Cấp cứu dạ dày ruột số 56 – BS Nguyễn Văn Thịnh

VIÊM TỤY TẠNG CẤP TÍNH
(ACUTE PANCREATITIS)

Professor P John Rees
King’s College London School of Medicine at
Guy’s and St Thomas’ Hospitals, London, UK

TEST 5

HISTORY
Một người đàn ông 55 tuổi đến khoa cấp cứu với đau bụng và mửa. Bệnh nhân nói rằng đau xuất hiện dần dần hôm qua. Đau âm ỉ và thường trực, ở vùng thượng vị và vùng trung tâm của bụng và lan ra sau lưng. Bệnh nhân đã nhập viện nhiều lần trước đây, chủ yếu liên quan đến uống rượu quá mức. Bệnh nhân công nhận uống khoảng 50 đơn vị rượu mỗi tuần và đã uống đặc biệt nặng 2 đêm vừa qua. Bệnh nhân hút 20 điếu mỗi ngày. Ngoài vài lần nhập viện liên quan đến chấn thương không có tiền sử y khoa nào đáng kể. Mẹ bệnh nhân bị đái đường loại 2 nhưng không có tiền căn gia đình nào khác. Bệnh nhân ly dị, sống một mình trong một căn hộ và thất nghiệp.

KHÁM
Bụng trên của bệnh nhân này là rất nhạy cảm đau khi sờ nhưng mềm. Nhu động ruột bình thường. tần số tim là 110/phút, HA 112/74 mmHg.ccddr56

CÂU HỎI
1. Nguyên nhân khả dĩ nhất của đau bụng và mửa của bệnh nhân này ?
2. Anh xác nhận chẩn đoán như thế nào, và anh có thể cho điều trị nào ?

TRẢ LỜI
Bệnh nhân có những đặc điểm của viêm tụy tạng. Trong trường hợp điển hình viêm tụy tạng được biểu hiện bởi đau bụng trên lan ra sau lưng, và mửa. Nồng độ amylase huyết thanh thường tăng cao và bệnh nhân có thể có những dấu hiệu của một đáp ứng viêm, như sốt và số lượng bạch cầu tăng cao. Bệnh nhân này có thể bị vàng da.
Có nhiều yêu tố khiến một bệnh nhân dễ phát triển viêm tụy tạng, nhưng sỏi mật và lạm dụng rượu là những nguyên nhân dẫn đầu ở vương quốc Anh.
Viêm tụy tạng cấp tính có thể đe dọa tính mạng, với tỷ lệ tử vong lên đến 10%
Những đặc điểm lâm sàng cộng nồng độ amylase tăng cao cũng đủ để chẩn đoán viêm tụy tạng cấp tính. Một siêu âm bụng có thể cho thấy viêm và phù tụy tạng cũng như sự hiện diện của sỏi và có thể loại trừ những dạng khác của bệnh lý bụng nếu chẩn đoán bị nghi ngờ. Một chụp cắt lớp vi tính cũng sẽ cho thấy viêm tụy tạng.
Bệnh nhân sẽ cần điều trị giảm đau đối với đau dạ dày ; thường bắt đầu cho paracetamol tĩnh mạch đều đặn. Bệnh nhân được giữ ” không ăn uống gì bằng đường miệng” và cần cho dịch tĩnh mạch. Mặc dầu có ít bằng cớ hỗ trợ cho tính hiệu quả, kháng sinh tĩnh mạch thường được cho. Một ống thông mũi-dạ dày có thể được đặt để giảm sức ép dạ dày và giảm hoạt động của tụy tạng.
Khi bệnh nhân có thể tiếp tục phát triển một suy thận cấp tính hay ngay cả respiratory distress syndrome, những xét nghiệm máu ít nhất nên được thực hiện mỗi ngày để theo dõi full blood count, chức năng thận, chức năng gan và đông máu. Một khí huyết động mạch phải được thực hiện để kiểm tra rằng bệnh nhân không bị hypoxic và theo dõi nồng độ lactate, có thể tăng cao trong sepsis hay viêm nặng. Khi viêm tụy tạng tiến triển, bệnh nhân có thể phát triển tăng đường huyết do suy giảm sản xuất insuline bởi tụy tạng. Trong trường hợp này, nồng độ đường tăng cao trong máu của bệnh nhân có thể liên quan đến viêm tụy tạng hay có thể bệnh đái đường loại 2 không được chẩn đoán (hãy ghi nhận tiền sử gia đình). Hạ canxi huyết cũng có thể trở nên một vấn đề, khi tụy tạng viêm sinh ra những nồng độ acide béo tự do gia tăng, liên kết các muối canxi, sau đó kết tủa trong xoang bụng
Trong những trường hợp nặng, can thiệp ngoại khoa có thể cần thiết để lấy đi mô tụy hoại tử hay lấy đi sỏi mật.

NHỮNG ĐIỂM CHỦ YẾU
-Viêm tụy tạng thường biểu hiện bởi đau bụng trên lan xuyên ra sau lưng.
– Những yếu tố nguy cơ gồm có sỏi túi mật và lạm dụng ruợu.
– Viêm tụy cấp tính có thể đe dọa tính mạng Bệnh nhân nên giữ không được ăn uống với truyền dich tĩnh mạch và điều trị giảm đau. Monitoring rất sát tần số tim, huyết áp, tình trạng dịch và oxygenation cần được thực hiện. Có thể phải cần phẫu thuật.

Reference : 100 cases in Acute Medicine

BS NGUYỄN VĂN THỊNH
(13/10/2016)

This entry was posted in Cấp cứu dạ dày ruột, Chuyên đề Y Khoa. Bookmark the permalink.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s