Cấp cứu bệnh nhiễm khuẩn số 19 – BS Nguyễn Văn Thịnh

VIÊM MÀNG NÃO DO MÀNG NÃO CẦU TRÙNG
(MENINGOCOCCEMIC MENINGITIS)

Badar M Zaheer MD
Clinical Assistant Professor
Rosalind Franklin University of
Medicine and Science
Chicago Medical School

TEST 7

CASE HISTORY
Một sinh viên 19 tuổi sống trong một nhà ở tập thể đến khoa cấp cứu với triệu chứng chính sốt, run rét, đau họng, đau khớp và đau cổ. Bệnh nhân nói không đi du lịch nước ngoài. Bệnh nhân có ban dát-sần (maculopapular rash), những đốm xuất huyết (petechiae) và ban xuất huyết (purpuric spots).Lúc khám bệnh nhân có nhiệt độ 40 độ C. Một cấy máu, CBC và sinh thiết đã được thầy thuốc cấp cứu cho thực hiện với giả định rằng ban đỏ có thể là meningoccemia.

CHẨN ĐOÁN PHÂN BIỆT
Bất kỳ bệnh nhân nào trông có vẻ ốm hay nhiễm độc với một petechial rash và những triệu chứng liên kết đi từ viêm hầu đến viêm màng não đến vi khuẩn huyết sẽ làm anh nghĩ rằng đấy là một bệnh nhiễm trùng tim nặng chết người.
Chẩn đoán phân biệt gồm có :
– Rocky Mountain spotted fever
– Gonococcemia
– Viêm nội tâm mạc vi khuẩn
– Toxic Shock Syndrome
– Viêm mạch máu (vasculitis)
– Đông máu rải rác trong lòng mạch (Disseminated Intravascular Coagulation)

DISCUSSION
Meningococcemia được gây nên bởi Neisseria meningitidis trong máu, dẫn đến một loạt những triệu chứng.Bệnh nhân kêu đau đầu, giảm ý thức, cứng cổ, nổi ban và hạ huyết áp. Nếu nghi meningococcemia, điều trị phải được bắt đầu nhanh chóng. Điều trị sớm thường đưa đến những tiên lượng tốt. Nếu bệnh nhân bị choáng, có đông máu rải rác trong lòng mạch (DIC) hay suy thận, tiên lượng không tốt như vậy.
Bệnh màng não cầu trùng (meningococcemia) là quan trọng cần phải nhận biết và điều trị nhanh vì những biến chứng nặng có thể xuất hiện nhanh, như trường hợp ” Miracle Baby Charlotte ” vào năm 2004.Trong vòng 30 phút sau khi xuất hiện một đốm xuất huyết (petechial rash) đầu tiên, toàn cơ thể em bé sưng phồng, tím, và các chi của nó hóa đen. Bệnh nhân được hồi sức hai lần trong ngày đầu và nhiên hậu tất cả 4 chi bị cắt cụt vì hoại thư. Bố mẹ của em bé quyết định dùng publicity của nó để làm tăng thêm nhận thức về tốc độ của căn bệnh này và khuyến khích nghiên cứu nhằm phát triển vaccin.
Khi xử trí bệnh nhân với meningococcemia, 24 giờ airborne isolation thường được thực hiện cho đến khi bệnh nhân ổn định và vài kháng sinh đã có thể có hiệu quả. Dexamethasone và kháng sinh thường được cho bằng đường tĩnh mạch. Sự thêm vào dexamethasone như là điều trị bổ sung trong những trường hợp viêm màng não vi khuẩn đã chứng tỏ tính hiệu quả trong việc làm giảm tỷ lệ tử vong và mất thính giác đối với những bệnh nhân trong những nước đang phát triển. Cùng những lợi ích được thấy ít hơn ở những quần thể bị nhiễm nặng bởi HIV. Bệnh nhân cũng có thể nhận dịch, điều trị hạ huyết áp hay những triệu chứng khác liên kết với bệnh.

ĐIỀU TRỊ Ở KHOA CẤP CỨU VÀ DISPOSITION
– Cho Ceftriaxone 2g TM và Vancomycin 1g TM một cách thường nghiệm trong khi chờ đợi kết quả cấy máu/dịch não tủy và cấy da.
– Bệnh nhân cần được nhập viện với ý kiến chuyên khoa bệnh truyền nhiễm để phòng những biến chứng như Fredrickson House Syndrome.

DỰ PHÒNG, PHÒNG NGỪA VÀ ĐIỀU TRỊ NHỮNG NGƯỜI TIẾP XÚC
Cách hiệu quả nhất để phòng ngừa căn bệnh đáng sợ, chết người này là hoàn tất thời hạn tiêm chủng được khuyến nghị, cách ly 24 giờ, tiếp theo bởi điều trị những người tiếp xúc bằng kháng sinh dự phòng.
Nếu một thành viên của một họ bị bệnh, những kháng sinh dự phòng thường được cho phần còn lại của gia đình vì mục đích phòng ngừa. Cũng vậy, hiện hữu một vaccin bảo vệ chống lại vài biến thể của màng não cầu trùng (nhưng không phải tất cả). Vaccin này được khuyến nghị đối với các trẻ em và bất cứ ai vào ở trong một nhà ở tập thể. Vaccin thường được cho 3 tuần trước khi sinh viên rời đại học.

NÃO CẦU TRÙNG C
+ Đó là gì ?
Vi khuẩn này được truyền chủ yếu qua nước bọt và thường xảy ra hơn ở trẻ em và các thiếu niên. Những nhiễm trùng xâm nhập hiếm gặp nhưng đáng sợ, gây nhiễm trùng máu và viêm màng não-tủy (13% tử vong và đến 30% di chứng thần kinh
+ Có gì trong vaccin
Được khuyến nghị từ 2010, vaccin chống màng não cầu trùng C chứa những chất bổ trợ, trái với vaccin phối hợp một bảo vệ chống những nhóm não cầu trùng khác.

NHỮNG NHIỄM TRÙNG XÂM NHẬP DO NÃO CẦU TRÙNG C
Nhiều trường hợp tử vong hơn ngay năm 2020. ” Phải đợi 4 đến 5 năm để thấy một sự gia tăng những trường hợp nhiễm trùng (viêm màng não, nhiễm trùng huyết…), Isabelle Parent, thầy thuốc của đơn vị nhiễm trùng hô hấp và tiêm chủng của Santé publique ở Pháp đã tiên đoán như vậy. Tại sao một sự tiềm tàng như thế ? Bởi vì những nhiễm trùng này chịu một cách tự nhiên những chu kỳ từ 7 đến 10 năm và rằng cao điểm nhiễm trùng cuối cùng vào năm 2012-2014 (với một trung bình hàng năm 120 trường hợp trong đó 14 tử vong). Cần ghi nhận rằng cao điểm cuối cùng này đã xảy ra mặc dầu sự đưa vào của thuốc chủng trong toàn dân năm 2010. Nguyên nhân : một couverture vaccinale của các thiếu niên và những người trưởng thành trẻ vẫn thấp (23% ở những thiếu niên 15-19 tuổi và 6% ở những người 20-25 tuổi), mặc dầu chính trong những lứa tuổi này mà tỷ lệ những người mang trùng cao nhất. Gần như chắc chắn rằng nếu couverture vaccinale tiếp tục giảm, ta có thể dự kiến, khoảng năm 2020, thấy xuất hiện một số nạn nhân tương tự, ở cao điểm của 2001-2004 (trung bình hàng năm 210 trường hợp trong đó 36 tử vong). Ở Tây Ban Nha, ở Vương quốc Anh hay ở Hòa Lan, ở đó những chiến dịch tiêm chủng đại trà ở trẻ em và thiếu niên đã bắt đầu giữa 1999 và 2002 (tỷ lệ couverture hôm nay vượt quá 85%), một sự giảm hơn 80% những trường hợp đã được báo cáo trong vòng 3 năm.
(THỜI SỰ Y HỌC SỐ 459)

Reference :
– 101 Clinical Cases in Emergency Room
– Đọc thêm : Cấp cứu bệnh nhiễm khuẩn số 2, 10, 13, 14, 15, 16, 17, 18

BS NGUYỄN VĂN THỊNH
(4/12/2018)

Bài này đã được đăng trong Cấp cứu bệnh nhiễm khuẩn, Chuyên đề Y Khoa. Đánh dấu đường dẫn tĩnh.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s