Cấp cứu tai mũi họng số 4 – BS Nguyễn Văn Thịnh

ANGINE DE LUDWIG

Adam J.Rosh, MD
Assistant Professor
Department of Emergency Medicine
Wayne State University School of Medicine
Detroit, MI

TEST 2

Một người đàn ông 55 tuổi đến khoa cấp cứu với sốt, chảy nước dãi (drooling), cứng khít hàm (trismus) và cổ bị sưng. Bệnh nhân báo cáo một vị thối trong miệng từ khi bị nhổ răng cách nay 2 ngày. Lúc khám vật lý, bệnh nhân có vẻ lo âu. Bệnh nhân bị sưng hai bên ở vùng dưới hàm và có lưỡi bị nâng lên và lòi ra. Bệnh nhân có vẻ có “cổ bò đực” (bull-necked) với phù căng và nhạy cảm đau rõ rệt và phần trên cổ cứng chắc, và bệnh nhân nhạy cảm đau khi sờ những răng hàm thứ hai và thứ ba dưới. Không có hạch cổ.Những dấu hiệu sinh tồn là : tần số tim 105 đập mỗi phút, HA 140/85 mmHg, tần số hô hấp 26 hơi thở mỗi phút, và nhiệt độ 102 độ F. Phát biểu nào sau đây thích hợp nhất trong bước kế tiếp của điều trị ?
a. Cho một liều kháng sinh tĩnh mạch và chụp X quang phần mềm của cổ
b. Cho một liều kháng sinh tĩnh mạch sau đó thực hiện xẻ và dẫn lưu tại giường
c. Bắt đầu cho steroids để làm giảm viêm và xin ý kiến TMH
d. Cho bệnh nhân xuất viện với kháng sinh bằng đường miệng và lấy hẹn theo dõi TMH
e. Đảm bảo đường khí, bắt đầu kháng sinh tĩnh mạch, và xin ý kiến TMH

(e) Câu trả lời đúng là e
Ludwig angina là một viêm tế bào tiềm năng đe dọa tính mạng của mô liên kết của sàn miệng và cổ, bắt đầu trong khoang dưới hàm (submandibular space). Một răng bị nhiễm trùng hay mới đây bị nhổ hiện diện trong hầu hết các trường hợp. Trong trường hợp điển hình, đó là một nhiễm trùng đa vi trùng (polymicrobial infection) liên quan những vi khuẩn hiểu khí và kỵ khí của miệng. Những vi khuẩn thường được phân lập nhất gồm có những liên cầu khuẩn, tụ cầu khuẩn, và bacteroides species. Những dấu hiệu khám vật lý thông thường nhất trong Ludwig angina là sưng dưới hàm hai bên và lưỡi bị thò ra hay bị nâng lên. Một phù căng và cứng chắc của cổ trên hyoid có thể hiện diện và được mô tả như là một “cổ bò đực”. Nhạy cảm đau rõ rệt khi sờ cổ và khí thủng dưới da (subcutaneous emphysema) có thể được ghi nhận. Cứng khít hàm (trismus) và sốt thường hiện diện, nhưng thường không sờ được khối bùng nhùng hay hạch cổ. Răng sâu có thể nhảy cảm đau khi sờ. Những bệnh nhân với Ludwig Angina không bao giờ được để một mình vì nghẽn tắc đường khí có thể xảy ra đột ngột. Những dấu hiệu của đe dọa nghẽn tắc đường khí gồm có tiếng thở rít, thở nhịp nhanh, khó thở, chảy nước dãi, và kích động. Đường khí trên có thể bị vặn vẹo làm nội thông khí quản khó hay không thể thực hiện. Cricothyrotomy cũng có thể khó và gia tăng nguy cơ làm lan nhiễm trùng vào trung thất. Fiberoptic nasotracheal intubation được ưa thích hơn.
(a) Ludwig angina thường là một chẩn đoán lâm sàng. Những phim X quang phần mềm của cổ có thể xác nhận chẩn đoán bằng cách cho thấy phù của vùng bị nhiễm trùng, hẹp đường khí, và những tụ khí. Tuy nhiên, chụp X quang không được trì hoãn điều trị hay đặt bệnh nhân ở một vùng ở đó khó xử trí cấp cứu đường khí.
(b) Trước khi có kháng sinh, xẻ và dẫn lưu là điều trị lựa chọn. Hôm nay, phẫu thuật chỉ được sử dụng đối với những bệnh nhân không đáp ứng với điều trị kháng sinh hay đối với những bệnh nhân với những tụ mủ. Trong những trường hợp hiếm này, phẫu thuật, gồm xẻ và dẫn lưu, sau đó cắt bỏ những facial planes, được thực hiện tốt nhất ở phòng mổ, chứ không phải tại giường. Những bệnh nhân với Ludwig Angina không respiratory compromise nên giữ ở tư thế ngồi.
(c) Mặc dầu steroids đã được sử dụng đối với áp xe quanh amidan (peritonsillar abscess) để giảm viêm, giá trị của chúng đối với Ludwig Angina không rõ ràng.
(d) Các kháng sinh phải được bắt đầu ngay. Những chế độ điều trị thích hợp gồm penicillin liều cao với metronidazole, hay cefoxitin dùng đơn độc. Clindamycin, ticarcillin-clavulanate, piperacillin-tazobactam, hay ampicillin sulbactam cũng có thể được sử dụng. Những kháng sinh bằng đường miệng không thích đáng.

Reference : Emergency Medicine. PreTest

BS NGUYỄN VĂN THỊNH
(7/11/2018)

Bài này đã được đăng trong Cấp cứu tai mũi họng, Chuyên đề Y Khoa. Đánh dấu đường dẫn tĩnh.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s