Xử trí sớm bệnh nhân chấn thương nặng (Chương 3, Phần 2) – BS Nguyễn Văn Thịnh

CHƯƠNG III
TRAUMA TEAM

Dr. Jean-Marie Jacques
Service de Urgences
CH Hornu-Frameries, Hornu
Belgique

PHẦN II

V SỰ TỔ CHỨC TRAUMA TEAM VÀ SỰ PHÂN CÔNG TÁCVào lúc đầu của hồi sức, một số lớn những động tác là cần thiết. Dĩ nhiên lý tưởng là thực hiện những động tác này một cách đồng thời. Điều này cần rằng mọi thành viên của kíp biết rõ công việc của mình và có khả năng chu tròn.Nếu có thể, sự phân công tác theo nguyên tắc ABC, với mỗi người được phân cho những công việc như sau :
+ A Đường dẫn khí và bảo vệ cột sống cổ (Airway and cervical spine control)
+ B Thông khí (Breathing and Ventilation)
+ C Tuần hoàn và kiểm soát xuất huyết (Circulation and control of hemorrhage)
+ Xử lý gia đình và những người thân (Relatives)
+ Chụp hình ảnh (Imaging)
3 công tác đầu là chủ yếu và phải được phân một cách nhanh chóng
Cũng tùy theo sự sẵn sàng của nhân viên nursing, đôi khi lý tưởng là cặp một y tá với một thầy thuốc quản lý A,B và C. Như thế tính hiệu quả của kíp được gia tăng rõ rệt.
Nếu số những người túc trực không đủ (thiếu ressources, nhiều người bị thương,…) khi đó team leader có thể cũng đảm nhiệm vai trò của thầy thuốc B. Sự xử lý gia đình có thể được đảm nhiệm bởi một y tá hay một thành viên không phải y khoa (thư ký, stagaire…), nhưng điều quan trọng là người nào đó được chỉ định chức vụ, bởi vì chức vụ này có thể đòi hỏi nhiều disponibilité.
Những chức năng của các thành viên khác nhau của équipe có thể được xác định :
1. Những thành viên của équipe quản lý A Airway và cột sống cổ.  Nếu có thể, chức năng được thực hiện bởi anesthésiste
– Thiết lập một tiếp xúc với bệnh nhân, nói với bệnh nhân.
– Đảm bảo sự thông thương và an toàn của đường khí đồng thời bảo vệ cột sống cổ.
– Kiểm tra tất cả các thiết bị airway được đặt trong tiền viện
– Đảm bảo thông khí thích đáng với oxygène nồng độ cao và đảm bảo monitoring.
– Đặt đường tĩnh mạch trung ương và động mạch
– Điều trị giảm đau cần thiết và nếu cần an thần
2. Những thành viên của équipe quản lý B Ventilation
– Lấy quần áo khỏi ngực
– Đánh giá ngực, cổ và những cử động hô hấp
– Monitorer SpO2
– Thực hiện gazométrie nếu chỉ định
– Ghi nhận những tham số sinh tử của bệnh nhân, những dịch được truyền và những thuốc được cho.
– Ghi nhận lúc những động tác đã được thực hiện và sự can thiệp của những thành viên khác.
– Nếu cần thực hiện exsufflation à l’aiguille hay đặt ống dẫn lưu ngực
– Giúp đỡ thực hiện một thủ thuật đặc biệt (thí dụ nếu cần đối với airway)
3. Những thành viên của équipe quản lý C Circulation
– Tham gia kiểm soát một xuất huyết ngoại bằng cách thực hiện một đè trực tiếp (compression directe)
– Thiết đặt hai đường tĩnh mạch ngoại biên và thực hiện lấy máu ban đầu
– Xác nhận rằng những đường tĩnh mạch được đặt tiền viện là thông suốt và hoạt động.
– Connecter bệnh nhân với monitoring và đo những dấu hiệu sinh tồn
– Đánh giá bụng và khung chậu
– Đảm trách vài thủ thuật như thông tiểu
– Tùy theo năng lực, tham dự vào vài thủ thuật (đường tĩnh mạch đùi, đường động mạch..)
– Quản lý sự bù dịch (remplissage)
– Nếu có năng lực, thực hiện bilan échographique
– Tham gia vào việc lấy đi phần còn lại của quần áo
– Nếu cần, bắt đầu hồi sức tim-phổi
4. Những thành viên của équipe quản lý gia đình
Dầu người quản lý vai trò này là ai, người này phải được thông báo rõ ràng về tình trạng của bệnh nhân và những động tác đang được tiến hành, để có thể giải thích tình huống cho những người thân thuộc, bằng những từ thích đáng để cho phép một sự thông hiểu tốt.
– Đảm trách những người thân khi họ mỗi lúc mỗi xuất hiện
– Giữ sự tiếp xúc với trauma team để có được bilan của tình hình, nhưng cũng để truyền lại một thông tin đáng chú ý (những tiền sử hay điều trị của bệnh nhân)
– Theo kèm những người thân nếu họ muốn hiện diện trong hồi sức
5. Những thành viên của équipe quản lý bilan X quang
– Thực hiện phim chụp tư thế thẳng của ngực và của khung chậu (nếu chấn thương kín)
– Thực hiện siêu âm ban đầu
– Điều hòa bilan bổ sung (thí dụ scanner)

VI. TẦM VÓC VÀ THÀNH PHẦN CỦA TRAUMA TEAM
Dĩ nhiên điều này biến thiên tùy theo cơ sở trong đó ta làm việc. Trong vài séries télévisées ta có thể thấy thành phần lý tưởng của một trauma team, thường nhất với 4 thầy thuốc, 5 y tá và nhiều kỹ thuật viên, nhất là đối với chụp X quang.
Tuy nhiên trong đời sống thực tế, điều lý tưởng này là không có thể ở đất nước chúng ta. Tuy nhiên, một tối thiểu 3 bác sĩ và 2 y tá rõ ràng là thiết yếu. Tuy vậy, ngoài số lượng, tính hiệu quả của trauma team tùy thuộc hơn vào năng lực và sự chuẩn bị của nó.
Dĩ nhiên là sự phân công tác sẽ tùy thuộc vào ressources địa phương vào lúc đó và cần ở team leader một sự mềm dẻo lớn. Tuy nhiên, nếu hoạt động của service là quan trọng, phải định rõ rằng cấp tạm thời những ressources sẵn có cho bệnh nhân đa chấn thương cho phép thực hiện một bilan hoàn chỉnh trong ít thời gian và, ngay khi có thể (thường 10 phút), team leader có thể giải phóng vài thành viên của kíp để cho phép họ tiếp tục quản lý những bệnh nhân khác.
Các thầy thuốc và các y tá phải sẵn sàng tức thời để tham gia vào trauma team.Team nên được tổ chức ngay khi nhận loan báo rằng một bệnh nhân đa chấn thường sẽ đến.
Các thành viên của team lợi rằng thời gian chuẩn bị này để áp rằng những biện pháp thận trọng phổ biến (précautions universelles) và do đó thiết đặt những gant, lunettes, blouses…
Cỡ lý tưởng của trauma team cũng tuỳ thuộc vào tính phức tạp của vấn đề cần phải xử trí cũng như nhân cách của team leader và kinh nghiệm của team. Dầu sao không nên có quá nhiều người ” sờ ” bệnh nhân, 3 người dường như là một tối đa không được vượt quá. Tất cả những người khác phải đứng xa.

Reference : Prise en charge précoce du traumatisé grave. ARAMU
European Trauma Course. EuSEM
Trauma Care Manual

BS NGUYỄN VĂN THỊNH
(31/7/2017)

Bài này đã được đăng trong Cấp cứu chấn thương, Chuyên đề Y Khoa. Đánh dấu đường dẫn tĩnh.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s