Cấp cứu ngộ độc số 33 – BS Nguyễn Văn Thịnh

LẠM DỤNG HEROIN
(HEROIN ABUSE)

Badar M Zaheer, MD
Clinical Assistant Professor
Rosalind Franklin University of
Medicine end Science
Chicago Medical School

CASE HISTORY
Một người đàn bà 18 tuổi đến khoa cấp cứu, qua EMS, trong tình trạng không đáp ứng (unresponsive). Theo EMS, bố mẹ của cô này đã gọi 911 sau khi tìm thấy cô nằm bất động và không đáp ứng trong buồng tắm. Họ nói rằng mới đây cô biểu lộ hành vi kỳ lạ ở nhà, nhưng họ không biết là cô đang sử dụng chất ma túy cho đến khi họ thấy cô nằm bất động không đáp ứng, với những chiếc kim chích nằm bên cạnh cô trên sàn nhà. Họ khó có thể nói là cô có thở hay không, nhưng có thể sờ thấy một mạch nhẹ. Trên đường đến bệnh viện, EMS cho cô thở oxy qua nasal cannula, đặt hai đường tĩnh mạch cỡ lớn, và tiêm dưới da Narcan. Họ đã ghi nhận rằng hơi thở của bệnh nhân khá cải thiện, nhưng rằng bệnh nhân vẫn không đáp ứng. Những dấu hiệu sinh tồn là nhiệt độ 37 độ C, HA 100/70 mmHg, mạch 60 đập/phút, tần số hô hấp 8 hơi thở/phút và độ bảo hòa oxy 85% với nasal cannula. Khám vật lý phát hiện một phụ nữ không tri giác với những đồng tử đầu đinh ghim không phản ứng (nonreactive pinpoint pupils) và vài dấu vết đường tiêm tĩnh mạch (track marks) trên cẳng tay ở hai bên. Airway cart được chuẩn bị trong khi bệnh nhân được cho 2 mg naloxone tĩnh mạch.Tần số hô hấp của bệnh nhân cải thiện và bệnh nhân bắt đầu tỉnh lại. Hai phút sau, một liều 2 mg naloxone khác được cho. Bây giờ bệnh nhân thức tỉnh, ngồi dậy trên giường và mửa. Các xét nghiệm, phân tích nước tiểu và urine drug screening được thực hiện và bệnh nhân được nhập viện để monitoring những tác dụng cai thuốc.

DISCUSSION
Heroin là một thuốc ma túy đường phố (street drug) bất hợp pháp và rất gây nghiện. Heroin thường được sử dụng bằng đường tĩnh mạch, nhưng có thể được dùng bằng những dạng khác.Những street names gồm có junck, smack và skag. Heroin được tạo từ morphine, chủ yếu có trong thiên nhiên ở những vỏ hạt của cây thuốc phiện. Bệnh nhân trải nghiệm một cảm giác khoái trá khi dùng chất ma túy này. Với thời gian, bệnh nhân phát triển một sự quen heroin và đòi hỏi ngày càng nhiều chất ma túy để đạt cùng kết quả.
Những triệu chứng của ngộ độc gồm có thiếu thở, thở nông hay thở chậm và khó. Bệnh nhân cũng có thể có miệng khô, những đồng tử hình đinh ghim, lưỡi mất màu, HA thấp, mạch yếu, các móng tay và môi có màu xanh xanh, bón, co co thắt ruột, hôn mê, mê sảng, mất định hướng, mơ màng và co thắt cơ. Khám da có thể phát hiện những đường tiêm tĩnh mạch (track marks), hay những dấu vết do “thụt” (popping) heroin trên da. Ngộ độc có thể nặng thêm khi heroin được trộn với những thuốc khác. Điều này có thể làm cho điều trị và sự phục hồi hơi khó hơn nhiều.
Điều trị phải gồm có hỗ trợ đường khí, dịch, thuốc nhuận trường và naloxone.Naloxone là một opioid antagonist có thể đảo ngược những tác dụng của opioids. Điều này có thể rất hữu ích trong những trường hợp khi hô hấp và trạng thái tâm thần bị biến đổi. Tuy nhiên, Narcan cũng có thể thúc đẩy những tác dụng cai nặng. Naloxone có thể được cho 0,4-2mg tĩnh mạch mỗi 2-3 phút. Naloxone cũng có thể được tiêm mông, dưới da hay qua ống nội khí quản hay tiêm truyền tĩnh mạch liên tục. Nếu các triệu chứng xảy ra, naloxone có thể được cho mỗi 1-2 giờ. Tuy nhiên nếu không có đáp ứng ban đầu sau 10 mg khi đó nên nghĩ đến một chẩn đoán khác.
Heroin rất gây nghiện. Những triệu chứng sớm của cai heroin (heroin withdrawal) gồm có kích động, lo âu, đau nhức cơ, chảy nước mắt nhiều, mất ngủ, viêm mũi, chảy mồ hôi và ngáp. Những triệu chứng về sau gồm có đau bụng quặn, ỉa chảy, giãn đồng tử, “goose bumps”, nôn và mửa. Không như ngộ độc (heroin overdose), những phản ứng này không đe dọa mạng sống. Điều trị cai heroin là điều trị hỗ trợ. Clonidine có thể được sử dụng để làm giảm những triệu chứng lo âu, kích động, đau cơ, vã mồ hôi, viêm mũi và đau bụng quặn. Buprenorphine cũng là một thuốc đầy hứa hẹn để điều trị những triệu chứng cai và thật vậy đã được chứng tỏ thu ngắn thời gian giải độc. Do những tác dụng cai nặng, methadone thường được sử dụng để kiểm soát những triệu chứng này. Sau đó liều lượng của methadone được giảm chậm với thời gian. Methadone là một opioid agonist, không gây cùng cường độ của heroin, nhưng hạn chế triệu chứng cai bởi vì nó tác động lên cùng những thụ thể. Methadone có một thời gian bán hủy rất dài nhưng có thể được dùng chỉ một lần một ngày để giúp bệnh nhân sống một cuộc sống bình thường hơn, không triệu chứng.

Reference : 101 Clinical Cases in Emergency Room

BS NGUYỄN VĂN THỊNH
(29/8/2016)

This entry was posted in Cấp cứu ngộ độc, Chuyên đề Y Khoa. Bookmark the permalink.

Có 2 phản hồi tại Cấp cứu ngộ độc số 33 – BS Nguyễn Văn Thịnh

  1. Pingback: Cấp cứu ngộ độc số 36 – BS Nguyễn Văn Thịnh | Tiếng sông Hương

  2. Pingback: Intensive care medecine số 9 – BS Nguyễn Văn Thịnh | Tiếng sông Hương

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s