Cấp cứu ngộ độc số 57 – BS Nguyễn Văn Thịnh

NGỘ ĐỘC ÉTHYLÈNE GLYCOL
(ETHYLENE GLYCOL POISONING)

Adam J.Rosh, MD
Assistant Professor
Department of Emergency Medicine
Wayne State University School of Medicine
Detroit, MI

TEST

Một người đàn ông 31 tuổi được EMS mang đến khoa cấp cứu. Nhân viên phát biểu rằng bệnh nhân được tìm thấy nằm trên sàn nhà của garage. Ở khoa cấp cứu có thể đánh thức dậy bệnh nhân dậy. Bệnh nhân nói líu nhíu, và mửa. HA của bệnh nhân là 140/85 mmHg, tần số tim là 94 đập mỗi phút, nhiệt độ là 98,8 độ F, tần số hô hấp là 17 hơi thở mỗi phút, và độ bảo hòa oxy là 99% ở khí phòng. Anh đặt một đường tĩnh mạch, lấy máu, và bắt đầu 1Lnormal saline qua đường tĩnh mạch. Những kết quả xét nghiệm phát hiện serum sodium 139 mEq/L, potassium 3,5 mEq/L, chloride 101 mEq/L, bicarbonate 14 mEq/L, BUN 15 mg/dL, creatinine 1 mg)dL, glucose 105 mg/dL, máu động mạch : pH 7,27, COHb 4%, và lactate 2,8 mEq/L. Phân tích nước tiểu cho thấy : 1+ protein, vết ketones, BC 4/hpf, HC 2 đến 3 /hpf, và nhiều tinh thể hình bì thư (envelope-shaped) hay kim (needle-shaped).
Tình trạng nào sau đây giải thích tốt nhất nhiễm toan chuyển hóa của bệnh nhân ?
a. Ngộ độc CO
b. Ngộ độc Ethylene glycol
c. Diabetic ketoacidosis
d. Lactic acidosis
e. Ngộ độc isopropyl alcohol

Câu trả lời đúng là (b) : Ethylene glycol là một chất dịch không màu, không mùi, vị hơi ngọt, được tìm thấy trong hóa chất chống đông (antifreeze). Nuốt antifreeze hoặc là do tai nạn, tự tử hay để thay thế ethanol.Ethylene glycol được chuyển hóa thành glycolic acid bởi một enzyme, alcool déshydrogénase (ADH) trong gan, dẫn đến một nhiễm toan chuyển hóa anion gap nặng (anion gap metabolic acidosis)
(Na) – (Cl + HCO3) = (139) – (101+14) = 24
Glycolic acid sau đó được chuyển hóa thành oxalic acid, phối hợp với calcium để tạo thành những tinh thể calcium oxalate, sau đó kết tủa trong các ống thận, não và những mô khác. Sự hiện diện của những tinh thể oxalate de calcium trong nước tiểu (crystaluria) được xem là dấu hiệu đặc thù ngộ độc ethylene glycol ; tuy nhiên sự vắng mặt của nó không loại bỏ chẩn đoán. Một trắc nghiệm hữu ích khác ở khoa cấp cứu là khảo sát nước tiểu mới được thải ra để tìm huỳnh quang với một Wood lamp. Sodium fluorescein được thêm vào antifreeze để giúp phát hiện radiator leaks. Ngộ độc ethylene glycol được liên kết với những bất thường thần kinh, tim phổi, và thận.
(a) Ngộ độc CO có thể gây nhiễm toan chuyển hóa. Tuy nhiên, nồng độ CO của bệnh nhân này nằm trong những giới hạn bình thường (COHb 4%).
(c) Diabetic ketoacidosis có thể gây một nhiễm toan chuyển hóa. Bệnh nhân thường có một tiền sử đái đường, glucose huyết tăng cao (> 200 mg/dL) và ketones trong nước tiểu. Ở bệnh nhân này glucose 105 mg/dL, ketones vết.
(d) Lactic acidosis có thể gây một nhiễm toan chuyển hóa. Nồng độ lactate của bệnh nhân này trong giới hạn bình thường (lactate 2,8 mEq/L).
(e) Isopropyl alcohol (rubbing alcohol : alcool de friction, isopropanol) ít độc hơn methanol và ethylene glycol, nhưng độc hơn ethanol. Trong trường hợp điển hình bệnh nhân bị giảm áp hệ thần kinh trung ương. Isopropanol cũng gây viêm dạ dày xuất huyết. Không như những toxic alcohol khác, nó không được liên kết với một nhiễm toan chuyển hóa với anion gap cao, trừ phi hạ huyết áp hiện diện.

Reference : Emergency Medicine. Pretest
Đọc thêm : Cấp cứu ngộ độc số 15

BS NGUYỄN VĂN THỊNH
(29/12/2018)

Advertisements
Bài này đã được đăng trong Cấp cứu ngộ độc, Chuyên đề Y Khoa. Đánh dấu đường dẫn tĩnh.

3 Responses to Cấp cứu ngộ độc số 57 – BS Nguyễn Văn Thịnh

  1. Pingback: Cấp cứu ngộ độc số 58 – BS Nguyễn Văn Thịnh | Tiếng sông Hương

  2. Pingback: Cấp cứu ngộ độc số 59 – BS Nguyễn Văn Thịnh | Tiếng sông Hương

  3. Pingback: Cấp cứu ngộ độc số 60 – BS Nguyễn Văn Thịnh | Tiếng sông Hương

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s