Những điều cần biết về Ung Thư Cổ Tử Cung– BS Nguyễn Văn Thông

Ung thư cổ tử cung xảy ra khi tế bào bất thường phát triển và lan rộng bên trong cổ tử cung. Mỗi năm có hơn 12.000 trường hợp mắc bệnh mới được chẩn đoán tại Hoa Kỳ. Yếu tố duy nhất hiện diện trong hầu hết các trường hợp ung thư cổ tử cung là một loại virut. Khi được phát hiện sớm, ung thư cổ tử cung sẽ được chữa lành cao hơn.

TRIỆU CHỨNG CỦA UNG THƯ CỔ TỬ CUNG
Khi tế bào cổ tử cung bắt đầu trở nên bất thường thì chưa có triệu chứng gì. Khi ung thư tiến triển, lúc đó có các triệu chứng sau:
– Ra dịch âm đạo bất thường
– Ra huyết âm đạo giữa các chu kỳ kinh nguyệt
– Ra huyết sau mãn kinh
– Ra huyết hoặc đau khi giao hợp

NGUYÊN NHÂN HÀNG ĐẦU CỦA UNG THƯ CỔ TỬ CUNG: HPV
HPV (Human Papillomavirus) là một loại virut có rất nhiều týp. Khoảng 40 týp có thể gây nhiễm bộ phận sinh dục và một số có nguy cơ cao gây nên ung thư. Nhiễm HPV đường sinh dục có thể chữa khỏi. Nếu viêm nhiễm trở thành mạn tính, điều đó có thể gây ra những thay đổi về tế bào của cổ tử cung. Và chính sự thay đổi này là nguyên nhân dẫn đến ung thư. Trên toàn thế giới, hơn 90% ung thư cổ tử cung là do nhiễm HPV gây ra.

AI CÓ NGUY CƠ NHIỄM HPV
HPV quá phổ biến cho đến nổi bất kỳ, dù nam hay nữ cũng có thể mắc phải trong đời khi có quan hệ tình dục. HPV có thể tồn tại tiềm ẩn rất lâu rồi chờ thời cơ gây bệnh. Bao cao su có thể hạn chế được nguy cơ lây nhiễm HPV nhưng không hoàn toàn bảo vệ được. HPV cũng có liên quan đến ung thư các bộ phận sinh dục khác của nam và nữ.

HPV GÂY RA UNG THƯ CỔ TỬ CUNG NHƯ THẾ NÀO
Nếu một trong những týp HPV có nguy cơ gây ung thư cao tồn tại trong cơ thể, nó có thể kích thích các tế bào bất thường phát triển trong cổ tử cung. Những biến đổi bất thường này chưa chắc bạn sẽ bị ung thư cổ tử cung. Tuy nhiên theo thời gian, các tế bào bất thường này có thể biến đổi thành tế bào ung thư. Một khi ung thư xuất hiện thì nó có khuynh hướng lan rộng khắp cổ tử cung và xâm lấn các vùng chung quanh.

PAP TEST LÀ GÌ ?
Pap test là một thử nghiệm lấy mẫu tế bào ở cổ tử cung hay âm đạo. Test này thường được dùng để tìm kiếm những thay đổi của tế bào cổ tử cung và âm đạo có thể dẫn đến ung thư hay những bệnh có khả năng biến thành ung thư.
Pap test nên được thực hiện bắt đầu từ tuổi 21. Thử nghiệm định kỳ mỗi 3 năm đối với phụ nữ trong độ tuổi 21-65.
Pap test được thực hiện trong lúc thăm khám tử cung. Bác sĩ dùng một thiết bị, gọi là “mỏ vịt”, nông rộng âm đạo để có thể quan sát được cổ tử cung và âm đạo. Sau đó, họ dùng một cái que bằng nhựa dẽo đầu cùn và một bàn chãi nhỏ để thu thập các tế bào từ cổ tử cung. Thủ thuật này không gây đau. Sau khi tế bào được lấy xong, chúng sẽ được đặt vào trong một loại dung dịch. Rồi dung dịch này được gởi đến phòng thí nghiệm để khảo sát.
Nếu nghi ngờ tế bào bất thường là tiền ung thư, thì bác sĩ có thể cắt bỏ hay phá hủy chúng. Đây là liệu pháp rất hữu hiệu để ngăn chận tế bào tiền ung thư chuyển sang ung thư.

HPV DNA TEST : PHÁT HIỆN BỆNH SỚM
Trong một số trường hợp, bác sĩ sẽ cho thực hiện thêm test HPV DNA sau khi đã làm Pap test. Test HPV DNA này tìm kiếm sự hiện diện của những dạng HPV có nguy cơ cao. Thường test này được thực hiện kết hợp với Pap test để phát hiện ung thư cổ tử cung ở phụ nữ trên 30 tuổi. Test này cũng được chỉ định cho phụ nữ bất kỳ độ tuổi nào nếu có kết quả Pap test bất thường.

CHẨN ĐOÁN UNG THƯ CỔ TỬ CUNG: SINH THIẾT
Sinh thiết là một thủ thuật lấy mô tế bào ở cổ tử cung để khảo sát ở phòng xét nghiệm. Chuyên gia về sinh lý bệnh sẽ khảo sát các mẫu tế bào này để tìm kiếm những thay đổi bất thường, các tế bào tiền ung thư và tế bào ung thư. Trong phần lớn các trường hợp, sinh thiết được thực hiện tại phòng khám và được gây tê cục bộ.

CÁC GIAI ĐOẠN CỦA UNG THƯ CỔ TỬ CUNG
Giai đoạn 0 mô tả tế bào ung thư chỉ được phát hiện trên bề mặt của cổ tử cung.
Ung thư xâm lấn được chia thành 4 giai đoạn:
– Giai đoạn I khi ung thư chỉ khu trú ở cổ tử cung.
– Giai đoạn II có nghĩa là ung thư đã lan đến phần trên của âm đạo.
– Giai đoạn III thì ung thư đã lan xuống phần thấp nhất của âm đạo và có thể làm cho khó tiểu.
– Giai đoạn IV, ung thư lan đến bàng quang hay trực tràng hoặc tế bào ung thư đã di độc đến những nơi khác của cơ thể và tạo ra khối u mới.

ĐIỀU TRỊ:
+ Phẫu thuật: Nếu ung thư chưa tiến triển sang giai đoạn II, phẫu thuật được chỉ định để cắt bỏ bất kỳ mô tế bào nào có khả năng bị ung thư. Điển hình là cắt bỏ toàn bộ tử cung bao gồm cắt bỏ cổ và thân tử cung. Phẫu thuật viên cũng có thể cắt bỏ thêm ống dẫn trứng (còn gọi là vòi Fallop), buồng trứng và hạch bạch huyết nằm gần khối u.
+ Xạ trị: có 2 loại:
– Ngoại-xạ trị là liệu pháp sử dụng tia X cường độ cao để tiêu diệt tế bào ung thư trong vùng tiêu điểm. Xạ trị cũng có thể được dùng sau phẫu thuật để tiêu diệt những tế bào ung thư còn sót lại.
– Nội-xạ trị là liệu pháp mà trong đó người ta dùng đến một thiết bị phóng xạ được gắn vào ngay trong khối u.
Phụ nữ bị ung thư cổ tử cung thường được điều trị kết hợp xạ trị và hóa trị liệu.
Tác dụng phụ của xạ trị có thể bao gồm giảm tế bào máu, mõi mệt, đầy hơi, buồn nôn, nôn ói và tiêu phân lõng.
+ Hóa trị liệu: Hóa trị liệu là liệu pháp dùng thuốc để ngăn chận sự tiến triển của tế bào ung thư hoặc tiêu diệt chúng. Khi hóa trị liệu được dùng bằng đường uống hay tiêm tĩnh mạch hoặc bắp thịt thì thuốc sẽ đi vào máu và đến tận các tế bào ung thư ở khắp nơi trong cơ thể. Đây được gọi là hóa trị liệu toàn thân.
Khi hóa trị liệu được sử dụng bằng cách đưa trực tiếp thuốc vào trong dịch não tủy, một tạng phu hay xoang bụng thì thuốc có thể tác động chủ yếu vào tế bào ung thư ở những nơi đó. Đây được gọi là hóa trị liệu cục bộ. Cách dùng hóa trị liệu phụ thuộc vào týp và giai đoạn của ung thư.
Tùy thuộc vào thuốc đặc trị và liều lượng, tác dụng phụ có thể bao gồm mõi mệt, dễ bị bầm tím, rụng tóc, buồn nôn, nôn ói và cảm thấy chán ăn.
+ Liệu pháp nhắm đích

Liệu pháp nhắm đích là một cách trị liệu trong đó sử dụng thuốc hay các hóa chất khác để xác định và tấn công các tế bào ung thư đặc hiệu mà không gây thương tổn các tế bào lành mạnh.
Liệu pháp kháng thể đơn dòng là một loại liệu pháp nhắm đích trong đó sử dụng các kháng thể do các phòng thí nghiệm chế tạo từ một dòng duy nhất của tế bào hệ miễn dịch. Các kháng thể này có thể nhận dạng các chất trên tế bào ung thư hoặc các chất bình thường nhưng lại giúp cho tế bào ung thư tăng trưởng. Sau đó, kháng thể gắn vào các chất này và tiêu diệt tế bào ung thư hoặc ngăn chận sự tiến triển.
Bevacizumab là một kháng thể đơn dòng liên kết với một loại protein được gọi là VEGF (Vascular endothelial growth factor: yếu tố tăng trưởng nội mạc mạch máu) và có khă năng ngăn chận sự phát triển các mạch máu tân tạo mà khối u rất cần đến. Bevacizumab được dùng trong điều tri thư cổ tử cung đã di độc (tức là đã lan đến các cơ quan khác trong cơ thể) và ung thư cổ tử cung tái phát.

TẦN SUẤT SỐNG SÓT ĐỐI VỚI UNG THƯ CỔ TỬ CUNG
Tần suất sống sót của ung thư cổ tử cung liên quan chặc chẽ đến việc phát hiện ung thư sớm. Tùy thuộc vào giai đoạn, khoảng từ 93% và 15% phụ nữ sống được tối thiểu 5 năm sau khi được chẩn đoán. Tuy nhiên, đây là con số thống kê của năm 2000 và 2002. Với sự tiến bộ trong điều trị và chẩn đoán hiện nay, con số trên sẽ tốt đẹp hơn.

VẮC-XIN PHÒNG CHỐNG UNG THƯ CỔ TỬ CUNG
Hiện nay đã ra đời văc-xin có khả năng phòng ngừa được 2 dạng HPV có độc lực mạnh nhất liên quan đến ung thư cổ tử cung. Cả 2 thương hiệu văc-xin Cervarix và Gardasil đều đòi hỏi dùng 3 liều cho khoảng 6 tháng Các công trình nghiên cứu cho thấy văc-xin rất có hiệu quả trong phòng ngừa viêm nhiễm mạn tính với 2 týp của HPV, đây là dạng gây ra bệnh ung thư đến 70%. Gardasil cũng còn phòng chống 2 týp HPV gây ra các mụn cóc ở bộ phận sinh dục.
Văc-xin này chỉ có tác dụng phòng ngừa chứ không chữa trị được viêm nhiễm do HPV.

(Theo WebMD. 2.2016)
BS NGUYỄN VĂN THÔNG
DrThong007@gmail.com

Bài này đã được đăng trong Chuyên đề Y Khoa. Đánh dấu đường dẫn tĩnh.

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s