Cấp cứu chỉnh hình số 36 – BS Nguyễn Văn Thịnh

BONG GÂN HIỀN TÍNH CỦA MẮT CÁ
(ENTORSE BENIGNE DE LA CHEVILLE)

Dr Benjamin Bajer
Chirurgie plastique, Paris
Dr Franck Fitoussi
Chirurgie orthopédique infantile, Paris
Dr Alexandre Radovanovic
Chirurgie, Paris

TEST 3

Mme D, 31 tuổi, đến cấp cứu vì đau ở mắt cá phải.
Lúc vấn chẩn, bệnh nhân nói bị trẹo mắt cá trong khi khiêu vũ với giày cao gót.
Lúc khám, anh chứng thực một mắt cá sưng phù với đau chói ở trước và dưới mắt cá ngoài.
Các mắt cá không đau
Anh nghi ngờ một bong gân của dây chằng bên ngoài (entorse du LLE) của mắt cá phải.

CÂU HỎI :
1. Trước hết anh đòi hỏi bilan X quang nào ? Anh trông chờ điều gì ?
2. Những phim X quang bình thường. Những bó dây chằng (faisceaux ligamentaires) nào bị thương tổn trong trường hợp này ? Bằng cơ chế nào ?
3. Những dấu hiệu nghiêm trọng lúc khám lâm sàng là gì ?
4. Những xét nghiệm phụ nào anh yêu cầu để đánh giá mức độ nghiêm trọng của bong gân ?
5. Chẩn đoán bong gân hiền tính (entorse bénigne) được xác lập. Điều trị sẽ là gì ?

TRẢ LỜI
1. + Chụp X quang chuẩn mắt cá
– tư thế thẳng (face)
– tư thế nghiêng (profil)+ Loại bỏ một chẩn đoán phân biệt :
– những gãy mắt cá (fractures malléolaires)– gãy nền của đốt xương bàn thứ năm (5è métatarsien) (chẩn đoán phân biệt thường gặp nhất)
thấy rõ nhất trên các phim chụp bàn chân tư thế thẳng và nghiêng.– những gãy đầu dưới xương chày (pilon tibial), xương sên, xương gót chân, tarse antérieur+ Tìm kiếm dấu hiệu nghiêm trọng
– bong xương (arrachement osseux) của chỗ bám dây chằng (mắt cá ngoài hay xương sên)+ Loại bỏ một thương tổn liên kết
– gãy của dome xương sên (trên-ngoài)2. Những phim X quang bình thường. Những bó dây chằng (faisceaux ligamentaires) nào bị thương tổn trong trường hợp này ? Bằng cơ chế nào ?
+ Bó trước (faisceau antérieur)
– bó mác-sên trước (faisceau péronéo-astragalien antérieur : faisceau de l’entorse)
– đau trước mắt cá ngoài (douleur pré-malléolaire externe)
+ Bó giữa (faisceau moyen)
– bó mác-gót (faisceau péronéo-calcanéen)
– đau dưới mắt cá ngoài (douleur sous-malléolaire externe)
+ Cơ chế : bàn chân bị lật vô bên trong, và gập về phía gan chân : traumatisme en varus équin (inversion) forcé
Ghi chú : Bó sau (faisceau postérieur) : bó mác-sên sau (faiseau péronéo-astragalien postérieur : đau sau mắt cá (douleur rétro-malléolaire)3. Những dấu hiệu nghiêm trọng lúc khám lâm sàng ?
– Ý niệm craquement audible lúc chấn thương
– Cảm giác chủ quan mức độ nghiêm trọng (bởi bệnh nhân)
– Hématome en “oeuf de pigeon” : trước và dưới mắt cá
– Lỏng khớp (laxité articulaire) (so với phía đối diện)
– en varus équin (choc astragalien)– en tiroir antérieurGhi chú : Những lỏng khớp khó phát hiện trong cấp cứu
Đau không phải là một dấu hiệu nghiêm trọng
4. Những xét nghiệm phụ nào anh yêu cầu để đánh giá mức độ nghiêm trọng của bong gân ?
+ Radiographies dynamiques mắt cá phải
– so sánh (nếu cần)
– tư thế thẳng en varus équin forcé : nghiêm trọng nếu baillement tibio- astragalien externe >10 độ (postive talar tilt test)– tư thế nghiêng (profil) en tiroir antérieur : nghiêm trọng nếu di lệch xương sên >10 mm5. Chẩn đoán bong gân hiền tính (entorse bénigne) được xác lập. Điều trị là gì ?
+ Điều trị chức năng (traitement fonctionnel)
– bất động mắt cá bằng dùng băng thun (contention élastique) : Strapping
– 2 tuần+ Những thuốc giảm đau
+ AINS
+ Cryothérapie
+ Để mắt cá nghỉ đau (vài ngày)
+ Sau đó cho phép bước
+ Ngừng thể thao (1 tháng)
+ Phục hồi chức năng (cơ bản)
– cách xa chấn thương
– péroniers latéraux và cảm thụ bản thể (proprioceptive)
– nhưng : tránh tái phát
+ Theo dõi

Reference : 50 dossiers préparation internat

BS NGUYỄN VĂN THỊNH
(17/4/2017)

Bài này đã được đăng trong Cấp cứu chỉnh hình, Chuyên đề Y Khoa. Đánh dấu đường dẫn tĩnh.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s