Cấp cứu chấn thương số 57 – BS Nguyễn Văn Thịnh

CHẤN ĐỘNG NÃO
(CEREBRAL CONCUSSION)

Adam J.Rosh, MD
Assistant Professor
Department of Emergency Medicine
Wayne State University School of Medicine
Detroit, MI

Một người đàn bà 58 tuổi được mang vào khoa cấp cứu bởi xe cứu thương sau khi trượt trên một mảng băng trong khi bước đi làm việc và đụng đầu trên vỉa hè xi măng. Những người qua đường công nhận rằng bệnh nhân bất tỉnh khoảng 1 phút. Lúc đến, những dấu hiệu sinh tồn của bệnh nhân là : HA 155/75 mmHg, tần số tim 89 đập mỗi phút, tần số hô hấp 18 hơi thở mỗi phút, và pulse oxygenation 98% ở khí phòng. Bệnh nhân có một vết rách 5 cm ở phía sau đầu đang chảy máu tích cực. Anh hỏi bệnh nhân điều gì đã xảy ra nhưng bệnh nhân không thể nhớ. Anh bảo cho bà ta biết rằng bà ta đang ở bệnh viện vì bị té. Trong 10 phút tiếp theo bệnh nhân hỏi đi hỏi lại anh điều gì đã xảy ra và bà ta đang ở đâu. Anh không tìm thấy một thiếu sót thần kinh khu trú nào. Khi anh đưa bệnh nhân đi chụp CT scan bà ta mửa một lần. Những kết quả CT cho thấy một scan não bình thường. Chẩn đoán nào khả dĩ nhất trong những chẩn đoán sau đây :
(a) Chấn động não
(b) Diffuse axonal injury
(c) Dập não (cerebral contusion)
(d) Động kinh sau chấn thương
(e) Bệnh Alzheimer do chấn thương

Câu trả lời đúng là (a)
Bệnh nhân bị chấn động não (cerebral concussion). Điều này gây nên bởi chấn thương đầu dẫn đến mất chức năng thần kinh trong một thời gian ngắn ngủi. Những bệnh nhân này thường không nhớ biến cố và thườn hỏi đi hỏi lại cùng những câu hỏi (perseveration). Đau đầu và mửa hay không thường hiện diện ; tuy nhiên lúc khám không có những dấu hiệu thần kinh khu trú. Mất tri giác do suy giảm hệ kích hoạt lưới (reticular activating system). Bệnh nhân cho thấy cải thiện lâm sàng nhanh. Chụp cắt lớp vi tính bình thường.

(b) Thương tổn sợi trục lan tỏa (Diffuse axonal injury) được gây nên bởi sự cắt vi thể của những sợi thần kinh não. Bệnh nhân mất tri giác và vẫn trong tình trạng hôn mê trong một thời gian kéo dài. Mặc dầu chụp cắt lớp vi tính không cho thấy một thương tổn khối (mass lesion), nhưng bệnh nhân có một tỷ lệ tử vong trên 33%.
(c) Những đặc điểm lâm sàng của dập não tương tự những đặc điểm của một chấn động não ngoại trừ loạn năng thần kinh sâu và kéo dài hơn và những dấu hiệu khu trú có thể hiện diện nếu dập não xảy ra ở vùng cảm giác-vận động (sensorimotor area). Những thương tổn này xảy ra khi não va chạm vào sọ. Thương tổn dập não được thấy trên chụp cắt lớp vi tính.

(d) Động kinh sau chấn thương (posttraumatic epilepsy) được liên kết với những khối máu tụ trong não (intracranial hematomas) và gãy lún sọ. Những cơn co giật thường xảy ra trong tuần lễ đầu sau chấn thương đầu.
(e) Vài nhà khoa học tin rằng chấn thương đầu mở đường cho bệnh Alzheimer. Tuy nhiên bệnh cần nhiều năm để phát triển.

Reference : Emergency Medicine. PreTest

BS NGUYỄN VĂN THỊNH
(8/4/2016)

Bài này đã được đăng trong Cấp cứu chấn thương, Chuyên đề Y Khoa. Đánh dấu đường dẫn tĩnh.

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s