Cấp cứu chỉnh hình số 42 – BS Nguyễn Văn Thịnh

VỠ XƯƠNG GÓT
(FRACTURE DU CALCANÉUM)

Dr Etienne Hinglais
Médecin urgentiste
Hôpital Tenon, Paris
Dr Jean-Paul Fontaine
Médecin urgentiste
Service des Urgences
Hôpital Saint-Louis, Paris

I. NHỮNG YẾU TỐ CHẨN ĐOÁN
Phải sợ vỡ xương gót chân khi ngã trên gót chân (chute sur le talon), đồng thời dè chừng những thương tổn xảy ra ở hai bên và những thương tổn liên kết ở xa.Phải biết rằng đó là những gãy xương thường gặp nhất (60%) và rằng chẩn đoán X quang là khó. Ở cấp cứu, phim nghiêng (profil) và incidence rétro-tibiale là hai incidence de référence.Phải phân biệt :
– Fractures parcellaires xảy ra ở lồi củ sau (tubérosité postérieure), sustentaculum tali, bec de la grande apophyse.
– Fractures thalamiques par enfoncement, gây nên một đường gãy thẳng đứng hay một đường gãy ngang
Sự xếp loại được sử dụng nhất là xếp loại của Duparc, có tính chất mô tả.
Trên những radiographies standard, góc Bohler là hữu ích nhất để xác định tầm quan trọng của impaction.Hôm nay, mọi vỡ xương hay nghi ngờ vỡ xương gót phải được chụp cắt lớp vi tính để định rõ những thương tổn và cho phép orthopédiste chọn lựa điều trị.
Luôn luôn có một thương tổn da. Thương tổn này có thể hoặc là một ouverture thực hiện một gãy hở, hoặc một nén ép với ischémie dermique và thương tổn của bourse séreuse sous-talienne. Phù do những thương tổn xương và da làm trầm trong tình trạng da.

II. ĐIỀU TRỊ
Những mục tiêu điều trị là bảo tồn sự toàn vẹn của articulation sous-talienne (sous-astragalienne) và phòng ngừa di chứng đau khi tì chân (douleurs d’appui)
1. NHỮNG PHƯƠNG TIỆN ĐIỀU TRỊ
Trong tất cả các trường hợp, tình trạng của da và phù phải được điều trị hết sức cẩn thận
a. ĐIỀU TRỊ CHỨC NĂNG
– Đối với 48 giờ đầu : pansement compressif, attelle plâtrée à 90 degré, gác chân lên cao, liên kết với điều trị giảm đau và phòng ngừa huyết khối nghẽn mạch
– Từ ngày thứ hai đến thứ mười : thái độ trước được duy trì, liên kết với mobilisation des articulations
– Từ ngày 10 đến 30 : cho phép đi hai nạng không tì (déambulation sans appui) (cannes anglaises), liên kết với bandage élastique và physiothérapie
– Kể từ ngày 30 : cho phép đi tì gót chân dần dần
b. ĐIỀU TRỊ CHỈNH HÌNH : dựa trên immobilisation par plâtre à chambre talonnière (Graffin)c. TRAITEMENT CHIRURGICAL A CIEL OUVERT : cho phép mổ nắn (réduction), kết hợp xương (ostéosynthèse) hay làm cứng khớp (arthrodèse)/ reconstruction.2. NHỮNG CHỈ ĐỊNH
Đau gãy xương là gì, giai đoạn đầu của điều trị chức năng phải được thiết đặt gay ở cấp cứu. Như thế bilan thương tổn chính xác, biện minh một chụp hình ảnh bằng chụp cắt lớp vi tính, có thể được thực hiện trong những điều kiện tốt và ta sẽ có thể đặt đúng đắn chỉ định.
Ngoài những yếu tố được cho sau đây, tình trạng da (trước và sau chấn thương) và sự hợp tác hay không của bệnh nhân và những người thân cận, là căn bản cần phải xét đến. Thật vậy, chỉ định ngoại khoa tùy thuộc vào état trophique và điều trị chức năng bắt buộc một sự tham gia tích cực của bệnh nhân.
Les fractures parcellaires non déplacées được điều trị chỉnh hình trong 6 tuần. Khi có một di lệch, nắn phải được thực hiện (thường bằng manoeuvre externe) trước khi bó bột
les fractures thalamiques :
– Loại 1 : điều trị chức năng đơn độc nếu không có di lệch, nếu không điều trị ngoại khoa
– Loại 2 : điều trị ngoại khoa rồi cố định bằng bó bột
– Loại 3 và 4 : tùy theo cơ chế (ngang, thẳng đúng) và trường phái, điều trị chức năng đơn độc hay điều trị ngoại khoa

III. NHỮNG YẾU TỐ THEO DÕI
Sự theo dõi chủ yếu là chỉnh hình, ngoài những fracture parcellaire có thể được giao cho một thầy thuốc có năng lực chấn thương học.

Reference : Traumatologie : Stratégies diagnostiques et orientations. Volume 1

BS NGUYỄN VĂN THỊNH
(3/5/2017)

Bài này đã được đăng trong Cấp cứu chỉnh hình, Chuyên đề Y Khoa. Đánh dấu đường dẫn tĩnh.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s