10 điều cần biết về những sợi tóc – BS Nguyễn Văn Thông

“Răng tóc là gốc con người”. Điều đó cho thấy tầm quan trọng của tóc đối với niềm tin của nhân gian. Thực sự chúng ta đã biết gì về tóc ?

1. NHỮNG SỢI TÓC CÓ CHU KỲ SỐNG LÀ 7 NĂM ?
Sai. Mỗi sợi tóc có chu kỳ riêng của nó. TS Bruno Bernard, giám đốc Trung tâm nghiên cứu sinh học về tóc của Viện Oréal, cho biết các nang tóc không đồng bộ và chu kỳ sống của chúng cũng thay đổi khác nhau. Chính điều này khiến cho chúng ta luôn luôn có tóc mọc trên đầu. Trung bình, bộ tóc của chúng ta có từ 100.000 đến 150.000 sợi trong đó khoảng 85% trong giai đoạn tăng trưởng và 15% trong thời kỳ rụng. Các nang tóc có thể hoạt động trong thời gian từ vài tháng đến 10 năm, trung bình là khoảng 3 năm. Sau đó, chúng ở trạng thái nghỉ ngơi khoảng 3 tháng trước khi rụng và thế hệ tóc khác mọc lên. Theo tuổi, giai đoạn tiềm tàng này kéo dài ra và có thể đến vài năm. Điều này giải thích vì sao tóc thưa khi ta ở độ tuổi “xế chiều”.

2. ĐÀN ÔNG THÍCH MÁI TÓC VÀNG HƠN
Đúng và sai. Thực ra đàn bà thích hơn. TheoTS David Matz thuộc Viện đại học Augsburg, bang Minneapolis, Hoa Kỳ, khoảng 83% phụ nữ được phỏng vấn cho biết mái tóc vàng có vẻ quyến rũ đàn ông hơn. Nhà tâm lý học Viren Swami thuộc viện đại học Westminter, Anh Quốc, yêu cầu một thiếu nữ lần lượt đội bộ tóc giả màu nâu, màu vàng rồi màu đỏ hung. Kết quả: trên hình chụp cô gái này được đánh giá đẹp nhất khi mang bộ tóc nâu. Tuy nhiên, trong không khí của hộp đêm mái tóc vàng lại lôi cuốn đàn ông hơn cả tóc nâu và tóc hung cộng lại. Theo GS Nicolas Gueguen, hơn 80% dân số thế giới có mái tóc sậm màu. Do đó, sự quyến rũ của mái tóc vàng được giải thích theo “định luật hàng hiếm” thì quý.

3. BỘ TÓC BIỂU LỘ THỂ CHẤT CỦA CHÚNG TA
Đúng vậy. Phân tích sợi tóc cho biết người đó có bị nghiện ma túy hay vận động viên có sử dụng doping hay không. Hóa chất ngấm vào tận nang tóc theo sự tuần hoàn máu rồi hòa lẫn vào cấu trúc của thân tóc. Tóc mọc với một vận tốc hằng định (0,3-0,5mm mỗi ngày tức là từ 1 đến 1,5 cm mỗi tháng), nên có thể đánh giá được thời gian mà “chất độc” đã được sử dụng. Đó là lý do vì sao một số vận động viên đã cạo trọc đầu trước khi thi đấu. Nang tóc cũng là bằng chứng của tình trạng sức khỏe dinh dưỡng. Một số công trình nghiên cứu cho thấy có sự hiện diện trong tóc một số chỉ điểm của bệnh ung thư.

4. SAU MỘT ĐÊM TÓC BẠC TRẮNG
Không đúng. Ta thường nghe nói về hội chứng Marie-Antoinette. Tóc của bà đã trở nên bạc trắng chỉ sau một đêm khi bà hay tin bị kết án tử hình. Nếu thống kê lại vài trường hợp hiếm hoi về “bỗng dưng bạc tóc”, theo TS Bruno Bernard đây chỉ là một dạng cấp tính của chứng rụng tóc. Một phản ứng tự miễn dịch đã tấn công vào nang tóc vì hệ miễn dịch đã đồng hóa các tế bào hắc tố như là các vật lạ. Các tế bào này đã tạo ra các hạt melanin đem lại màu sắc cho bộ tóc của chúng ta. Cơ thể đã thải chúng ra, gây ra hậu quả rụng đột ngột thành từng mảng của các sợi tóc màu. Chỉ còn lại những sợi tóc trắng. Tiếc thay, hội chứng này không chưa có thuốc chữa.

5. TÓC RẤT DỄ GÃY
Đúng và sai. Cấu trúc hình xoắn ốc của mao mạch đã làm cho tóc chắc khỏe. Chỉ một sợi tóc có thể chịu được trọng lượng 100g và nếu như bộ tóc khá chắc thì có thể chịu một khối lượng lên đến 12 tấn! Nhất là thân tóc được cấu tạo bởi một loại protein sợi, gọi là keratin. Keratin tạo ra sự đề kháng với các dạng tấn công như kéo, xoán, căng hay tia cực tím… Chất clo trong bể bơi và muối trong nước biển làm cho tóc khô và dễ gãy. Sự ô nhiễm như khói thuốc lá cũng tác động đến tính chất và vẻ đẹp của tóc.
Với cường độ mạnh, ánh sáng mặt trời cũng làm cho tóc khô. Tuy nhiên, với sự phơi nắng hợp lý, ánh nắng lại kích hoạt sự tổng hợp vitamin D, giúp cho canxi gắn vào tóc làm cho tóc khỏe hơn.

6. TÓC LÀ BIỂU TƯỢNG CỦA SỰ QUYẾN RŨ
Đúng vậy. Trong phần lớn xã hội loài người, tóc dài biểu tượng cho sự tươi trẻ và khả năng sinh sản cao. Tóc được xem là chất liệu sống và đầy huyền bí, tóc chiếm vị trí số một về hình tượng của người phụ nữ và làm mê hoặc đàn ông. Theo nhà thơ Mallarmé của thế kỷ thứ XIX: “Mái tóc là một dòng sông êm ấm,
Trong đó tâm hồn ta ngụp lặn đê mê…”
Một mái tóc dài cũng đồng nghĩa với sức mạnh và quyền lực. Trong Thánh kinh, chàng hiệp sĩ Samson đã bị mất hết sức lực khi bị nàng Dalila cắt mất 7 bím tóc trong lúc chàng đang say ngủ. Các vị vua thuộc dòng Mê- ro- vê nước Pháp, các ngài luôn giữ bộ tóc ngang vai. Các ngài coi đây là biểu tượng cho uy quyền và chính thống và họ không ngần ngại cắt tóc của địch thủ.

7. CẮT TÓC ĐỀU ĐẶN LÀM CHO TÓC CHẮC KHỎE HƠN
Không đúng. Cắt tóc ở thợ hớt tóc bằng kéo hay dao đều không làm cho tóc khỏe hơn. Ngược lại, theo TS Bruno Bernard, tóc cắt ngắn là tốt nhất và trẻ trung. Nếu ta cắt tóc thường xuyên thì tóc không thể có thể gian để tự hủy. Để cho tóc đẹp hơn, tốt nhất là nên dùng các sản phẩm có khả năng làm chắc khỏe thân tóc. Bí quyết: chất ceramid, một chất béo hiện diện trong tầng cutin bao bọc bảo vệ cho tóc, đóng một vai trò quan trọng trong việc giữa nước.

8. LUÔN LUÔN CÓ TÓC MÀU NÂU, VÀNG VÀ ĐỎ HUNG
Đúng vậy. Theo GS Andre Langaney, người Neandertan cổ đại có mang gen can thiệp vào tiến trình tạo ra sắc tố đỏ hung. Tóc hung dẫn xuất từ đột biến gen của protein MC1R nằm trên nhiễm sắc thể 16. Chỉ 1-2% dân số thế giới có tóc màu hung đỏ. Đối với tóc vàng, chủ yếu là do hiện tượng ức chế đột biến sự tạo ra melanin, đây là chất tạo màu cho tóc. Người ta tìm thấy các bộ tộc tóc vàng ở bán đảo Scandinave trước thời kỳ đồ đá mới.

9. CHỨNG HÓI LÀ DO DI TRUYỀN
Đùng và sai. Theo TS Bruno Bernard, hói tóc là có tính di truyền nhưng chỉ có10 gen bị ảnh hưởng, nên rất khó nói trước nguy cơ bị hói. Hơn nữa, kiểm soát chu kỳ sống của tóc là do nhiều yếu tố. Hoc-môn có đóng một vai trò nào đó. Người ta cũng đã biết thiếu sắt trầm trọng có thể làm rụng tóc và thiếu protein làm biến đổi tính chất của tóc. Những yếu tố khác như sự ô nhiễm, có thể làm viêm da đầu gây rụng tóc.Có một “tai họa” không hay biết: đó là đội mũ bảo hiểm! Nếu đội thường xuyên hàng ngày, môi trường kín và không thông thoáng sẽ làm đổ mồ hôi, gây xáo trộn hệ sinh thái lạc khuẩn của da đầu. Ngoài ra, ở phụ nữ, chứng rụng tóc xuất hiện muộn hơn và nhất là phân bố đều trên da đầu. Trong khi ở đàn ông, rụng tóc thường tập trung ở vùng thái dương và đỉnh đầu, làm cho đầu quý ông có vẻ bóng láng!

10. TÓC NGƯỜI CHÂU Á DÀY HƠN
Đúng vậy. Được sở hữu một thân tóc dày và tròn hơn, lại cắm sâu đến 7mm trong da đầu, nên tóc của người châu Á chắc khỏe hơn tóc của người châu Phi và người vùng Caucase. Tóc càng xoăn thì càng dễ gãy. TS Bruno Bernard cho biết như trên. Tóc người châu Phi có thân tóc thuẩn và dẹt, chỉ cắm vào da đầu 2,5mm. Sự xoắn và dạng hình thuẩn đã ảnh hưởng đến thân tóc, khiến cho tóc dễ gãy. Chưa hết, tóc của người châu Á lại mọc nhanh hơn. Cho nên, không có gì đáng ngạc nhiên khi người Trung Quốc là những nhà cung cấp tóc giả tự nhiên đầu tiên trên thế giới. Ở Trung Quốc, tóc giả tăng giá 20% mỗi năm và có khoảng 4 triệu người dùng tóc giả.

(Theo Ça m’intérese, 4/2015)

BS NGUYỄN VĂN THÔNG

Bài này đã được đăng trong Khoa học ngày nay. Đánh dấu đường dẫn tĩnh.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s