Xử trí sớm bệnh nhân chấn thương nặng (Chương 3, Phần 1) – BS Nguyễn Văn Thịnh

CHƯƠNG III
TRAUMA TEAM

Dr. Jean-Marie Jacques
Service de Urgences
CH Hornu-Frameries, Hornu
Belgique

PHẦN I

I. NHẬP ĐỀ
Ý niệm của trauma team đáng một chương riêng trước khi bắt đầu một cách chính xác hơn sự xử trí hiệu quả bệnh nhân. Rất rõ ràng là một thầy thuốc một mình không thể quản lý một bệnh nhân đa chấn thương một cách hiệu quả và đủ nhanh. Một trong những chê trách về sự đào tạo Hoa Kỳ ATLS là tất cả sự xử trí dường như dựa trên chỉ một thầy thuốc ngoại khoa.
Trong những bệnh viện của chúng ta, kịch bản của một thầy thầy thuốc cô độc không còn có thể có vị trí nữa. Sự nhập viện một bệnh nhân trong tình trạng nguy kịch chỉ có thể được thực hiện trong một cơ sở bệnh viện tham gia aide médicale urgente và khoa cấp cứu phải luôn luôn được báo trước sự đến của một bệnh nhân như vậy. Đối với những bệnh viện này, sự hiện diện y khoa tại chỗ hay túc trực một cách nhanh chóng phải đảm bảo gần như tức thời sự xử trí chuyên khoa cần thiết.
Ngay khi đến ở khoa cấp cứu, một trauma team phải hiện diện, gồm có những thầy thuốc cấp cứu (hay réanimateur hay anesthésiste) có năng lực và được huấn luyện, cũng như những thầy thuốc ngoại chấn thương, được giúp đỡ bởi các y tá và kỹ thuật viên trong những khoa khác nhau (X quang, những loại chụp hình ảnh khác, phòng xét nghiệm, ngân hàng máu…). Một phòng mổ được trang bị bởi nhân viên và y cụ phải nhanh chóng sẵn sàng, cũng như những thầy thuốc ngoại khoa thuộc những chuyên khoa khác nhau, có thể khiến phải can thiệp cấp cứu.

II. TRAUMA TEAM
Sự hồi sức một bệnh nhân trong một tình trạng nguy kịch thường nhất hàm ý một số lượng lớn những người và, thường nhất, trong một bầu không khí lo âu và lộn xộn. Một phương pháp được hoạch định và tổ chức tốt của loại bệnh nhân này là cơ bản để đảm bảo một sự xử trí tối ưu.
Những động tác hồi sức hàm ý một số lượng lớn những động tác được phối hợp để bảo vệ đường khí, hỗ trợ sự thông khí và tái lập một tình trạng tuần hoàn đúng đắn. Ngoài ra yếu tố thời gian thường có tầm quan trọng quyết định. Vậy cần thiết rằng tất cả những người cần thiết cũng như dụng cụ thích đáng phải có sẵn tức thì và rằng chúng được sử dụng một cách thích đáng có thể được. Để có thể thực hiện mục tiêu này, cần một kế hoạch được định trước và một sự phối hợp tuyệt hảo.
Sự tổ chức của tất cả những người có liên quan này nằm trong khái niệm trauma team.
Ta đã có thể chứng minh rằng, đối với sự xử trí một bệnh nhân đa chấn thương bởi một trauma team được tổ chức tốt, thời gian hồi sức được giảm 74% (Discoll Injury 1992). Kết quả này chủ yếu có được bằng một sự phân công tác hoàn hảo, bởi một kíp có quy mô quan trọng hơn và hiệu năng hơn cũng như bởi những động tác được thực hiện một cách đồng thời (concomitante) hơn là nối tiếp nhau (séquentiel). Ngoài ra sự can dự của một trauma leader có kinh nghiệm, không tham gia tích cực vào những động tác vật lý của hồi sức, cho phép rút ngắn thời gian xử trí.

Những đặc điểm thiết yếu đối với một trauma team
– Personnel médical và infirmier có năng lực và đã nhận một đào tạo thích ứng đối với những bệnh nhân chấn thương
– Mỗi người được chỉ định cho một công việc nhất định
– Có một trauma leader

Một số những yếu tố nào đó được liên kết với hiệu năng của team
– một kiến thức tốt về những mục tiêu của team ;
– một leadership tốt
– một tổ chức hoàn hảo và một sự phân chia hiệu quả những công việc
– kích thước và thành phần của team

III. NHỮNG MỤC TIÊU CỦA TEAM
Những mục tiêu của team là cổ điển, nhưng chúng phải được nhận thức và chia sẻ bởi tất cả những thành phần của team :
– nhận diện và điều trị những thương tổn đe dọa mạng sống ;
– nhận diện tất cả những vấn đề khác
– thực hiện bilan cần thiết và điều trị cần thiết ;
– thực hiện chuyển bệnh nhân để thực hiện những điều trị sau cùng.

V. TEAM LEADER
Trauma leader phải là một thầy thuốc có kinh nghiệm !
Trauma leader có một vai trò quan trọng chủ yếu và phải quản lý đồng thời tất cả quá trìnhdhồi sức.
1. ĐIỀU KHIỂN VÀ KIỂM SOÁT
Vào bất cứ lúc nào, team leader phải giữ sự kiểm soát kíp của mình, mặc dầu thành phần của kíp có thể thay đổi trong khi tiến hành hồi sức.Team leader phải quen quản lý loại tình huống này và phải biết rõ những ressources của bệnh viện (disponibilité des lits, năng lực ngoại khoa, những kỹ thuật X quang sẵn có sử dụng…). Đó là chủ yếu để không đánh mất uy tín và uy quyền của mình trong khi hồi sức. Điều đó không có nghĩa là trong tất cả những lãnh vực team leader phải có một năng lực cao hơn so với mỗi trong những thành viên của kíp, nhưng ông ta phải thấy được những vấn đề có thể xảy ra và can thiệp để tìm một giải pháp (thí dụ trong trường hợp thất bại một nội thông khí quản).
Trước khi bệnh nhân đến, tùy theo những năng lực của các thầy thuốc hiện diện, team leader phân chia các chức năng và đảm bảo rằng điều đó được hiểu rõ. Ngay khi bệnh nhân đến, team leader kiểm soát tình hình, bằng cách thực hiện trước hết sự đánh giá nhanh trong 5 giây. Bằng cách này team leader có thể thấy được một cách nhanh chóng những thương tổn nghiêm trọng rõ rệt một cách tức thời và điều trị ưu tiên, điều này có thể khiến phải biến đổi sự tổ chức của kíp.
Sau đó, team leader, nếu sĩ số của kíp cho phép, phải lùi một bước và để cho kíp làm việc. Kiểm soát tình hình không chỉ có nghĩa rằng team leader phải khởi động hay thực hiện mọi động tác, nhưng phải quan sát chúng và can thiệp trong trường hợp cần hay khó khăn.
2. ĐIỀU HÒA (COORDINAION)
Team leader phải kiểm tra rằng mỗi thành viên của kíp hoàn thành công việc được chỉ định một cách hiệu quả và hiệu lực. Trong khi thực hiện những thủ thuật, mỗi thành viên đưa thông tin cho team leader. Điều này cho phép trưởng kíp biết tình trạng của bệnh nhân, tiên kiến những vấn đề và can thiệp một cách mạch lạc và hiệu quả. Thí dụ, nếu một vấn đề ở đường khí được phát hiện, trưởng kíp có thể thay đổi chức năng của vài intervenant để người trợ giúp cần thiết sẵn sàng cho công việc quan trọng này.
Tùy theo những năng lực của kíp, team leader có thể chính mình phải thực hiện vài động tác (thí dụ nội thông khí quản, dẫn lưu ngực, siêu âm). Tuy nhien điều này không thể làm lạc hướng chức năng lãnh đạo.
3. QUẢN LÝ SỰ TRAO ĐỔI (COMMUNICATION)
a. SỰ TRAO ĐỔI VỚI TEAM
Đó là điểm thiết yếu : team leader phải biết équipe của mình và tạo một bầu không khí yên tĩnh để cho phép mỗi thành viên của kíp truyền đạt những thông tin thu được về tình trạng lâm sàng của bệnh nhân và cho phép sự thực hiện những động tác cần thiết.Thông tin phải được giao một cách hoàn chỉnh, không bỏ sót, theo hai chiều, giữa team leader và những thành viên của kíp.
Ngay khi ambulance đến, leader tiếp xúc với kíp tiền viện để biết những vấn đề tức thời, cơ chế thương tổn, những dữ kiện lâm sàng tại chỗ cũng như điều trị được thực hiện và sự đáp ứng với điều trị này.
Sau đánh giá đầu tiên (5 giây), team leader cho kíp những ưu tiên để quản lý những thương tổn có khả năng gây chết người đã được phát hiện.
Trong hồi sức, team leader nghe tất cả những thông tin đến từ những thành viên khác của équipe, xác nhận đã nghe một message essentiel (bằng cách lập lại điều đó) và cho những chỉ thị.
Team leader cũng tiếp xúc với những thầy thuốc được gọi khác (thầy thuốc ngoại khoa, thầy thuốc X quang…) và truyền những thông tin nhận được cho những thành viên khác..
Team leader cũng bàn bạc với những thành viên của nursing để kiểm tra xem những công tác được yêu cầu có được thực hiện không.b. SỰ TRAO ĐỔI VỚI BỆNH NHÂN
Khi xử trí bệnh nhân, ta thường tập trung vào những vấn đề y khoa cấp tính, hơn là tập trung vào bệnh nhân, điều này làm mất cá tính (dépersonnaliser) rất nhiều việc xử trí. Nguy cơ là làm người bị chấn thương lo lắng nhiều, làm gia trọng vài thương tổn hay khiến không nhận biết vài thương tổn.
Cần có một tiếp xúc càng nhanh càng tốt với bệnh nhân và duy trì sự trao đổi với bệnh nhân suốt trong lúc hồi sức. Điều này cho phép có được nhiều thông tin :
– Đánh giá tình trạng tri giác
– Có được những thông tin hữu ích, thí dụ về cơ chế chấn thương
– Có thể yêu cầu bệnh nhân thực hiện một động tác chính xác, thí dụ yêu cầu bệnh nhân thở vào sâu, điều này có thể phát hiện một cử động không đối xứng của ngực.
– Giải thích với bệnh nhân những động tác sẽ được thực hiện và đánh giá mức độ đau đớn
– Mang lại sự thoái mái và trấn an bệnh nhân, điều này cho phép có được một sự cộng tác tốt hơn.

Reference : Prise en charge précoce du traumatisé grave. ARAMU
European Trauma Course. EuSEM
Trauma Care Manual

BS NGUYỄN VĂN THỊNH
(31/7/2017)

Bài này đã được đăng trong Cấp cứu chấn thương, Chuyên đề Y Khoa. Đánh dấu đường dẫn tĩnh.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s