nhất của Cambodge vào luc này là căn bệnh của sự sợ hãi”, vị thủ tướng đã nói như vậy hồi cuối tháng giêng. ” Đừng sợ một virus đánh Trung Quốc, không đánh Cambodge.”
Dầu sao vụ Westerdam đặt ra một loại thách thức mới về những biện pháp cần thiết mà các ông ty hàng hải lớn phải thực hiện để ngăn chặn sự làn tràn của virus : thật vậy những người hữu trách của Holland America đã đảm bảo rằng không một người nào trên tàu đã bị lây nhiễm. Nhưng sự kiện một hành khách đã có thể được trắc nghiệm dương tính trong khi đã không làm gì cả để kiểm tra toàn bộ những du khách trước khi cho phép họ đổ bộ, nói lên sự khó khăn trong việc ngăn chặn virus.
Trong một thông báo được công bố hôm thứ hai 17/2, công ty đã hứa rằng ” các hành khách (của Westerdam) đã trở về nhà sẽ được tiếp xúc bởi các bộ y tế của các nước liên hệ “. Chậm còn hơn không.
(LE MONDE 19/2/2020)

5/ CONARONAVIRUS : TRUNG QUỐC (QUÁ ?) LẠC QUAN
Bắc Kinh đánh giá, mặc dầu không thuyết phục được phần còn lại của thế giới, rằng những cố gắng để ngăn chặn dịch bệnh bắt đầu cho kết quả.EPIDEMIE. ” Hiệu quả của những cố gắng của chúng tôi để kiểm soát coronavirus bắt đầu xuất hiện “, Trung Quốc qua tiếng nói của Mi Feng, phát ngôn viên của Bộ y tế, đã lấy làm hoan hỉ như vậy hôm chủ nhật 16/2. Ít những trường hợp mới hơn (2009 hôm chủ nhật, so với 2641 hôm trước), những bệnh nhân ít bị bệnh trầm trọng hơn (21,6% những trường hợp nguy kịch hôm thứ bảy, so với 32,4% ngày 27/1), và một số tử vong hàng ngày ổn định (142 hôm chủ nhật so với 143 hôm trước) : những con số dường như cho Bắc Kinh có lý và khiến hy vọng một dịch bệnh trong giai đoạn ổn định.
Ngoại trừ …”Tất cả những con số này rất khó giải thích”, Arnaud Fontanet, trưởng đơn vị nghiên cứu và giám định dịch tễ học những bệnh mới phát khởi ở Viện Pasteur đã đánh giá như vậy. ” Trung Quốc không dùng những trắc nghiệm chẩn đoán (test diagnostique) nữa, nhà dịch tễ học đã giải thích như vậy. Ta biết điều đó từ vài tuần nầy, và đất nước này vừa thay đổi một cách chính thức sự xác định của các trường hợp.” Thật vậy từ cuối tuần qua, những triệu chứng tương hợp với căn bệnh và một hình ảnh X quang cho thấy những thương tổn phổi cũng đủ để chẩn đoán nhiễm trùng đó coronavirus được gọi tên mới là Covid-19. Một sự thay đổi định nghĩa đã làm bùng nổ số những trường hợp được khai báo ở Trung Quốc : Nó đã chuyển từ hơn 44.7000 hôm thứ tư 12/2, lên gần 60.000 ngày hôm sau rồi hơn 66.000 hôm thứ sáu 14/2, và vượt quá 69.000 trường hợp vào chiều chủ nhật 16/2. Tổ chức y tế thế giới (OMS) đã đánh giá hôm thứ bảy 15/2 rằng còn “quá sớm” để tiên đoán về tiến triển của bệnh, AFP đã báo cáo như vậy.
” GIA TĂNG THỜI KỲ CẢNH GIÁC”
” Trung Quốc đối diện với một dịch bệnh quan trọng và khó khăn trong việc hạch toán những trường hợp”, Arnaud Fontanet đã nhắc lại như vậy. Ông nhắc lại những khó khăn hậu cần và những thời hạn cần thiết để chuẩn nhận những trường hợp, tập trung những con số, và công bố chúng. ” Một bài báo được đăng cách nay 15 ngày trong The Lancet bởi những nhà nghiên cứu của Hồng Kông ước tính rằng vào 25/1, hơn 75.000 người đã bị nhiễm bởi virus chỉ trong thành phố Vũ Hán”, trong khi những con số chính thức đối với toàn thể Trung Quốc là duoi 6000. ” Tôi không còn quan tâm những con số đó nữa…”
Thách thức thật sự đối với sự theo dõi dịch bệnh, ông đánh giá, từ nay nằm ở ngoài Trung Quốc.” Singapour, Thái Lan, Nam Hàn, Mã Lai bắt đầu có một số quan trọng những trường hợp.” Chiều chủ nhật 16/2, bảng theo dõi en temps réel, được phát triển bởi đại học Johns-Hopkins, Baltimore (Hoa Kỳ) đã loan báo, ở những nước này, lần lượt 73, 33, 29 và 22 trường hợp. Về Nhật Bản, đếm được 43 trường hợp, không kể 355 trường hợp của tàu Diamond Princess bị quarantaine gần Yokohama, điều này cho thấy rằng trong một môi trường kín, sự lan truyền là rất nhanh. Nhân chứng của khả năng lan tràn của virus, người Anh bị nhiễm ở Singapour, đưa đến sự nhập viện của ” 11 người (6 ở Pháp, điều này nâng lên 12 tổng số những người bị nhiễm ở Pháp, 4 ở Anh và 1 ở Tây Ban Nha)” Những người này đã ở cùng chalet ở Contamines (Haute-Savoie). ” Ta phải chuẩn bị cho một thời kỳ cảnh giác gia tăng “, Arnaud Fontanet đã chỉ ra như vậy.
Ngoài ra nước Pháp đã ghi vào chiều thứ sau 14/2 cái chết đầu tiên, đầu tiên ngoài châu Á. Đó là một du khách 80 tuổi, quê ở vùng Vũ Hán, được nhập viện từ 23/1 ở Paris. Con gái của ông ta, cũng bị nhiễm, có thể ra viện trong những ngày sắp đến.
Còn châu Phi, lục địa này đã chính thức khai báo trường hợp đầu tiên hôm thứ sáu 14/2, ở Ai Cập. Thật đáng lo ngại đối với lục địa này, vì những hệ theo dõi dịch tễ học của vài quốc gia là suy yếu, và những hệ y tế thiếu những phương tiện để cách ly và điều trị bệnh nhân. Các quốc gia châu Phi và cộng đồng thế giới chuẩn bị : đầu tháng hai, tổng thư ký OMS, BS Tedros Adhanom Ghebreyesus, loan báo một kế hoạch 675 triệu dollars để giúp đỡ Trung Quốc và các quốc gia có hệ thống y tế yếu kém nhất. OMS đã nhận diện 13 nước được đánh giá là ưu tiên ở châu Phi vì lẽ những liên hệ của những quốc gia này với Trung Quốc.
Ngoài sức khỏe của dân chúng, cũng chính tác động kinh tế của dịch bệnh làm quan ngại. Kristalina Georgieva, giám đốc của Quỹ tiền tệ quốc tế, đã chỉ rõ rằng dịch bệnh có thể có một tác động âm tính trên sự tăng trường thế giới năm 2020, hạ được tiếp theo có lẽ bởi “một sự dội ngược rất nhanh”
(LE FIGARO 17/2/2020)

6/ NHỮNG HÌNH ẢNH MỚI VỀ VIRUS
Người ta chỉ nói về nó, nhưng người ta hầu như không bao giờ thấy nó. Từ đầu dịch bệnh nhiễm trùng phổi Covid-19, được khơi mào trong thành phố Vũ Hán, Trung Quốc, những hình anh của coronavirus mới, nguồn gốc của căn bệnh (được đặt tên là SARS CoV-2) rất hiếm được thấy. Hôm nay những nhà nghiên cứu Hoa Kỳ của Niaid (National Institute of allergy and infectious disease) lấp đầy thiếu sót này với một loạt những cliché gây ngạc nhiên, được chụp nhờ hai kỹ thuật hiển vi điện tử rất phức tạp, lần lượt được gọi là ” à balayage” và “à transmission”Kỹ thuật dau tien (à balayage) da cho phép thực hiện hình ảnh trên cao bên trái, trên đó ta thấy nhiều virus (màu da cam) thoát khỏi những tệ bào bị nhiễm (màu vàng). Kỹ thuật thứ haì (à transmission), hơi ít ngoạn mục hơn về mặt rendu visuel, cho phép thấy ở bên trong của virus và phát hiện những đỉnh nhọn nhỏ ở bề mặt của nó, tạo thành vòng vương miện (là couronne hay corona, tieng Latin), cho họ virus này tên của nó. Ngoài ra, chúng ta hãy nhắc lại rằng những kỹ thuật này chỉ cho những hình ảnh đen và trắng, sau đó được tô màu bởi các chuyên gia để làm nổi bật những cấu trúc khác nhau.
Không ngạc nhiên, coronavirus mới này khi nhìn rất gần giống với MERS CoV (Middle East respiratory syndrome coronavirus), nguồn gốc của một dịch bệnh năm 2012, và của SARS-Cor (severe acute respiratory syndrome coronavirus), đã phát khởi năm 2002 và với nó coronavirus chủng mới có cùng chung 79,5% séquences génétiques
(LE FIGARO 17/2/2020)

7/ KHOA HỌC HOẠT ĐỘNG RỐI RÍT ĐỂ TÌM RA NHỮNG ĐIỀU TRỊ
Trong khi số những người bị nhiễm bởi coronavirus chủng mới Sars-CoV-2 tiếp tục gia tăng mỗi ngày và trong khi đỉnh cao dịch bệnh vẫn luôn luôn không được loan báo, khoa học ở trong tình trạng sôi động. Những nhà virus học, những nhà di truyền học, các thầy thuốc, các nhà dịch tễ học và những nhà điều biến (modélisateur)…Họ là hàng trăm trên thế giới đã để qua một bên những công việc của mình để làm tiến triển những kiến thức về virus, xác lập những mô hình tiên đoán dịch bệnh (modèle prévisionnel de l’épidémie) và, dĩ nhiên, khám phá một thuốc chữa bệnh. Bởi vì thời gian gấp rút : mới còn hoàn toàn chưa được biết đến cách nay hai tháng, virus đã gây nhiễm hơn 73.300 người và làm gần 1900 người chết từ khi virus phát khởi.” Trên bình diện khoa học, tình huống không dễ theo dõi và nhiều điều diễn biến nhanh”, Olivier Terrier, nhà nghiên cứu ở Trung tâm quốc tế nghiên cứu bệnh nhiễm trùng (CIRI : Centre international de recherche en infectiologie) của Lyon, đã nói như vậy. Từ nhiều tuần nay, ban ngày nhà khoa học ở trong phòng thí nghiệm rất được bảo đảm an toàn của Ciri, để phân lập virus từ những mẫu nghiệm được lấy ở những bệnh nhân. Mục tiêu ? Có được những lượng đủ để trắc nghiệm những thuốc điều trị tiềm năng. ” Sự nghiên cứu tiến bước mạnh : nhiều bài báo được phổ biến trước khi được đánh giá bởi các chuyên gia. Vậy cần phải xét những kết quả một cách cẩn thận “, ông nói tiếp. Khẩn cấp đến độ ngày 31/1 một consortium gồm 100 cơ quan khoa học quốc tế, những laboratoires pharmaceutiques và những nhà xuất bản những tạp chí khoa học, đã kêu gọi để qua một bên những thủ tục xuất bản thường ngày và làm dễ sự tiếp cận chúng. Theo cơ sở của những dữ kiện của OMS, hơn 1000 công trình nghiên cứu đã được công bố từ đầu năm. Chuyện chưa bao giờ thấy.
Một bước đầu tiên đã được vượt qua ngày 12/1, khi Trung Quốc đã truyền đạt séquence génétique của virus. Từ đó, nhiều nước đã có thể bắt đầu phát triển một trắc nghiệm sinh học. ” Nguyên tắc là đặt những tế bào thu được ở những bệnh nhân nghi ngờ đối diện với những mẫu nhỏ séquence génétique của virus. Nếu mẫu nghiệm bị nhiễm, những mảnh này sẽ gắn vào vật liệu di truyền của virus, điều này sẽ dẫn đến sự phát huỳnh quang “, Vincent Enouf, phó giám đốc của Centre national de référence des virus respiratoires của Viện Pasteur đã giải thích như vậy. Trắc nghiệm gần như giống nhau trong tất cả các quốc gia, chỉ những mảnh séquence génétique được chọn của virus là khác mà thôi. ” Trắc nghiệm này cho phép có được một kết quả trong dưới 5 giờ và phát hiện những lượng rất nhỏ virus, đến 10 hạt virus”, nhà khoa học nói tiếp. Ông, với équipe của mình phân tích mỗi ngày khoảng 10 mẫu nghiệm nghi ngờ từ khắp nước.Ưu tiên khác : nghiên cứu những thuốc điều trị. Hơn 80 thử nghiệm lâm sàng đã được phát động ở Trung Quốc. Trên thế giới, 4 hướng nghiên cứu đặc biệt làm các thầy thuốc quan tâm : kết hợp Lopinavir-Ritonavir (hai thuốc chống virus được sử dụng chống virus của sida), những interféron (những protéine kích thích hệ miễn dịch), Chloroquine (một thuốc chống sốt rét đã cho thấy tính hiệu quả in vitro) và Remdesivir (một thuốc chống virus được phát triển bởi laboratoire Hoa Kỳ Gilead). Remdesivir đã được sử dụng cho bệnh nhân được nhập viện ở CHU de Bordeaus ngày 23/1. “Đó là một thuốc chống virus có tác dụng ngăn cản sự tăng sinh của virus”, GS Denis Malvy, người phụ trách những nhiễm trùng có nguy cơ dịch và sinh học ở CHU de Bordeaux đã giải thích như vậy. Thuốc, được chọn trên bình điện quốc gia, có bàn tính với OMS, chẳng bao lâu sẽ là đối tượng của một thử nghiệm lâm sàng ở Trung Quốc. Về bệnh nhân ở Bordeaux, từ nay đã lành bệnh, ông ta đã có thể rời bệnh viện.” Chúng tôi không có thể cho rằng đó là thuốc đã cho phép chữa lành ông ta “, tuy nhiên GS Malvy đã ghi chú như vậy.
NHƯNG THUỐC CÓ SẴN ĐỂ DÙNG
Ở CIRI, Lyon, khoảng 10 loại thuốc sẽ được trắc nghiệm. ” Một thuốc hiệu quả trên một virus có thể là như vậy trên một virus khác “, Olivier Terrier đã giải thích như vậy. Từ lâu ông đã làm việc để phát triển những antiviraux chống virus của sras. ” Lợi điểm là nếu một trong những thuốc chống virus này hiệu quả, nó sẽ có ngay để sử dụng “, GS Arnaud Fontanet, trưởng của laboratoire épidémiologie des maladies émergentes ở Viện Pasteur đã nhấn mạnh như vậy.
Một cách song hành, Trung quốc đưa vào một chất đối kháng khác, có sẵn để sử dụng tức thời, nhưng tính hiệu quả của nó chưa được chứng tỏ : sự truyền huyết thanh. Thật vậy, hôm thứ hai 17/2, giới hữu trách trung quốc đã yêu cầu những bệnh nhân được chữa lành bệnh, hiến thành phần của máu (plasma) giàu kháng thể này, để tiêm nó vào những người bệnh ở trong tình trạng nghiêm trọng, để tăng cường hệ miễn dịch của họ. ” Điều đó đã được thực hiện đối với Ebola, nhưng không thành công lắm bởi vì phải lấy máu khi nồng độ kháng thể tăng cao nhất, điều này cần một sự định lượng hơi phức tạp”, GS Fontanet đã bình luận như vậy. Một giải pháp thay thế, làm Viện Pasteur quan tâm, là chọn lọc những kháng thể tốt nhất để chế tạo những bản sao trong phòng thí nghiệm. Những “shot” d’anticorps purs này khi đó có thể được tiêm vào bệnh nhân.
Cuộc tìm kiếm tối hậu : tìm ra một vaccin cho phép bảo vệ những quần thể tiếp xúc với virus (đọc bài dưới đây). Trong thời gian vừa qua, những géants pharmaceutiques gia tăng những loan báo. Hôm thứ ba 18/2, laboratoire Sanofi, hợp tác với Bộ y tế Hoa Kỳ, đã cho biết rằng laboratoire sẽ ” đào sâu những nghiên cứu về một vaccin-candidat préclinique avancé chống lại sras, vì vaccin này cũng có thể bảo vệ chống Covid-19″. Theo OMS, sẽ cần không dưới 18 tháng để chế tạo một vaccin.
(LE FIGARO 19/2/2020)

8/ VACCIN : ” NHỮNG THỬ NGHIỆM LÂM SÀNG ĐẦU TIÊN CÓ THỂ BẮT ĐẦU TRONG DƯỚI 6 THÁNGĐứng trước sự đe dọa thế giới bởi coronavirus chủng mới, nhiều trăm équipe nghiên cứu quốc tế đã dấn mình vào trong cuộc tìm kiếm một vaccin. Một công việc khổng lồ, nhưng có một tiến triển nhanh hơn cách nay 20 năm trong dịch bệnh sras, Christiane Gerke, giám đốc những chương trình vaccin ở Viện Pasteur đã giải thích như vậy.
Hỏi : Sự phát triển một vaccin diễn ra ở Viện Pasteur như thế nào ?
Christiane Gerke : Trong khung cảnh của một dịch bệnh, điều quan trọng là sử dụng một phương thức đã được trắc nghiệm ở người và như thế đã chứng tỏ tính vô hại của nó. Hiện nay chúng tôi làm việc trên 3 kỹ thuật khác nhau. Kỹ thuật thứ nhất sử dụng vaccin chống sởi như transporteur ; nó có thể được biến đổi để bảo vệ chống lại những tác nhân gây bệnh khác với sởi. Chúng tôi cũng làm việc với một transporteur khác : một virus cùng họ với VIH, đã được biến đổi để được làm thành vô hại ; kỹ thuật này đã được sử dụng ở người để làm vaccin. Một kỹ thuật thứ ba dựa trên ADN, nhưng chúng tôi chưa có những dữ kiện ở người.
Hỏi : Hướng nghiên cứu nào là hứa hẹn nhất ?
Christiane Gerke : Chúng tôi cho ưu tiên kỹ thuật thứ nhất, sử dụng vaccin chống sởi như transporteur. Chúng tôi đã sử dụng nó để phát triển một vaccin chống virus của SRAS, đã tỏ ra có hiệu quả ở chuột. Chúng tôi cũng đã phát triển một vaccin chống virus chikungunya, cộng tác với laboratoire Thermis Bioscience của Áo. Vaccin này chuẩn bị vào thử nghiệm lâm sàng giai đoạn III (giai đoạn cuối trước khi xin phép thương mãi hóa). Những thử nghiệm lâm sàng trước đã cho thấy rằng vaccin này dung nạp tốt bởi những người nhận và rằng nó gây nên một đáp ứng miễn dịch mạnh sau một liều chích duy nhất. Ngoài ra, những phương pháp sản xuất quy mô lớn đã sẵn sàng.
Hỏi : Khi nào những thử nghiệm vaccin chống coronavirus sẽ bắt đầu ?
Christiane Gerke : Với những đối tác của chúng tôi, Thermis Bioscience và đại học Pittsburgh (Hoa Kỳ), chúng tôi dự kiến bắt đầu thử nghiệm lâm sàng giai đoạn I vào tháng 9.
Hỏi : Tại sao phát triển một vaccin lại lâu như vậy ?
Christiane Gerke : Điều đó cần nhiều giai đoạn. Trước hết phải hiệu chính một ứng viên (candidat vaccin) và trắc nghiệm nó trên nhiều động vật, nói chung là chuột. Nếu ứng viên này tiến hành công việc, sau đó phải sản xuất một lô vaccin đáp ứng với những chuẩn về chất lượng để sử dụng ở người, điều này có thể cần khoảng 4 tháng. Những khảo sát độc chất học sau đó phải được thực hiện để đảm bảo sự an toàn của sản phẩm trước khi có thể bắt đầu những trắc nghiệm ở người. Điều đó đòi hỏi từ 4 đến 6 tháng. Sau đó là những thử nghiệm lâm sàng (đối với Ebola những thứ nghiệm lâm sàng này được thực hiện trong 1 năm). Tổng cộng, phải tính từ 18 đến 20 tháng.
Hỏi : Những nghiên cứu này dẫu sao có thể sử dụng nếu dịch chấm dứt trước khi có vaccin ?
Christiane Gerke : Chính xác. Đó là coronavirus thứ ba phát khởi ở người sau SRAS năm 2003 và MERS năm 2012. Trong trận dich sras, đã phải cần 20 tháng mới bắt đầu thử nghiệm lâm sàng đầu tiên. Từ nay, những vaccin candidat đầu tiên có thể bắt đầu những thử nghiệm lâm sàng trong dưới sáu tháng. Mặc dầu dịch bệnh ngừng lại trước khi một vaccin vận hành, nhưng điều đó sẽ cho phép chúng tôi học được nhiều điều về những kỹ thuật khả dĩ cho những đáp ứng miễn dịch nhanh và mạnh. Tất cả những kiến thức này sẽ hữu ích trong một trận dịch sắp đến và cho phép đẩy nhanh sự phát triển vaccin trong tương lai.
(LE FIGARO 19/2/2020)

9/ MỘT THẦY THUỐC TRUNG QUỐC TUYẾN ĐẦU TÌM KIẾM SỰ ỦNG HỘ Ở NƯỚC NGOÀI.
” Cuối tuần qua, tôi đã còn tiếp xúc với một thầy thuốc đồng nghiệp, Zheng Zhi Zhou, ở Vũ Hán. Những bệnh viện này không co sự ủng hộ (tài chánh) của chính quyền mặc dầu họ có một nhu cầu khẩn cấp về dụng cụ y khoa.” Một lời kêu cứu thật sự.
Chính BS Haixia Sun, thầy thuốc đa khoa ở Zottegem (Bỉ), bắt đầu phát biểu, và cùng với đồng nghiệp ở Bruxelles, BS Frans Van Aerschot, làm chứng về cách mà coronavirus thu hút Trung Quốc và cộng đồng người Hoa ở nước ngoài.
BS Sun đã tiếp xúc với đồng nghiệp của mình, BS Zheng Zhi Zhou của bệnh viện Jiangxia qua một livestream. Bệnh viện nằm trong thủ phủ Vũ Hán, ” nhưng bệnh viện huyện tuyến đầu này không nhận được những phương tiện từ chính quyền trung quốc. Chính quyền ưa đầu tư hơn vào những bệnh viện lớn nhất “, BS Haixia Sun đã ghi chú như vậy.
Các bạn sẽ đoạn dễ dàng phan tiếp theo : ” Đối với những bệnh nhân trong một tình trạng nghiêm trọng, không có máy thở. Họ cũng có một nhu cầu khẩn cấp về dụng cụ y khoa. Ngoài ra, sau hai tuần, các thầy thuốc và nhân viên y tá bị kiệt sức.Họ làm những đợt nghỉ từ 10 đến 12 giờ, không ăn, không uống, không đi nhà cầu, và điều đó để tránh phải lấy ra những combinaison, những kính đeo và những mặt nạ bảo vệ.
ĐIỀU TRỊ KÉP
BS Haixia Sun cũng nhấn mạnh rằng ” người ta chống lại virus nhờ một sự phối hợp của y học tây phương và y học cổ truyền, vậy một điều trị kép (un double traitement). Trong 90% những trường hợp, nguoi ta thấy những hiệu quả dương tính. Ở 8 bệnh nhân trên 10, người ta ổn định được virus và ở 60% những bệnh nhân, người ta quan sát một sự cải thiện đáng kể của những triệu chứng sau 3 ngày.” Y học cổ truyền vẫn được đánh giá ở Trung Quốc.” Ở đây người ta thử tăng cường hệ miễn dịch của bệnh nhân.”
Sự điều trị kép này ở Trung Quốc đi đôi với những lời kêu gọi trong những cộng đồng người Hoa cư xử một cách có trách nhiệm. ” Tờ báo trung quốc ở Bỉ, Capital News, mới đây đã phát ra một lời kêu gọi đối với những người mới đây đã đi Trung Quốc về, hãy ở trong nhà hai tuần. Các bệnh nhân cũng được yêu cầu tiếp xúc với thầy thuốc của mình qua điện thoại hơn là đi đến phòng mạch.
NHỮNG NGƯỜI HOA Ở BRUXELLES
Chúng tôi có những bước ngoặc tương tự ở BS Frans Van Azerschot. Người thầy thuốc của Bruxelles này có một mối liên hệ từ những năm dài với Trung Quốc. Ông đến đó năm 1972. Trong thời gian lưu trú, ông đã gặp người con gái về sau sẽ trở thành vợ của ông. ” Tôi xoay xở tiếng trung không tồi lắm, nhưng vào những ngày này, chủ yếu chính vợ tôi lấy điện thoại để trả lời những câu hỏi và những lo âu của những bệnh nhân người Hoa của chúng tôi. Dưới mắt họ, tôi chỉ là một người da trắng và mặc dầu tôi cho họ cũng những lời giải thích hay những lời khuyên, họ chấp nhận chúng ít dễ dàng hơn nếu chúng đến từ vợ tôi. Và điều còn làm phức tạp sự việc, đó là, khi những người Hoa nói về bệnh tật, họ thường sử dụng những ngạn ngữ mà tôi không biết.”
Tuần qua, BS Van Aerschot đã đóng phòng mạch vì thận trọng. ” Tôi cũng đã gởi những bệnh nhân đến bệnh viện Saint-Pierre. Trong số những bệnh nhân này, có những người Hoa vừa mới đi Trung Quốc về.” Và điều này, với một thí dụ đơn giản, thể hiện sự kiện rằng nỗi lo sợ đúng là hiện diện trong cộng đồng người Hoa. ” Khi tôi đi siêu thị sáng nay, họ bằng lòng khi thấy tôi. Những người Hoa thật sự lo ngại. Nỗi sợ ăn sâu vào họ. Họ không dám ra đường nữa.”
QUARANTAINE.
BS Frans Van Aerschot đã đình chỉ tạm thời những dự định du lịch Trung Quốc của mình. ” Bình thường, tôi đến đó một lần mỗi năm để làm việc ở đó với tư cách thầy thuốc trong một làng quê. Năm nay, tôi có ý định đi đến trong một vùng quanh Xian, nhưng tôi phải xem lại những dự định của tôi. Mặc dầu Xian nằm cách nhiều trăm km vùng đóng (zone fermée) chung quanh Vũ Hán và Hồ Bắc, nhưng những người mà tôi tiếp xúc ở Trung Quốc đều khuyên tôi lúc này không nên đi đến đó. Ngoài ra, càng ngày càng có nhiều tỉnh bị đóng.
BS Sun nghe cùng những câu chuyện từ những thành viên trong gia đình : ” Bố mẹ tôi ở trong tỉnh bên cạnh Hồ Bắc và chị tôi sống trên đảo Hai Nam. Trong hai trường hợp, dẫu sao người ta cũng khuyên nên ở trong nhà. Họ không có những ưu tư một cách trực tiếp, nhưng đời sống xã hội của họ bị gián đoạn. Những ngày nghỉ học kéo dài cho đến đầu tháng 3 trong toàn Trung Quốc. Hãng Télécoms buộc nhân viên ở tại nhà. Ta có thể rời đảo, chị tôi nói, nhưng trong trường hợp này, ta không thể trở lại ở đó.”Sự kiện chính quyền Trung Quốc áp dụng những biện pháp hà khắc như thế và đóng ngày càng nhiều vùng, chưa gây nên những chống đối, mặc dầu truyền thông quốc tế chỉ trích hơn, nhất là nhân cái chết của thầy thuốc nhãn khoa Lý Văn Lượng ; ông là người đầu tiên đã rung chuông báo động ở Vũ Hán :
” Chúng ta hãy tưởng tượng virus tràn lan ở châu Âu, khi đó, cũng ở đây người ta sẽ ban hành những biện pháp quarantaine ? Trên bình diện này, những người Hoa dễ bảo hơn. Họ nghe khi chính quyền ban hành những biện pháp tương tự.”
(LE JOURNAL DU MEDECIN 14/2/2020)

10/ ĐỐI VỚI CÚM, CHÍNH LẦN ĐẦU TIÊN MỚI ĐÁNG KỂ
Những nhà nghiên cứu đã chứng minh vai trò chủ chốt của chúng virus được gặp trong thời thơ ấu.INFECTIOLOGIE. Cách mà mỗi người phản ứng với cúm tùy thuộc vào chủng virus đầu tiên được gặp trong thời thơ ấu, theo một công trình nghiên cứu được tiến hành bởi équipe của Michael Worobey, đại học Arizona (Hoa Kỳ). Các nhà khoa học đã phân tích 9510 trường hợp cúm, được thu thập bởi département de la santé của đại học Arizona, từ năm 1993 đến 2015. Tất cả đều do hai sous-type de virus (H1N1 và H3N2), được nhận diện từ hai kháng nguyên bề mặt (hémagglutinine H và neuraminidase N).
Từ phân tích này một sơ đồ rõ ràng được đưa ra : những người bị tiếp xúc trước hết với H1N1 trong thời thơ ấu (thí dụ trong những trận dịch 1918, 1957 hay 1977) đã ít bị đau nặng hơn khi những người này lại bị nhiễm bởi sous-type này so với những người trước hết đã bị nhiễm bởi H3N2 (xuất hiện năm 1968). Và ngược lại. Những kết quả này có thể giúp tiên đoán nhóm tuổi nào có nguy nhất bị thể nặng của bệnh, tùy theo chủng virus đang lưu hành.
(SCIENCES ET AVENIR 2/2020)

BS NGUYỄN VĂN THỊNH
(21/2/2020)

Bài này đã được đăng trong Chuyên đề Y Khoa, Thời sự y học. Đánh dấu đường dẫn tĩnh.

3 Responses to Thời sự y học số 534 – BS Nguyễn Văn Thịnh

  1. Pingback: Thời sự y học số 537 – BS Nguyễn Văn Thịnh | Tiếng sông Hương

  2. Pingback: Thời sự y học số 540 – BS Nguyễn Văn Thịnh | Tiếng sông Hương

  3. Pingback: Thời sự y học số 542 – BS Nguyễn Văn Thịnh | Tiếng sông Hương

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s