Thời sự y học số 459 – BS Nguyễn Văn Thịnh

1/ NHỮNG THUỐC CHỦNG BẮT BUỘC : BIỆN PHÁP NHÀ NƯỚC CHỐNG LẠI SỰ NGỜ VỰC CÔNG CỘNG
Ngay đầu năm 2018, 11 vaccin chống các bệnh nhi đồng là bắt buộc. Chính phủ sử dụng sự cưỡng bức để đạt một couverture vaccinale tối ưu.Kể từ nay đó là một nghĩa vụ luật định (obligation légale). Các bố mẹ của những trẻ em sinh từ 1 tháng giêng năm 2018 phải cho các con mình đi tiêm chủng chống lại 11 bệnh, thay vì 3 cho đến nay. 10 mũi tiêm tất cả vì vài vaccin “multivalent” bảo vệ chống lại nhiều tác nhân gây bệnh.
Trên thực tế, quyết định chính trị của bộ trưởng y tế Agnès Buzyn trước hết nhằm ngăn chặn một sự ngờ vực ngày càng gia tăng. Thật vậy, nước Pháp là vô địch thế giới về sự do dự tiêm chủng (hésitation vaccinale) : 41% dân chúng đánh giá rằng các thuốc chủng không an toàn.Mục tiêu khác là đạt hay duy trì một tỷ lệ couverture vaccinale để cho phép trừ tiệt vài trong số những bệnh liên quan như bệnh sởi. Thật vậy, couverture vaccinale của 3 vaccin đã bắt buộc (bệnh bạch hầu từ năm 1938, bệnh uốn ván, năm 1940 và bệnh bại liệt, năm 1964) là khoảng 99%. Vậy mục tiêu là mở rộng sự bắt buộc để dẫn đến những tỷ lệ tương tự trên 8 bệnh khác. Tuy vậy, nhiều câu hỏi được đặt ra.
+ Tại sao đã chọn bắt buộc (obligation) hơn là xúi giục (incitation) ?
Để không còn “thấy nữa ở Pháp những trẻ em chết vì những bệnh có thể phòng ngừa bằng vaccin (maladies à prévention vaccinale), bộ trưởng Agnès Buzyn xác nhận muốn đạt tính miễn dịch nhóm (immunité de groupe), mà chỉ những mức couverture vaccinale gần 95% mới có thể bảo đảm. Điều đó đúng với 5 bệnh, nhưng không đối với những bệnh khác. ” Phải vượt ra ngoài sự phân biệt giữa vaccin bắt buộc và được khuyến nghị, điều này khiến vài bố mẹ cho những vaccins recommandés như là ít quan trọng hơn và do đó bỏ không tiêm chủng, BS Daniel Lévy-Bruhl, nhà dịch tễ học, phụ trách đơn vị về những nhiễm trùng hô hấp và tiêm chủng ở Santé Publique France đă giải thích như vậy. Tất cả chúng ta thích hơn đạt những tỷ lệ couverture vaccinale rất cao mà không dùng biện pháp bắt buộc. Bất hạnh thay, chúng ta không ở trong một tình huống xã hội cho phép điều đó.” Thật vậy những điều tra cho thấy rằng 10 đến 15% bố mẹ có thể tránh tiêm chủng trong trường hợp bỏ đi những bắt buộc. ” Hai căn bệnh đặc biệt làm chúng ta lo ngại : bệnh sởi hết sức lây nhiễm và những nhiễm trùng do nào cầu trùng C mà để chống lại chúng chỉ 70% trẻ em được tiêm chủng và tiếp tục gây những tử vong, 97 giữa 2011 và 2017 “, Daniel Lévy-Bruhl đã xác nhận như vậy.
+ Tại sao đã duy trì tiêm chủng những bệnh không còn lưu hành ở Pháp nữa ? Không một trường hợp truyền bệnh bạch hầu và bại liệt nào đã được ghi nhận ở Pháp métropolaine từ…năm 1989. Những sự biến mất của những căn bệnh này đúng là kết quả của một couverture vaccinale với tỷ lệ gần 99%. Nhất là, những trường hợp nhập cảng đôi khi còn được phát hiện trên lãnh thổ, ít nhất đối với bệnh bạch hầu (10 trường hợp từ năm 2000). Thế mà, những dữ kiện của baromètre mới nhất cho thấy rằng 13% dân chúng có lẽ không tiêm chủng nữa chống lại những bệnh này “, Daniel Lévy-Bruhl đã giải thích như vậy. Với một sự giảm như thế, immunité de groupe sẽ bị mất, và một trường hợp nhập cảng có thể phát khởi một cơn bộc phát mới. ” Đó là một nguy cơ mà ta không thể chấp nhận”, ông nói thêm như vậy.
+ Tại sao không bắt buộc tiêm chủng chống lại những bệnh độc hại khác ?
Gastro-entérite à rotavirus mỗi năm gây 8 đến 17 trường hợp tử vong trẻ em dưới 3 tuổi ; và thủy đậu , 4 đến 10 tử vong ở những trẻ dưới 10 tuổi. Hai virus này có những vacccin nhưng không bắt buộc. ” Một thời được khuyến nghị (2014-2015), vaccin chống rotavirus đã được rút đi vì lẽ nguy cơ gây tác dụng phụ hiếm nhưng nghiêm trọng “, Daniel Lévy-Bruhl đã giải thích như vậy.
Về vaccin chống bệnh thủy đậu, mặc dầu đã không bao giờ được khuyến nghị, nhưng một couverture vaccinale không đủ làm bật đi tuổi mà ta mắc bệnh. Thế mà ở người lớn, căn bệnh nặng hơn, và tử vong thường xảy ra hơn. Vậy tại sao không nhắm đến một couverture tối ưu bằng cách làm vaccin trở thành bắt buộc ? ” Chúng ta đã tập trung vào 11 vaccin bắt buộc đã được ghi vào lịch trình tiêm chủng. Những cuộc tranh luận này sẽ được mở lại trong năm “, Daniel Lévy-Bruhl đã đảm bảo như vậy.
+ 11 vaccins trong 10 mũi tiêm, như thế có quá đối với một em bé ?
70% trẻ em Pháp đã nhận 10 mũi tiêm này, mặc dầu chúng không bắt buộc. Và trước khi đưa vào vaccin chống não cầu trùng C năm 2010, hơn 85% nhận 9 mũi tiêm. Những con số không đủ để đạt một immunité de groupe (tính miễn dịch nhóm), nhưng rất vững để nghiên cứu sự dung nạp (tolérance) của hệ miễn dịch.Đối với GS Frédéric Tangy, ” ý tưởng cho rằng những vaccin bảo hòa hệ miễn dịch của em bé không có một ý nghĩa nào “Thật vậy, trẻ sơ sinh đột ngột chuyển từ một môi trường tương đối vô trùng (bụng của bà me) sang một thế giới lúc nhúc những vi trùng, nấm và virus. Như thế hàng ngày nó bị tiếp xúc hàng trăm chất. Những chất này đưa vào trong cơ thể của nó những kháng nguyên mới, những phân tử này phát khởi một đáp ứng miễn dịch. Để đương đầu, trẻ sơ sinh được trang bị tốt. ” Số những tế bào lympho B và T (những tế bào chính của hệ miễn dịch), lưu thông trong mỗi mililit máu ở trẻ sơ sinh ba đến bốn lần nhiều hơn ở người lớn “, giáo sư Guislaine Carcelain, trưởng khoa miễn dịch học sinh học (immunologie biologique) của bệnh viện nhi đồng Robert-Debré, Paris, đã giải thích như vậy. Ngoài ra, bằng cách ưu tiên những virus được làm bất hoạt và không còn sống nữa, các vaccin hiện nay chứa khoảng 170 phân tử kháng nguyên…so với 3000 trong những công thức được sử dụng trong những năm 1970. Lấy thí dụ để so sánh, 30.000 tỷ vi khuẩn đến xâm thực ruột, da và cây hô hấp của trẻ sơ sinh, mỗi vi khuẩn trong số này chứa khoảng một trăm phân tử sinh kháng nguyên. Ngoài ra không một vaccin nào được cho ở trẻ em trong hai tháng đầu, thời gian mà cơn bão miễn dịch này dịu đi. Tuy nhiên, những công trình nghiên cứu cho thấy rằng những đáp ứng được gây nên bởi 11 vaccin này không huy động hơn một tế bào lympho trên 10.000 ở trẻ em.
+ Có những tác dụng phụ không ?
Đau dai dẳng nơi chích, phản ứng dị ứng, cơn sốt…những tác dụng phụ hiện hữu, như đối với mọi loại thuốc. Tuy nhiên, 11 vaccin bắt buộc có một thời gian nhìn lại nhiều năm. ” 2,5 đến 3 tỷ trẻ em đã được tiêm chủng chống bệnh sởi từ 40 năm nay “, Frédéric Tangy đã l xác nhận như vậy. Thế mà vaccin này tiếp tục bị ên án là làm phát khởi những rối loại thuộc loại tự kỷ (spectre autistique) sau một công trình nghiên cứu được công bố trong The Lancet năm 1998, mặc dầu được rút đi vì những dữ kiện bị xuyên tạc ! Từ đó, chính những chất bổ trợ (adjuvant) chứa aluminium bị nghi ngờ phát khởi những phản ứng tự miễn dịch như bệnh xơ cứng rải rác. Lại nữa, nhiều công trình nghiên cứu đã cho thấy rằng nguy cơ này đã không hiện hữu. Đợt cuối cùng của cuộc tranh cãi về aluminium : myofasciite à macrophages. Một vi thương tổn (microlésion) có thể hiện diện nhiều năm nơi tiêm. GS Romain Gherardi, trưởng centre expert de pathologie neuromusculaire ở bệnh viện Henri-Mondor de Créteil (Val-de-Marne) nghĩ rằng nó có thể phát khởi một bệnh thuộc loại syndrome de fatigue chronique. ” Nhưng không một bằng cớ nào về mối liên hệ này đã được xác lập “, Frédéric Tangy đã nhắc lại như vậy. Romain Gherardi từ nay nghiên cứu giả thuyết về một tính nhạy cảm di truyền rất hiếm, dẫn đến một sự bất dung nạp đối với aluminium.
(SCIENCES ET AVENIR 1/2018)
Đọc thêm : TSYH SỐ 388

2/ BỆNH SỞI : TRƯỜNG HỢP COUVERTURE VACCINALE KHÔNG ĐỦ Ở TRƯỜNG HỌC.Bệnh sởi (rougeole), từ nay nằm trong danh sách của những thuốc chủng bắt buộc, là bệnh lây nhiễm nhất được biết. Một người bị bệnh gây nhiễm cho 12 đến 18 người khác. Hoặc nhiều hơn nhiều bệnh cúm (hai đến ba lần), rubéole hay bệnh bại liệt (năm đến bảy lần). ” Vậy cần thiết phải có một couverture vaccinale 95-96% để chận đứng sự lưu hành của virus, Frédéric Tangy, trưởng équipe génomique virale et vaccination của Viện Pasteur, đã giải thích như vậy. Chừng nào mà mức này không đạt được, những trận dịch sẽ tái xuất hiện.” Đó là điều đã xảy ra ở Pháp giữa năm 2008 và 2012, ở đây 23.000 trường hợp đã được đăng ký.Thế mà, suốt trong 6 năm đi trước sự bộc phát này, couverture vaccinale đã đình trệ giữa 84 và 89%. Từ đó couverture đã ổn định ở mức 90% đối với liều đầu tiên, và vẫn rất không đủ đối với liều hai (78,8%). Mặc dầu trận dịch yếu đi, nhưng nó vẫn tồn tại : 859 trường hợp năm 2012, 259 năm 2013, 267 năm 2014, 364 năm 2015, 79 năm 2016…Nhưng hơn 200 năm 2017. Mới gần đây hơn, cùng hiện tượng đã được quan sát ở Ý, tại đây khoảng 5000 trường hợp đã được đăng ký chỉ trong năm 2017. Giữa năm 2013 và 2016, couverture vaccinale đã giảm từ 90% xuống 85%, nhân lên số những người mang bệnh. Tuy vậy, virus của bệnh sởi không có réservoir khác với con người bị nhiễm bệnh. Do đó, cũng như bệnh đậu mùa, bệnh sởi có thể được trừ tiệt nếu không còn có ổ nhiễm trùng trên hành tinh nữa.
(SCIENCES ET AVENIR 1/2018)

3/ “CÁC THẦY THUỐC KHÔNG ĐƯỢC ĐÀO TẠO TỐT VỀ TIÊM CHỦNG”
BS Pierre Verger, codirecteur de l’unité Inserm sciences sociales de la santé
Hỏi : Ngay năm 2015 ông đã kêu gọi chính quyền “tấn công khẩn cấp vào sự do dự tiêm chủng (hésitation vaccinale)”. Sự mở rộng của bổn phận tiêm chủng phải chăng là câu trả lời tốt ?
BS Pierre Verger : Đó là một quyết định đã tái xác nhận giá trị của tiêm chủng phòng ngừa. Quyết định này có lẽ sẽ cho phép thuyết phục một bộ phận những ” người do dự tiêm chủng ” (hésitants vaccinaux) về tầm quan trọng của nó. Nhưng đó là một tình huống chưa từng có bao gồm những nguy cơ phải theo dõi như sữa trên lửa. Nhất là nguy cơ khiến một bộ phận những người đó trở thành triệt để.
Hỏi : Quyết định chính trị này có sẽ đủ để giải quyết vấn đề niềm tin không ?
BS Pierre Verger : Không, phải cho nó ý nghĩa. Nhiều lý lẽ đã được cung cấp bởi concertation nationale de 2016, đã cho phép bày tỏ tất cả tính nhạy cảm. Nhưng điều đó không đủ. Quyết định này hàm ý một công tác giáo dục trong thời gian.
Hỏi : Phải làm gì đối với những thầy thuốc do dự (médecin hésitant), ở tuyến đầu trong công tác giáo dục này ?
BS Pierre Verger : Những thầy thuốc không được đào tạo tốt trong công tác tiêm chủng, một số rất ít giờ được dành cho điều này trong giáo trình y khoa. Vậy, cũng như mọi người, họ bị trải qua những điều không chắc. Đứng trước những bệnh nhân cứng đầu, họ tự xoay xở với kinh nghiệm cá nhân và nghề nghiệp của mình. Trong công trình nghiên cứu mà chúng tôi đã thực hiện năm 2014, 10% các thầy thuốc vẫn còn nghĩ rằng có thể có một mối liên hệ giữa vaccin và bệnh viêm gan B và xơ cứng rải rác. Vậy những đào tạo ban đầu và tiếp tục phải nhấn mạnh tốt hơn vào những nguyên tắc của sự tiêm chủng và những thái độ đứng trước bệnh nhân. Bởi vì vấn đề không phải chỉ là nội dung của lý lẽ mà là tư thế phải giữ lúc khám bệnh.
(SCIENCES ET AVENIR 1/2018)

4/ LỊCH TRÌNH TIÊM CHỦNG : NGHĨA VỤ, MỘT PHƯƠNG THUỐC CHỐNG LẠI SỰ NGỜ VỰC.
Việc đã được quyết định rồi . Bộ trưởng y tế, Agnès Buzyn đã tuyên bố điều đó : ngay năm 2018, nước Pháp sẽ chuyển từ 3 vaccin bắt buộc (bệnh bại liệt, bệnh uốn ván và bệnh bạch hầu) lên 11 vaccin bắt buộc (bệnh sởi, bệnh quai bị, rubéole, những nhiễm trùng do phế cầu trùng, não cầu trùng C, Hib và sau cùng viêm gan B). Đó không phải là những vaccin mới : 8 vaccin này đã “được khuyến nghị ” bởi giới hữu trách y tế, và đa số các trẻ em nhận chúng từ nhiều năm, đôi khi ngay cả từ nhiều thập niên.
Đối tượng của quyết định này vả lại không phải là đánh giá lại tính chất có căn cứ của những vaccin này. Ở Pháp, sự cùng hiện hữu giữa những vaccin bắt buộc và được khuyến nghị đã không bao giờ có nghĩa rằng những vaccin không bắt buộc là ít cần thiết hơn những vaccin khác.
Quyết định này của bà bộ trưởng thật vậy nhằm tái lập niềm tin của những người Pháp vào một hành động, ở đây hơn bất cứ nơi nào khác, không còn tự động như thế nữa.
Khúc ngoặt lớn xảy ra năm 2009/2010, vào lúc chiến dịch tiêm chủng chống lại đại dịch cúm. Trong khi được cổ vũ bởi chính quyền vào lúc đó, chiến dịch tiêm chúng này không được dân chúng màn tới nữa. Sự không thấu hiểu đã xuất hiện. Những câu hỏi chính đáng về tính hiệu quả, những nguy cơ và lợi ích của chiến dịch này được mở rộng đến tất cả các vaccin.
Vậy phải chăng là một ý tưởng tốt khi cứu chữa sự ngờ vực bằng bổn phận ?
Sự lựa chọn của bà Bộ truong có thể được biện minh trên một quan điểm hoàn toàn thuần lý và y tế.
TỪ LÂU BỊ TRANH CÃI
Bởi vì đó là một sự kiện khoa học được xác lập : đối với phần lớn những vaccin liên hệ, couverture vaccinale phải đạt ít nhất 95% dân chúng để hoàn toàn hiệu quả.
Tuy vậy, việc nhờ đến bổn phận là một thach thuc có nguy cơ cao, bởi vì sự cần những thông tin khách quan không thể thỏa mãn quyết định này.
” Version hầu như huyền thoại của odyssée vaccinale có khuynh hướng làm quên những chướng ngại mà phương pháp này phải đương đầu ngay lúc đầu “, Anne-Marie Moulin, thầy thuốc, triết gia và nhà sử học về khoa học đã giải thích như vậy. Nếu, trong nửa đầu của thế kỷ XX, bổn phận từng là nền tảng của chính sách tiêm chủng ở Pháp, điều đó không phải được thực hiện mà không có sự va chạm. Sẽ phải hơn 20 năm tranh luận kịch liệt để đạo luật đầu tiên về bổn phận tiêm chủng sau cùng được thông qua vào năm 1902. Và chính sách y tế này sẽ cần nhiêu năm để bắt rễ. Bổn phận toàn dân sau cùng vào năm 1964 và liên quan bệnh bại liệt. Vào thời kỳ đó, căn bệnh cực nặng này gây những tác hại và điều đó góp phần làm dân chúng chấp nhận ý niệm bổn phận. Các vaccin lúc đó được nhận thức như là những chất tăng tốc cho sự biến mất của một tai ương.
Nhưng khi những ký ức về những đại dịch lớn phai mờ, nỗi sợ hãi những tác dụng phụ sẽ lớn lên. Kể từ những năm 1970, sự thay đổi tâm trạng này được thể hiện bởi chính sách y tế của sự khuyến nghị tiêm chủng. ” Tiêm chúng có thể gọi là nạn nhân của sự thành công của nó “, Anne-Marie Moulin đã tóm tắt như vậy.
Sự trở lại ô “bổn phận” dường như đi ngược dòng lịch sử. Như thể dân chủ y tế, thông tin và sự giải thích khoa học không có khả năng làm yên lòng và trả lời những câu hỏi hợp lý về các vaccin. Những “người chống vaccin” đã tìm thấy một cơ hội lý tưởng để duy trì những nghi ngờ. Những tháng sắp đến sẽ quyết định cho tương lai của tiêm chủng ở Pháp.

5/ 11 BỆNH NHIỄM TRÙNG CẦN TIÊM CHỦNG BẮT BUỘC
3 VACCIN ĐÃ BẮT BUỘC

BỆNH BẠCH HẦU
+ Đó là gì
Nhiễm trùng bởi vi khuẩn gây détresse respiratoire và bại liệt đôi khi chết người. Sự truyền bệnh được thực hiện qua những nước bọt bắn ra và những vết thương
+ Có gì trong vaccin
Bắt buộc từ năm 1938 ở Pháp, vaccin này nói chung được liên kết với những vaccin khác và chứa những chất bổ trợ (adjuvant)
BỆNH UỐN VÁN
+ Đó là gì ?
Bệnh gây co cứng và co giật (25% những trường hợp chết người). Những vi khuẩn đi vào cơ thể qua những vết thương
+ Có gì trong vaccin ?
Bắt buộc từ 1938, vaccin được bán dưới khoảng một chục dạng, thường liên kết với những vaccin khác và chứa những chất bổ trợ.
BỆNH BẠI LIỆT
+ Đó là gì ?
Bệnh xâm nhập hệ thần kinh (bại liệt trong 1 trường hợp trên 100). Virus được truyền qua tiếp xúc hay do uống nước hay ăn những thức ăn bị lây nhiễm.
+ Có gì trong vaccin ?
Sự tiêm chủng, bắt buộc từ năm 1964, nói chung được liên kết với những vaccin khác và chứa những chất bổ trợ.
NÃO CẦU TRÙNG C
+ Đó là gì ?
Vi khuẩn này được truyền chủ yếu qua nước bọt và thường xảy ra hơn ở trẻ em và các thiếu niên. Những nhiễm trùng xâm nhập hiếm gặp nhưng đáng sợ, gây nhiễm trùng máu và viêm màng não-tủy (13% tử vong và đến 30% di chứng thần kinh
+ Có gì trong vaccin
Được khuyến nghị từ 2010, vaccin chống màng não cầu trùng C chứa những chất bổ trợ, trái với vaccin phối hợp một bảo vệ chống những nhóm não cầu trùng khác.
VIÊM GAN B
+ Đó là gì ?
Virus, được truyền bồi đường sinh dục và bởi máu, tăng sinh trong gần. Trong 90% những trường hợp, nó biến mất một cách ngẫu nhiên, nhưng những biến chứng trầm trọng hiện hữu : viêm gan tối cấp (hépatite fulminante), xơ gan, ung thư gan.
+ Có gì trong vaccin ?
Được khuyến nghị từ 1994, vaccin thường đuoc phối hợp với những vaccin nhi đồng khác. Vaccin cũng hiện diện dưới dạng chỉ có cho người lớn và trẻ em. Nó chứa những chất bổ trợ.
RUBEOLE
+ Đó là gì ?
Ở người lớn và trẻ em, virus này gây ban da và sốt nhẹ. Được truyền bởi nước bọt và hách xì, rubéole biểu hiện nhất là một nguy hiểm đối với thai nhi : trung bình, 30% những phụ nữ bị rubéole trong thời kỳ thai nghén sinh ra những đứa trẻ dị hình hay chết khi sinh
+ Có gì trong vaccin
Vaccin chống rubéole, được khuyến nghị cho tất cả từ 1983, luôn luôn được phối hợp với những vaccin chống bệnh sởi và bệnh quai bị (ROR). Không một vaccin nào trong số này chứa chất bổ trợ.
BỆNH HO GÀ
+ Đó là gì ?
Rất lây nhiễm, một nhiễm trùng bởi những vi khuẩn của bệnh ho gà được đặc trưng bởi những cơn ho, nhưng có thể không được nhận biết ở người lớn. Tiềm năng nặng ở những trẻ em nhỏ nhất, nó gây tử vong trong 1 đến 2% những trường hợp ở nhũ nhi dưới 6 tháng
+ Có gì trong vaccin ?
Được phối hợp một cách hệ thống với những vaccin chống bệnh bạch hầu, bệnh uốn ván, bệnh bại liệt, bệnh viêm gan B và Haemophilus influenzae B, vaccin chứa những chất bổ trợ. Được khuyến nghị ngay cuối những năm 1950, một biến thể được dung nạp tốt hơn hiện hữu từ cuối những năm 1990. Những tiến bộ về sự an toàn này có những bất tiện : một sự bảo vệ ít tốt hơn và ngắn hơn trước
PHẾ CẦU KHUẨN
+ Đó là gì ?
Trong đường hô hấp, những phế cầu khuẩn gây viêm hầu, viêm tai hay viêm xoang, đôi khi viêm phổi. Rất hiếm, những vi khuẩn này đi vào trong máu và gây nên những viêm màng não hay những nhiễm trùng huyết (8% tử vong và 30% những di chứng)
+ Có gì trong vaccin ?
Được khuyến nghị từ 2003, vaccin chính hôm nay bao gồm 13 souche phế cầu khuẩn thường gặp nhất trong số 94 được thống kê. Vaccin này chứa những adjuvant. Một biến thể khác đã được thương mãi hóa, gồm 23 souche, nhưng ít hiệu quả hơn
BỆNH QUAI BỊ
+ Đó là gì ?
Nhiễm trùng bởi virus này sinh ra viêm các tuyến nước bọt. Được truyền bởi những giọt nước bọt, căn bệnh hiền tình ở trẻ em. Những biến chứng hiện hữu ở các bé trai dậy thì (viêm các tinh hoàn, biến đổi khả năng sinh sản)
+ Có gì trong vaccin ?
Được khuyến nghị từ năm 1986, vaccin chống bệnh quai bị luôn luôn, dưới hai dạng được thương mãi hóa, phối hợp với những vaccin chống bệnh sởi và rubéole. Chúng không có chất bổ trợ. Tính hiệu quả của vaccin này không lâu bền như tính hiệu quả của những vaccin khác : mặc dầu vaccin được cho lúc 1 tuổi, 14% những người Pháp từ 10 đến 29 tuổi không còn có đủ kháng thể chống virus
HAEMOPHILUS INFLUENZAE B (HIB)
+ Đó là gì ?
Nhiễm trùng bởi Haemophilus influenzae loại B (Hib) gây thương tổn đường khí và nghiêm trọng nếu chúng trở nên xâm nhập (viêm màng não, nhiễm trùng huyết). Khoảng 3% những nhiễm trùng ở trẻ em gây tử vong ở Pháp và đến 20% những người sống sót giữ những di chứng. Những vi khuẩn này được truyền bởi nước bọt hay những vật bẩn. Hib là souche độc lực nhất trong số 200 souche mà loại vi khuẩn có. Ở Pháp, 1 đến 2 trường hợp tử vong đó Hib, so với 30 trường hợp trong những năm 1980 (đối với khoảng 600 trường hợp viêm màng não)
+ Có gì trong vaccin ?
Được khuyến nghị từ năm 1992, vaccin dưới dạng đơn độc hay phối hợp với 4 vaccin (bạch hầu, uốn ván, bại liệt, ho gà) hay 5 vaccin khác (thêm viêm gan B). Nó chứa các chất bổ trợ
BỆNH SỞI
+ Đó là gi ?
Được biết gây ban da, bệnh sởi là cực kỳ gây lây nhiễm : một bệnh nhân có thể lây nhiễm 18 bệnh nhân khác. Bệnh sởi gây nên bởi một virus có khả năng sống sót trong nhiều giờ trong không khí hay trên những bề mặt bị nhiễm. Nói chung hiền tính, căn bệnh này là nguồn gốc của những biến chứng trầm trọng (viêm não trong 0,1 đến 0,3% những trường hợp). Giữa 2008 và 2011, một trận dịch đã gây hơn 43.000 trường hợp ở Pháp, trong đó 1500 biến chứng nặng và 10 trường hợp tử vong. Những nơi bị ảnh hưởng nhất là những nơi có tỷ lệ tiêm chủng thấp hơn.
+ Có gì trong vaccin
Vaccin chống bệnh sởi được khuyến nghị từ 1983. Hôm nay có 3 vaccin trên thị trường chứa virus dưới đang giảm độc lực, trong đó hai vaccin được liên kết với những virus của bệnh rubéole và bệnh quai bị (ROR). Không có vaccin nào chứa chất bổ trợ

(SCIENCES ET AVENIR 9/2017)
6/ BỨC THƯ NGÕ GỞI NHỮNG NGƯỜI CHỐNG VACCIN : TẠI SAO TÔI NỔI GIẬN ?

Professeur Jean-Hugues Dalle
Médecin pédiatre hématologue
Université Paris 7-Paris Diderot
Hôpital Robert-Debré

Tôi tên gọi là Jean-Hugues Dalle, tôi là giáo sư nhi khoa của phân khoa y của đại học Paris 7-Paris Diderot và ở bệnh viện Robert Debré. Tôi thuộc équipe hémato-immunologie, ở đây tôi phụ trách đơn vị ghép tủy. Điều đó có nghĩa rằng với toàn bộ équipe médicale và paramédicale của khoa, chúng tôi săn sóc những trẻ em bị những bệnh nặng thường đe dọa cuộc sống của chúng.
Thường gặp nhất là những leucémie. Trong đất nước của chúng ta, mỗi năm khoảng 50 trẻ em bị dạng ung thư này. Năm 2017, không ai có thể giải thích tại sao căn bệnh này xuất hiện. Điều trị sẽ là hóa trị trong nhiều tháng và đôi khi nhiều năm và, đối với những dạng ác tính nhất, đó là ghép tủy. Chúng tôi cũng sử dụng ghép tủy ở những trẻ em bị những loại bệnh nặng khác như drépanocytose hay aplasie.
Trong suốt thời kỳ điều trị dài này, những trẻ em bị bệnh này rất nhạy cảm với những nhiễm trùng và sự tiêm chủng tất cả những người chung quanh chúng quen biết (gia đình, bạn bè) hay không quen biết (láng giềng, bạn cùng lớp, những người gặp ngoài đường hay ở tiệm bán đồ gia vị) là một yếu tố rất quan trọng cho tương lai của chúng. Sau xạ trị, tính miễn dịch do tiêm chủng (immunité vaccinale) của những bệnh nhân nhỏ của chúng ta thường bị mất. Điều đó luôn luôn đúng sau một ghép tủy, dầu căn bệnh gây nên là gì. Khi đó phải tiếp tục lại một tiêm chủng, thường như ở một nhũ nhi.
Có khi, nhưng hiếm, rằng vài bệnh nhân ngạc nhiên về điều đó hay chống lại.
Câu trả lời của tôi trong trường hợp đó là đơn giản : “Không gì cũng như không người nào có thể tránh bệnh bạch cầu, aplasie hay drépanocytose của cháu trai của anh hay của cháu gái nhỏ của anh. Các chùa này lý ra sẽ chết vì điều đó. Sau một thử thách như thế, đừng chấp nhận nguy cơ rằng các cháu chết hay có những di chứng nặng do một bệnh nhiễm trùng mà để chống lại nó hiện hữu một vaccin có hiệu quả. Chết vì một viêm màng não vi khuẩn, một bệnh cúm hay vẫn bị phế tật nặng sau một viêm não do bệnh sởi (encéphalite rougeoleuse) khi ta có sức để chịu một hóa trị và/hay ghép và sống sót, điều đó rất là khủng khiếp.
Chính vì điều đó mà tôi nói với tất cả những người chống vaccin, quý vị có may mắn có những đứa con có sức khoẻ tốt : đừng đùa, đừng nghĩ rằng căn bệnh, đó luôn luôn dành cho kẻ khác. Chúng ta tiếp tục thấy các trẻ em chết vì bệnh sởi, các nhũ nhi chết vì bệnh ho gà. Thật là bất công biết bao khi ta biết rằng đó là những bệnh có thể tránh được.
Bởi vì các vaccin là những thuốc, nên chúng có thể có những tác dụng phụ nhưng những tác dụng này rất hiếm khi nghiêm trọng và có cực kỳ ít “những nạn nhân” của các vaccin hơn những nạn nhân của tai nạn giao thông, tai nạn gia đình hay những trẻ hen phế quản vì thuốc là thụ động. Tôi không tìm cách chối bỏ những tác dụng phụ này mà chỉ để so sánh mà thôi.
Tôi thiết tha báo rằng tôi được tiêm chủng nhiều : chống bệnh uốn ván, bệnh ho gà, bệnh bạch hầu, bệnh bại liệt, bệnh sởi, bệnh viêm gan A, bệnh viêm gan B, não cầu trùng C, bệnh dịch tả, bệnh sốt vàng và bệnh cúm. Tôi không khiến người ta tặng cho tôi vaccins nhưng tôi đi mua chúng ở hiệu thuốc.
Vả lại, tôi không tham gia vào một lời khuyên khoa học nào của laboratoire pharmaceutisue chung quanh các vaccin.
Tôi chỉ là một thầy thuốc lâm sàng trong điều trị những bệnh nhân đau rất nặng “của mình”. Tôi rất buồn khi một trong những bệnh nhân này phải chết vì căn bệnh mà bệnh nhân không yêu cầu có. Tôi rất tức giận khi tôi thấy chết hay bị phế tật một đứa trẻ vì một bệnh nhiễm trùng có thể tránh được, vì những niềm tin sai lầm và vì tính ích kỷ của những người lớn bao quanh nó.
Chính vì điều đó mà tôi ủng hộ một cách mạnh mẽ và tin chắc dự án của Bà bộ trưởng y tế, bắt buộc một số lượng vaccin lớn hơn. Từ khi các vaccin xuất hiện, chúng cải thiện sức khỏe của toàn thể dân chúng : các vaccin bảo vệ chúng ta và bảo vệ những người không thể được tiêm chủng. Chúng ta lấy làm sung sướng, được sống trong một đất nước mà chính quyền lo lắng cải thiện mức độ y tế toàn bộ của chúng ta và biết liên đới với những người yếu ớt nhất.
(LE FIGARO 30/10/2017)

7/ CÓ NHỮNG VACCIN BẮT BUỘC NHƯNG VÔ ÍCH KHÔNG ?

Docteur Daniel Lévy-Bruhl
Responsable de l’unité vaccination de
Santé publique France

Trong khi sự mở rộng bổn phận tiêm chủng cho 8 tiêm chủng bổ sung ở nhũ nhi đã được chấp thuận hôm 27/10 bởi Quốc hội, một tập thể 7 thầy thuốc đa khoa lại đẩy mạnh lên một cuộc tranh luận về biện pháp gây tranh cãi này. Trong một bức thư được công bố hôm 15 tháng 10 năm 2017, họ xác nhận rằng những tiêm chủng chống lại não cầu trùng loại C, phế cầu trùng và viêm gan B ” không hội đủ những điều kiện về mặt y tế công cộng để biện minh cho sự bắt buộc và những hình phạt nặng nề áp đặt lên bố mẹ “. 3 tiêm chủng này (bệnh bạch hầu, bệnh uốn ván, bệnh bại liệt), hiện là đối tượng của một khuyến nghị, sẽ trở nên bắt buộc đối với những trẻ em sinh từ 1 tháng giêng năm 2018, cũng như những vaccin chống lại bệnh ho gà, bệnh sởi, bệnh quai bị, rubéole (ROR) và vi khuẩn Hemophilus influenzae loại b.
BS Daniel Lévy-Bruhl, nhà dịch tễ học của Santé Publique Pháp, trở lại về lợi ích của 3 tiêm chủng này.
Hỏi : Trong bức thư của họ, các thầy thuốc báo rằng viêm gan B không lưu hành trong các trẻ em ở Pháp và rằng những người có nguy cơ đã là đối tượng của một phòng ngừa nhắm đích (prévention ciblée). Tại sao lại bắt buộc vaccin này đối với những nhũ nhi.
BS Daniel LEVY-BRUHL. Về mặt lịch sử, tiêm chủng chống bệnh viêm gan B trước hết đã được khuyến nghị cho những nhóm có một nguy cơ cao bị lây nhiễm như những người nghiện ma túy bằng đường tĩnh mạch và những người có nhiều bạn đường phối ngẫu. Vào năm 1991, tiêm chủng chống viêm gan B đã trở thành bắt buộc ở Pháp đối với những người hành nghề y tế, điều này đã cho phép sự biến mất gần như hoàn toàn của những viêm gan B bệnh viện (hépatite B nosocomiale). Bất hạnh thay, ngoài những người hành nghề y tế, chiến lược này đã nhanh chóng được phát hiện là một thất bại, một mặt do sự tán thành ít ỏi sự tiêm chủng này trong số những người có nguy cơ và, mặt khác, do tính chất nhanh chóng mà những người này lây nhiễm nhau. Điều chứng thực này, được chia xẻ bởi các nước, đã khiến OMS năm 1992 khuyến nghị tiêm chủng chống viêm gan B của những trẻ em trong tất cả các nước trên thế giới. Đối với những nước có tỷ lệ lưu hành viêm gan B thấp như nước Pháp, OMS chủ trương tiêm chủng hoặc là các nhũ nhi, hoặc là những thiếu niên (préadolescent), hoặc cả hai. Thật vậy, trong những nước này, chính ở thời kỳ thiếu niên (adolescence) mà bắt đầu những tình huống nguy cơ lây nhiễm (bằng đường sinh dục hay bằng đường máu). Nước Pháp đã chọn tiêm chủng những nhũ nhi, và điều này vì nhiều lý do.
Hỏi : Vì những lý do nào ?
BS Daniel LEVY-BRUHL. Trước hết, bởi vì sự tiêm chủng chống viêm gan B được đưa vào trong một vaccin hexavalent, cho phép bảo vệ các nhũ nhi mà không cần những mũi tiêm bổ sung. Trong khi ở tuổi thiếu niên ít nhất cần hai liều. Sau đó, bởi vì rất khó có được một couverture vaccinale tốt ở những thiếu niên, vốn ít đi khám bác sĩ. Trái lại những trẻ nhỏ được theo dõi đều đặn trong hai năm đầu tiên của cuộc đời. Ngoài ra, ở nhũ nhi, đáp ứng miễn dịch rất tốt và tiêm chủng không có nguy cơ. Điều này có nghĩa rằng lúc tiêm chủng sớm, ta bảo vệ một số lượng lớn hơn những trẻ khả dĩ gặp virus một ngày nào đó. Lợi ích của chiến dịch này, được chủ trương bởi OMS, là nó cho phép dự kiến sự loại bỏ nhiên hậu của viêm gan B. Nói rằng không có bảo vệ nữa ở tuổi trưởng thành, điều đó không chính xác. Vào tháng 7 vừa qua, OMS đã chỉ rằng khoảng 90% những người được tiêm chủng vẫn được bảo vệ trong ít nhất 30 năm
Hỏi : Tập thể các thầy thuốc đa khoa cáo buộc vaccin chống phế cầu khuẩn đã góp phần làm gia tăng tần số của bệnh này. Điều đó có đúng không ?
BS Daniel LEVY-BRUHL. Vấn đề của phế cầu khuẩn là đó là một vi khuẩn hiện diện dưới hơn 90 dạng khác nhau, mà ta gọi là ” sérotype”. Vào năm 2003, ta đã bắt đầu tiêm chủng chống 7 trong các dạng này. Trong nhiều nước, và đặc biệt ở Pháp, vaccin đã tỏ ra rất hiệu quả, với một sự giảm ngoạn mục những nhiễm trùng xâm nhập được gán cho những sérotype hiện diện trong vaccin. Những vi khuẩn này, sống trong họng của các trẻ em và có thể gây những viêm màng não, đã bị tiêu diệt bởi vaccin. Vấn đề, đó là những phế cầu khuẩn khác đến “xâm thực” họng của các trẻ em. Các nhà khoa học từng biết rằng điều đó sẽ xảy đến, nhưng giả thuyết cho rằng những phế cầu khuẩn mới này sẽ ít nguy hiểm hơn. Bất hạnh thay, vài dạng phế cầu khuẩn cũng nguy hiểm như những phế cầu khuẩn trước. Do đó, mặc dầu chúng ta đã có một couverture vaccinale hơn 80% ở Pháp, nhưng sự giảm số những trường hợp viêm màng não đã chỉ 30%. Vậy sự hạ đã ít quan trọng hơn điều ta hy vọng. Số những trường hợp trong toàn thể dân chúng ngay cả đã hơi gia tăng giữa 2003 và 2009. Kể từ 2010, đã có một vaccin mới : Prévenar 13. Như tên của nó chỉ, vaccin này bảo vệ chống lại 13 sérotype phế cầu khuẩn và bao gồm những sérotype thường chịu trách nhiệm nhất hiện tượng thay thế mà tôi đã nêu lên. Vaccin này đã cho phép làm giảm tần số của những viêm màng não, những viêm phổi và những nhiễm trùng huyết do phế cầu khuẩn ở mọi lứa tuổi. Sự giảm được quan sát ở những người già được liên kết với sự kiện là chính trẻ em thường làm họ bị lây nhiễm nhất. Bằng cách làm giảm sự hiện diện trong họng của những sérotype nghiêm trọng nhất, tiêm chủng đã bảo vệ một cách gián tiếp những người già. Hiện nay, nếu couverture vaccinale giảm, những trường hợp liên kết với sérotype được gồm trong vaccin sẽ tái xuất hiện, bởi vì chúng vẫn lưu hành. Phải nhắc lại rằng vào đầu những năm 2000, trước sự tiêm chủng các trẻ em, khoảng hơn 100 viêm màng não do phế cầu khuẩn xuất hiện mỗi năm ở nhũ nhi. Khoảng 10% những trường hợp chết vì viêm màng não phế cầu khuẩn và hơn 20% giữ những di chứng.
Hỏi : Sau cùng, các thầy thuốc lập luận rằng, ngay cả khi không có tiêm chủng, viêm màng não do não cầu trùng C rất là hiếm. Theo họ, vaccin chống não cầu trùng loại C có nhiều nguy cơ hơn là lợi ích đối với các nhũ nhi.
BS Daniel LEVY-BRUHL. Hôm nay, những nhiễm trùng xâm nhập do não cầu trùng ở Pháp là hiếm và chịu trách nhiệm khoảng 500 trường hợp mỗi năm. Tuy nhiên, chúng có thể rất nghiêm trọng, vì lẽ hơn một trường hợp trên 10 chết vì điều đó, và hơn một trường hợp trên năm còn giữ di chứng suốt đời (những thương tổn não, thính giác, cắt cụt các chi). Tiêm chủng chống lại não cầu trùng C đã được đưa vào ở Pháp năm 2010, dưới dạng một mũi tiêm duy nhất ở những trẻ em 1 tuổi, với một rattrapage được khuyến nghị đến năm 24 tuổi. Tỷ lệ của những nhiễm trùng do não cầu trùng C đã gia tăng giữa 2010 và 2014, đặc biệt ở các nhũ nhi, rất có thể đó một sự gia tăng dịch trở lại mà couverture vaccinale không đủ đã không thể kiểm soát. Nếu couverture vaccinale này đủ cao để gây nên một miễn dịch nhóm, một phần rất lớn của 467 trường hợp xuất hiện từ 2011 ở những trẻ em dưới 1 tuổi hay hơn 24 tuổi đáng ra có thể tránh được, trong số đó 66 bệnh nhi tử vong. Khoảng 30 trường hợp tử vong xảy ra ở những người tuổi từ 1 đến 24 tuổi không được tiêm chủng đáng ra cũng có thể tránh được. Ở những nước láng giềng châu Âu của chúng ta, thí dụ ở Vương quocAnh và ở Hòa Lan, ở đó couverture vaccinale rất cao, những nhiễm trùng do não cầu trùng C đã gần như biến mất. Về các nguy cơ, các vaccin chống các màng não cầu trùng được dung nạp rất tốt. Như tất cả các vaccin, chúng bao gồm một nguy cơ phản ứng dị ứng và những tác dụng phụ hiền tính và tạm thời ở nơi tiêm. Mới đây, một trong những vaccin chống màng não cầu trùng đã bị nghi ngờ gây những tác dụng phụ do sự hiện diện của các kim loại trong vaccin. Expertise được thực hiện đã cho phép kết luận rằng không có nguy cơ đối với sức khỏe của những người được tiêm chủng liên kết với những kim loại này. Thật vậy chúng đã được tìm thấy ở dạng vết trong sản phẩm này, nhưng cũng trong những thuốc tiêm, huyết thanh sinh lý tiêm và 5 vaccin được trắc nghiệm khác.
(LE FIGARO 6/11/2017)

8/ NẾU TA NGỪNG TIÊM CHỦNG.
Điều gì sẽ xảy ra nếu những người Pháp ồ ạt bỏ không tiêm chủng ? Câu hỏi có vẻ khiêu khích ; tuy vậy, hôm nay, ở Pháp, sự ngờ vực đối với vaccin không ngừng gia tăng. Theo phong vũ biểu sức khỏe năm 2015, khoảng 38% dân số tuyên bố ” khá” hay “hoàn toàn” không thuận sự tiêm chủng. Và đầu năm 2016, Viện theo dõi y tế lo sợ một sự giảm 5% couverture vaccinale của nhũ nhi từ năm 2014. Về Bộ y tế, bộ loan báo một refonte của chính sách tiêm chủng từ nay đến cuối năm 2016. En jeu ? Ngoài những vấn đề khác ra, sự bỏ “bổn phận” tiêm chủng chống lại bệnh bạch hầu, uốn ván và bại liệt.
UNE POLITIQUE ILLISIBLE
Phải nói rằng logique của chính sách này là khó nắm được ! Vài bệnh mà vaccin chỉ được “khuyến nghị” (bệnh sởi, bệnh ho gà…) có một tý lệ tử vong và một số trường hợp cao hơn bệnh bạch hầu hay uốn ván, mặc dầu tiêm chủng bắt buộc đối với những bệnh này. Đó là không kể rằng những vaccin bắt buộc được bán dưới dạng phối hợp với những vaccin khác không bắt buộc…Vậy không thể chỉ giới hạn vào những tiêm chủng bắt buộc.
” Những nghĩa vụ tiêm chủng hiện nay không thích đáng và không đọc được. Chúng thuộc về một bối cảnh lịch sử, thượng nghị sĩ Sandrinbe Hurel đã chỉ như vậy trong bản báo cáo của mình tháng giêng năm 2016 : sự nguyên trạng hiện nay không còn có thể nữa. ” Vả lại nước Pháp nằm trong số những nước cuối cùng của châu Âu bắt buộc tiêm chủng.
Vậy chúng ta hãy tưởng tượng rằng những nghĩa vụ tiêm chủng được bỏ ở Pháp. Những hậu quả sẽ là gì ? Nhiều chuyên gia sợ rằng một quyết định như thế, trong bối cảnh ngờ vực này, dẫn đến một sự giảm số người được bảo vệ.
Vì lẽ rằng, theo một điền tra của direction de recherche, des études, de l’évaluation et des statistiques, được tiến hành năm 2015, 1/4 chính những thầy thuốc bày tỏ những nghi ngờ đối với những nguy cơ và sự sử dụng của vài vaccin. Vậy ta có thể dễ dàng tưởng tượng rằng họ sẽ không năn nỉ các gia đình về sự cần thiết phải tiếp tục tiêm chủng con em mình nếu không còn gì bắt buộc họ nữa.
Đó là không nói couverture vaccinale chống cúm, sụt không ngừng ở các lão niên từ khi sự thất bại của cúm đại dịch H1N1 năm 2009 ; cũng như couverture vaccinale chống papillomavirus người giảm một cách đều đặn ở những thiếu nữ từ 2010…Những hậu quả y tế là gì của một sự giảm lai càng rõ ràng hơn của các couverture tiêm chủng khác nhau ? Để có trả lời câu hỏi chủ yếu này, chúng tôi đã phân tích những thí dụ mới đây, ở Pháp hay ở những quốc gia đã kinh qua những tình huống có thể tương tự với những tình huống của chúng ta. Nếu kết quả của những kịch bản này khác nhau tùy theo các căn bệnh, một điều chắc chắn, đó không còn là pure fiction !

9/ NHỮNG GÌ SẼ XẢY RA NẾU NGỪNG TIÊM CHỦNG NHỮNG BỆNH NHIỄM TRÙNG NÀY ?

Nếu ta không tiêm chủng chống..
BỆNH HO GÀ
Một sự gia tăng nguy hiểm. Điều gì xảy ra nếu những người Pháp ồ ạt ngừng tiêm chủng chống lại căn bệnh hô hấp này, chịu trách nhiệm những quinte de toux kéo dài, đôi khi chết người ở nhũ nhi ? Một thí dụ có thể cho một ý tưởng về điều đó. Vào năm 1975, vì bị nghi gây những phản ứng phụ nghiêm trọng, vaccin chống bệnh ho gà bị đình chỉ ở Nhật Bản.Tỷ lệ couverture vaccinale sụt giảm đột ngột từ 80% xuống 10% và số những trường hợp bùng nổ, chuyển từ 370 và O tử vong lên hơn 13.000 trường hợp và 41 tử vong năm 1979…Trước khi một loại vaccin khác, được gọi là acellulaire, có ít tác dụng phụ hơn, được phổ biến trong phần lớn các nước Tây phương. Vấn đề : kể từ những năm 90, nhiều trong số những nước này (Vương quốc Anh, Hoa Kỳ, Canada, Úc…) quan sát một sự gia tăng số những nhũ nhi và các trẻ em nhỏ tuổi nhập viện vì ho gà, mặc dầu những couverture vaccinale tăng cao. Nhiều công trình nghiên cứu chỉ một tính hiệu quả kém hơn của những vaccin mới này (tỷ lệ bảo vệ của những vaccin tốt nhất không vượt quá 85%) cũng như tính miễn dịch có thời gian ngắn hơn. Do đó sự thiết đất những tiêm chủng nhắc lại trong vài nước, như Pháp. Những công trình nghiên cứu khác cũng cho thấy rằng những vi khuẩn chịu trách nhiệm bệnh ho gà tiến triển một cách nhanh chóng, và không còn được nhận biết bởi hệ miễn dịch của những người được tiêm chủng. Vào năm 2012, 41.000 trường hợp họ gà, trong đó 18 tử vong, đã được báo cáo ở Hoa Kỳ, tỷ lệ cao nhất từ 60 năm qua.
Nếu ta không tiêm chủng chống
POLIOMYELITE (bệnh bại liệt)
Bệnh của quá khứ sẽ trổi dậy. Hãy lấy một thí dụ trong một nước có điều kiện y tế tương tự như ở chúng ta : Hòa Lan, và chính xác hơn một vùng ultracalviniste, rất chống lại sự tiêm chủng, ở đó couverture vaccinale thấp hơn nhiều so với phần còn lại của quốc gia. Vào năm 1992, một trận dịch nghiêm trọng bệnh bại liệt đã gây ở đó 59 người bị liệt suốt đời và 2 tử vong. Vào năm 2013, vùng này nằm ở bắc Amsterdam ngay cả đã phải từ chối tiếp nhận những người tỵ nạn Syrie vì sợ một trận dịch mới polio…Virus của bệnh bại liệt thật vậy còn lưu hành trên thế giới, và trừ phi có những biên giới hoàn toàn đóng kín, những trường hợp nhập cảng có thể phát khỏi một trận dịch trong một quần thể không được tiêm chủng. Vào năm 2014, 31 trường hợp đã được báo cáo cho OMS, nhất là ở Pakistan và Afganistan, ở đây những couverture vaccinale vẫn còn thấp. Và vào năm 2015, chính hai trường hợp cũng đã được báo cáo ở Ukraine.
Nếu ta không tiêm chủng chống…
BỆNH UỐN VÁN
Số những nạn nhân sẽ bùng nổ. Để tưởng tượng những hậu quả, chỉ cần nhớ rằng trong những năm 1940, trước khi vaccin chống uốn ván được phổ biến, căn bệnh của hệ thần kinh này xảy ra ở người Pháp 200 lần nhiều hơn hôm nay (2,5 đối với 100.000 mỗi năm). Mặc dầu, những điều kiện vệ sinh không giống nhau và những vết thương hôm nay được điều trị tốt hơn. Tuy nhiên, “khoảng 15 nhiễm trùng còn xảy ra mỗi năm ở Pháp, trong đó 4 tử vong, nhất là ở những người già được tiêm chủng không đủ”, Daniel Levy-Bruhl, ở Viện theo dõi y tế, đã đánh giá như vậy. Thật vậy, tác nhân sinh bệnh uốn ván luôn luôn hiện diện trong môi trường của chúng ta. Vào năm 2015, một trẻ 9 tuổi, không được tiêm chủng, đã trải qua 2 tháng ở soins intensifs vì bệnh uốn ván.
Nếu ta không tiêm chủng chống…
BỆNH BẠCH HẦU
Những ổ nhiễm trùng sẽ tái sinh. Nếu chúng ta sống hoàn toàn khép kín, không một chút tiếp xúc bên ngoài biên giới của chúng ta, có lẽ chúng ta sẽ có cơ may không thấy tái xuất hiện nhiễm trùng nghiêm trọng này của đường khí. Nếu không được cô lập hoàn toàn, một sự trụt lùi ào ạt của tiêm chủng sẽ dẫn đến một cách tự động sự trở lại của các ổ nhiễm trùng. Vào năm 2015, ở Tây Ban Nha, một trẻ em 6 tuổi, cha mẹ tự ỷ không cho tiêm chủng, đã chết vì bệnh bạch hầu. Mặc dầu nguồn gốc của sự lây nhiễm không được biết, ngược lại ta biết rằng đứa trẻ này đã gây nhiễm ít nhất 8 trẻ khác trong cùng lứa tuổi trong thời gian lưu lại ở trại hè.Những trẻ này vì tất cả đều được tiêm chủng nên do đó đã không phát triển bệnh. Cũng năm này, 7 nhiễm trùng cũng được báo cáo ở Đan Mạch,Thụy Điển và ở Đức ở những người tị nạn. Mỗi lần như thế, vaccin đã chống đỡ căn bệnh trong phần còn lại của dân chúng và lịch sử đã dừng lại ở đó. Nhưng nhiều ổ nhiễm khuẩn còn tồn tại trên thế giới, nhất là ở Ấn Độ, Đông Nam Á và ở châu Phi. Vào năm 2014, 7500 trường hợp đã được báo cáo trên thế giới, trong đó 38 ở châu Âu (chủ yếu ở Lithuanie). Vậy nguy cơ thật sự quá lớn để có thể không cần thuốc chủng chống bệnh này.
Nếu ta không tiêm chủng chống…
HEMOPHILUS INFLUENZA B
Một nguy cơ cá nhân cũng như tập thể. Để đánh giá những hậu quả của sự không tiêm chủng chống Hemophilus influenzae b (Hib) xét vì sự tiêm chủng này đã chỉ được đưa vào ở Pháp năm 1992. Điều gì đã xảy ra trước đó ? Trong những năm 1980, ta đếm khoảng 1000 nhiễm trùng mỗi năm, trong đó 600 viêm màng não và khoảng 30 trường hợp tử vong. 3 năm sau khi đưa vaccin vào, nhung nhiễm trùng Hib đã được chia hai và số những trường hợp viêm màng não được chia 10.
Hôm nay ta chỉ thống kê 1 hay 2 trường hợp tử vong mỗi năm, nhất là ở những trẻ em dưới 1 tuổi không được tiêm chủng. Xét vì tính chất hung dữ của vi khuẩn này (3% từ vô,g và từ 10 đến 15% những di chứng thần kinh), một sự giảm couverture vacinale biểu thị một cách rõ ràng một bất lợi cho tập thể và cá nhân.
Nếu ta không tiêm chủng chống
CÚM
Thêm hàng trăm trường hợp tử vong. Nếu ta căn cứ vào thống kê, sự tiêm chủng lùi lại rõ rệt từ khi chiến dịch chống cúm H1N1 năm 2009 thất bại. Tuy vậy, ta không thấy khuynh hướng đi khám nhiều hơn vì cúm, cũng như không thấy nhiều những trường hợp nặng hay tử vong hơn do những virus này. Trên thực tế, tính hiệu quả của vaccin để làm giảm tỷ lệ tử vong cúm đã được ước tính chỉ 35% !
Tuy vậy, InVS ước tính rằng giữa 2000 và 2009, với một couverture vaccinale 62%, sự tiêm chủng đã cho phép tránh mỗi mùa khoảng 2500 tử vong ở những người trên 65 tuổi.
Nếu ta không tiêm chủng chống
BỆNH SỞI
Một sự bất lợi cho những trẻ yếu ớt nhất. Để đánh giá những hậu quả của kịch bản này, quan sát những gì xảy ra hiện nay là đủ. Couverture vaccinale của chúng ta chỉ 75% thay vì 95% cần thiết cho một sự bảo vệ các nhũ nhi chưa được tiêm chủng và những người bị suy giảm miễn dịch không thể tiêm chủng. Trận dich đã hoành hành giữa 2008 và 2013 đã gây 24.000 trường hợp, trong đó 5300 nhập viện, hơn 1500 biến chứng nặng và 10 tử vong trong đó 7 ở những người bị suy giảm miễn dịch. Ngừng vaccin này có thể tai hại cho những trẻ em yếu ớt nhất không thể tiêm chủng.
Nếu ta không tiêm chủng chống
NHỮNG NHIỄM TRÙNG XÂM NHẬP DO NÃO CẦU TRÙNG C
Nhiều trường hợp tử vong hơn ngay năm 2020. ” Phải đợi 4 đến 5 năm để thấy một sự gia tăng những trường hợp nhiễm trùng (viêm màng não, nhiễm trùng huyết…), Isabelle Parent, thầy thuốc của đơn vị nhiễm trùng hô hấp và tiêm chủng của Santé publique ở Pháp đã tiên đoán như vậy. Tại sao một sự tiềm tàng như thế ? Bởi vì những nhiễm trùng này chịu một cách tự nhiên những chu kỳ từ 7 đến 10 năm và rằng cao điểm nhiễm trùng cuối cùng vào năm 2012-2014 (với một trung bình hàng năm 120 trường hợp trong đó 14 tử vong). Cần ghi nhận rằng cao điểm cuối cùng này đã xảy ra mặc dầu sự đưa vào của thuốc chủng trong toàn dân năm 2010. Nguyên nhân : một couverture vaccinale của các thiếu niên và những người trưởng thành trẻ vẫn thấp (23% ở những thiếu niên 15-19 tuổi và 6% ở những người 20-25 tuổi), mặc dầu chính trong những lứa tuổi này mà tỷ lệ những người mang trùng cao nhất. Gần như chắc chắn rằng nếu couverture vaccinale tiếp tục giảm, ta có thể dự kiến, khoản năm 2020, thấy xuất hiện một số nạn nhân tương tự, ở cao điểm của 2001-2004 (trung bình hàng năm 210 trường hợp trong đó 36 tử vong). Ở Tây Ban Nha, ở Vương quốc Anh hay ở Hoa Lan, ở đó những chiến dịch tiêm chủng đại trà ở trẻ emvà thiếu niên đã bắt đầu giữa 1999 và 2002 (tỷ lệ couverture hôm nay vượt qua 85%), một sự giảm hơn 80% những trường hợp đã được báo cáo trong vòng 3 năm.
Nếu ta không tiêm chủng chống
NHỮNG NHIỄM TRÙNG XÂM NHẬP DO PHẾ CẦU KHUẨN
Một sự trở lui nguy hiểm. Ngừng sự tiêm chủng này khiến Pháp trở lại một tình huống tương tự với thời kỳ trước 2003, năm đến của vaccin. Đối với những trẻ dưới 2 tuổi, mà tiêm chủng được đề nghị một cách hệ thống, ta đã chuyển từ hơn 100 viêm màng não xuống 33 năm 2014. Trong những lứa tuổi khác (không được nhắm bởi tiêm chủng), trước hết ta đã quan sát một sự gia tăng nhiễm trùng do sự trỗi dậy của những souche phế cầu khuẩn không được chữa trong vaccin. Cho đến khi một vaccin mới chúa không hơn 7 souches mà 13, điều này cho phép điều chỉnh tác dụng tai ác này ngay 2010 và làm giảm sự lưu hành của các vi khuẩn này trong tất cả những lứa tuổi. Điều này có hiệu quả giảm những nhiễm trùng xâm nhập (viêm màng não…) nhưng cũng những dạng ít nghiêm trọng hơn (vài viêm tai, viêm xoang hay viêm phế quản)…
Nếu ta không tiêm chủng chống lại
VIÊM GAN B
Nguy hại đối với những người có nguy cơ. Điều đó sẽ dẫn đến một cách không tránh được những trường hợp nhiễm trùng mới và những tử vong (partenaires sexuels multiples, những người đồng tính luyến ái, những người sử dụng ma túy, những kiều dân của những nước có tỷ lệ lưu hành mạnh, lưu trú trong những nước này). Nhưng điều đó cũng có một tác động ngoài những nhóm này. Những chuyên gia nhấn mạnh rằng đối với 40% những trường hợp viêm gan B cấp tính được chẩn đoán ở Pháp năm 2013, không có một mối liên hệ nào với một pratique à risque đã có thể được xác lập. Tuy vậy đất nước của chúng ta đối diện với sự đề kháng bền bỉ đối với sự tiêm chủng này bởi vì những trường hợp xơ cứng rải rác đã được báo cáo ở những bệnh nhân được tiêm chúng trong những năm 1990. Và những chiến dịch tiêm chủng trong trường học ngay cả đã bị dừng lại. Mặc dầu không có một công trình nghiên cứu nào đã cho phép xác nhận sự hiện hữu của một nguy cơ đáng kể của vaccin, couverture vaccinale vẫn thấp : dưới 84% các nhũ nhi (mục tiêu 95%) và dưới 50% các thiếu niên năm 2014. Hôm nay, ta ước tính 280.000 số người mang virus ở Pháp. Một năm khoảng 1300 trường hợp tử vong trực tiếp đó viêm gan B. Như thế là nhiều, nhưng không có vaccin, sẽ còn nhiều hơn nữa.

10/ NHỮNG CÁCH CHO THUỐC CHỦNG : 4 KỸ THUẬT MỚI
+ SPRAY NASAL.
Đã được sử dụng từ 8 năm nay ở Hoa Kỳ và từ 5 năm ở Canada trên những trẻ em và người lớn, vaccin chống cúm bằng spray (qua mũi) Fluenz Tetra (AstraZeneca) sẽ được thương mãi hóa cuối năm 2016 ở Pháp cho những trẻ em có nguy cơ (mucoviscidose). Những spray khác chống virus Ebola và tác nhân gya bệnh ho gà (vi khuẩn Bordetella pertussis) đang được nghiên cứu.
+ GOUTTES BUVABLES
Vài gouttes buvables được đặt trên lưỡi. Cách cho thuốc rất thực hành này hien hữu từ lâu đối với những vaccin chống bệnh bại liệt, bệnh thường hàn, rotavirus và bệnh dịch tả. Không cần đào tạo nhân viên y tế để tiêm mông. Đặc biệt rất thích ứng trong những nước đang phát triển.
+LASER ĐI XUYÊN BIỂU BÌ
Đâm thủng những lỗ cực nhỏ (micropore) cỡ mm không gây đau trong lớp ngoài của da để đạt đến những tế bào của miễn dịch. Chính đó là điều mà sự sử dụng laser cho phép, một đường rất đầy hứa hẹn được theo bởi nhiều équipe trên thế giới. Những thứ nghiệm đã chỉ được thực hiện ở động vật, nhất là ở Pháp bởi một équipe Inserm trên chuột chống lại virius của cúm, không có chất bổ trợ.
+ MỘT PATCH D’ANTIGENE
Được trang bị bằng những nanoaiguille được bọc bởi antigène vaccinal hay bởi những microaiguille tự tan biến, patch d’antigène đang thuận buồm xuôi gió. Ở Pháp, immunothérapie par voie épicutanée (EPIT) được phát triển bởi DBV, đã hiệu chính một patch, đang được thử nghiệm lâm sàng chống các dị ứng với đậu phụng và sữa

(SCIENCES ET AVENIR 12/2015)

BS NGUYỄN VĂN THỊNH
(21/1/2018)

Bài này đã được đăng trong Chuyên đề Y Khoa, Thời sự y học. Đánh dấu đường dẫn tĩnh.

1 Response to Thời sự y học số 459 – BS Nguyễn Văn Thịnh

  1. Pingback: Thời sự y học số 499 – BS Nguyễn Văn Thịnh | Tiếng sông Hương

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s