Cấp cứu ngộ độc số 59 – BS Nguyễn Văn Thịnh

NGỘ ĐỘC ISOPROPYL ALCOHOL
(ISOPROPYL ALCOHOL INTOXICATION)

Adam J.Rosh, MD
Assistant Professor
Department of Emergency Medicine
Wayne State University School of Medicine
Detroit, MI

TEST

Một người đàn ông 51 tuổi đến khoa cấp cứu vì nôn và đau bụng sau khi uống một “chất đắng” nào đó. Bệnh nhân được xem là một trong những “khách hàng quen” thường đến cấp cứu với chẩn đoán ngộ độc ethanol. Nhiệt độ là 97,9 độ F, HA là 130/65 mmHg, tần số tim là 90 đập mỗi phút, tần số hô hấp là 16 hơi thở mỗi phút, và độ bảo hòa oxygen là 97% ở khí phòng. Khám vật lý không có gì đặc biệt, ngoại trừ bệnh nhân nói líu và có mùi acetone trong hơi thở. Những kết quả xét nghiệm cho thấy sodium 138 mEq/L, potassium 3,5 mEq/L, chloride 105 mEq/L, bicarbonate 23 mEq/L, BUN 10 mg/dL, creatinine 1,7 mg/dL, glucose 85 mg/dL, máu động mạch pH 3,37 và lactate 1,4 mEq/L. Phân tích nước tiểu cho thấy ketones vừa phải.
Chẩn đoán nào sau đây khả dĩ nhất ?
a. Diabetic ketoacidosis (DKA)
b. Ngộ độc ethanol
c. Ngộ độc methanol
d. Ngộ độc isopropyl alcohol
e. Ngộ độc ethylene glycol

Câu trả lời đúng là (d)
Isopropyl alcohol là một trong những toxic alcohol (ethylene glycol, methanol, và isopropyl alcohol). Nó là một dịch trong, không màu với một vị đắng. Nó thường được sử dụng như là một rubbing alcohol (alcool de friction) và như một dung môi trong haircare products, nước thơm xoa da (skin lotion), và home aerosol. Ngoài ra, nó thường được uống như là một chất thay thế ethanol không đắt và tiện lợi. Về phương diện lâm sàng, những triệu chứng tiêu hóa và thần kinh nổi bật. Tính chất kích thích dạ dày ruột khiến bệnh nhân đau bụng, nôn và mửa. Kích thước đồng tử thay đổi nhưng hẹp đồng tử thường được quan sát. Uống vào lượng lớn có thể đưa đến hôn mê. Hạ huyết áp, mặc dầu hiếm, có nghĩa ngộ độc nặng. Điều đặc trưng, không như những toxic alcohols, nhiễm toan chuyển hóa (metabolic acidosis) không hiện diện. Điều này là bởi vì isopropyl alcohol được chuyển hóa thành acetone, một ketone, không phải là một acid. Nó cũng là nguyên nhân của sự hiện diện ketones trong nước tiểu và mùi ở hơi thở của bệnh nhân. Ngộ độc isopropyl alcohol thường được nhớ bởi ketosis without acidosis. Một dấu hiệu duy nhất khác là sự hiện diện của “suy thận giả” (pseudo renal failure) hay sự tăng cao giả riêng rẻ của creatinine với một BUN bình thường. Điều này là do interference của acetone và acetoacetate bởi colorimetric method được sử dụng để đo nồng độ creatinine.
(a) Nếu bệnh nhân có một bệnh sử đái đường với đường huyết tăng cao và ketones hiện diện trong nước tiểu , khi đó DKA được nghi ngờ cao.
(b) Phân biệt giữa ngộ độc ethanol và isopropyl alcohol có thể rất khó. Tuy nhiên, bệnh cảnh lâm sàng của bệnh nhân uống một chất dịch đắng với đau bụng, nôn, mửa, mùi acetone, và ketosis không acidosis là phù hợp nhất với ngộ độc isopropyl alcohol.
(ce) : Ngộ độc methanol và ethylene glycol được liên kết với một anion gap metabolic acidosis

Reference :
– Emeregency Medicine. PreTest
– Đọc thêm : Cấp cứu ngộ độc số 15, 25, 57, 58

BS NGUYỄN VĂN THỊNH
(3/1/2019)

Advertisements
Bài này đã được đăng trong Cấp cứu ngộ độc, Chuyên đề Y Khoa. Đánh dấu đường dẫn tĩnh.

One Response to Cấp cứu ngộ độc số 59 – BS Nguyễn Văn Thịnh

  1. Pingback: Cấp cứu ngộ độc số 60 – BS Nguyễn Văn Thịnh | Tiếng sông Hương

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s