Xử trí sớm bệnh nhân chấn thương nặng (Chương 4bis, Phần 1) – BS Nguyễn Văn Thịnh

CHƯƠNG IV BIS
CHIẾN LƯỢC THỰC HÀNH XỬ TRÍ CHUNG BỆNH NHÂN ĐA CHẤN THƯƠNG NẶNG
(STRATEGIE PRATIQUE DE PRISE EN CHARGE GENERALE DU POLYTRAUMATISE GRAVE)

Dr. Jean-Marie Jacques
Service des Urgences
CH Hornu-Frameries, Hornu
Belgique

PHẦN I

I. GIAI ĐOẠN CHUẨN BỊ
Ngay khi nhận được loan báo rằng bệnh nhân đa chấn thương sẽ đến, chuẩn bị :
– Báo và tập hợp những thành viên của trauma team
– Chuẩn bị và kiểm tra lại dụng cụ cần thiết (check-list)
– Chuẩn bị brancard và matériel de contention, hữu ích
– Báo khoa quang tuyến (Radio portable và écho sẵn sàng)
– Đeo găng và quần áo bảo vệ

II. CÁI NHÌN BAO QUÁT
Ngay sau khi đến, khi bệnh nhân được thay brancard, trauma leader thực hiện một cái nhìn nhanh bao quát tình hình, chủ yếu để đánh giá tình trạng hấp hối hay ổn định của bệnh nhân đa chấn thương và quyết định xem, một cách ngoại lệ và chỉ đối với một chấn thương xuyên (trauma pénétrant) một sự chuyển trực tiếp vào phòng mổ có cần thiết hay không.

III. BILAN SƠ CẤP VÀ HỒI SỨC
1. ĐƯỜNG DẪN KHÍ VÀ BẢO VỆ CỘT SỐNG CỐ
+ Giữ vững cột sống cổ
Ở tư thế trung lập với sự bất động suốt trong thời gian cần thiết để thực hiện sự kiểm soát đường khí (minerve intelligente).
+ Đánh giá
– Xác nhận sự thông thương của đường khí
– Xác lập một cách nhanh chóng có một tắc đường khí hay không.
+ Xử trí : khai thông đường khí
– Thủ thuật nâng cằm đẩy hàm chấn thương (trauma chin lift et jaw thrust)– Giải phóng đường khí khỏi tất cả những vật lạ (hít)
– Thiết đặt một canule de Geudel hay canun mũi-họng– Thực hiện một kiểm soát vĩnh viễn
– nội thông miệng-khí quản– mở sụn nhẫn-giáp ngoại khoa (cricothyroidotomie chirurgicale)– Có thể thực hiện tạm thời : jet insuflation (ventilation transtrachéale
percutanée)
– Bất động cột sống
Sau khi kiểm soát đường khí, cột sống cổ được giữ bất động một cách hoàn toàn với dụng cụ cần thiết (minerve, sacs latéraux, sparadrap).Collier cervical phải được đặt sau này ở “D”. Sự đặt một immobilisateur de tête có thể được xét đến sau thắt đai hoàn toàn trên planche.
2. HÔ HẤP – THÔNG KHÍ
+ Đánh giá sự thông khí
– Cỡi áo để lộ vùng cổ và ngực
– Xác định tần số và độ sâu của các hô hấp
– Thị chẩn và ấn chẩn cổ và ngực để tìm kiếm một lệch khí quản, những cử động bất thường của lồng ngực, một bên hay hai bên, một sự bất đối xứng, sự sử dụng các cơ phụ và mọi dấu hiệu thương tổn (máu tụ, khí thủng dưới da, thương tổn xuyên, những bầm máu, mảng sườn…)
– Đả chẩn ngực tìm kiếm một âm đục hay tăng vang âm (tympanisme)
– Thính chẩn ngực hai bên
+ Xử trí thông khí phổi
– Cho oxy lưu lượng cao
– Thông khí với một quả bóng và mặt nạ– Giải phóng một tràn khí dưới áp lực (lệch khí quản, tĩnh mạch cổ căng phồng, choáng do tắc)– Che phủ một tràn khí màng phổi thổi (pansement 3 phía)– Buộc monitoring de CO2 thở ra (ETCO2) vào đầu ống nội khí quản– Gắn vào bệnh nhân một saturomètre en O23. TUẦN HOÀN VÀ KIỂM SOÁT XUẤT HUYẾT
+ Đánh giá tình trạng tuần hoàn
– Nhận diện một nguồn xuất huyết ngoại quan trọng
– Nhận diện một (hay nhiều) nguồn xuất huyết nội
– 4 P : Pouls (mạch), PA (huyết áp), Pression capillaire, Précharge (tiền gánh)
– Màu sắc của da
+ Xử trí tình trạng tuần hoàn
– Đè trực tiếp vào nơi xuất huyết ngoại, comprimer (nguyên tắc “tìm kiếm, tìm thấy, điều trị”)– Xét đến sự hiện diện của một xuất huyết nội và sự cần thiết khả dĩ của một can thiệp ngoại khoa : hội chẩn ngoại khoa cấp cứu.
– Thiết đặt hai đường tĩnh mạch cỡ lớn
– Đồng thời lấy máu để xét nghiệm sinh học với trắc nghiệm thai nghén, acide lactique, nhóm và compatibilité và khí huyết động mạch.
– Bắt đầu làm đầy với Hartmann được sưởi nóng và truyền máu
– Attelles à dépression nếu cần để kiểm soát sự xuất huyết
– Phòng ngừa hạ thân nhiệt
4. DISABILITY : THĂM KHÁM THẦN KINH NGẮN GỌN
+ Xác định mức tri giác Méthode d’Epadono hay score de Glasgow+ Khám các đồng tử kích thước, sự đối xứng và tính phản ứng5. BỘC LỘ (EXPOSURE)/MÔI TRƯỜNG
Cỡi hoàn toàn quần áo của bệnh nhân, đồng thời tránh hạ thân nhiệt
6. NHỮNG BỔ SUNG THIẾT YẾU CHO BILAN SƠ CẤP
– Phân tích khí huyết động mạch và tần số thông khí
– Monitorer CO2 thở ra (ETCO2)– Thiết đặt monitoring điện tâm đồ– Thiết đặt ống thông tiểu và dạ dày, trừ phi nếu chống chỉ dinh, và monitorer débit urinaire
– Dự kiến và yêu cầu những phim X quang ban đầu :
+ Chụp X quang ngực tư thế thẳng
+ Chụp khung chậu tư thế thẳng– Dự kiến và yêu cầu siêu âm 3 P (Plèvre, Péricarde, Péritoine)(échographie bidimensionnelle avec hémothorax)

Reference : Prise en charge précoce du traumatisé grave. ARAMU
European Trauma Course. EuSEM
Trauma Care Manual

BS NGUYỄN VĂN THỊNH
(21/8/2017)

Bài này đã được đăng trong Cấp cứu chấn thương, Chuyên đề Y Khoa. Đánh dấu đường dẫn tĩnh.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s