Cấp cứu tâm thần số 6 – BS Nguyễn Văn Thịnh

depressionCHỨNG TRẦM CẢM
(DEPRESSION)

Ellen C. Walkling, MD
Resident Physician
University of Michigan Medical Center/
Saint Joseph Mercy Hospital
Ann Arbor, Michigan

– Trầm cảm :
– Gần 20% dân chúng sẽ có một đợt trầm cảm nặng trong lúc sinh tiền.
– 30% những người trưởng thành trên 60 tuổi có những triệu chứng.
– Tự tử :
– Nguyên nhân đứng thứ ba của tử vong ở những người từ 15-24 tuổi
– Đến 2/3 những bệnh nhân tự tử đã đi khám một thầy thuốc trong tháng trước đó.
– Những yếu tố nguy cơ đối với rối loạn trầm cảm quan trọng gồm có :
– Phái nữ
– Tiền sử trầm cảm ở những người bà con thế hệ thứ nhất
– Những đợt trầm cảm quan trọng trước đó
– Tiền sử gia đình rối loạn trầm cảm
– Thiếu hỗ trợ xã hội
– Những biến cố đời sống với nhiều stress
– Hiện đang lạm dụng rượu và/hay ma túy
– Đau mãn tính và/hoặc bệnh mãn tính.

I. LÂM SÀNG
– Những triệu chứng vật lý mơ hồ
– Yếu, đau đầu, những triệu chứng đau không đặc hiệu
– Những tư tưởng âm tính tái diễn
– Khí chất trầm uất (depressed mood), rối loạn giấc ngủ, thay đổi cảm giác ăn ngon, mức độ hoạt động bị biến đổi, anhedonia.

II. CHẨN ĐOÁN PHÂN BIỆTcctt6

III. XỬ TRÍ Ở PHÒNG CẤP CỨU.
1. CHẨN ĐOÁN
– Để chẩn đoán bệnh trầm cảm, ít nhất 5 (bao gồm cả depressed mood hay loss of interest) trong số những triệu chứng sau đây phải hiện diện mỗi ngày trong tối thiểu 2 tuần :
IN SAD CAGES :
+ Interest (giảm sự quan tâm hay thích thú trong hầu hết tất cả các hoạt động)
+ Sleep (mất ngủ hay ngủ nhiều)
+ Appetite (mất cân hay lên cân đáng kể)
+ Depressed mood (khí chất trầm uất)
+ Concentration (giảm tập trung, tính do dự)
+ Activity (sự kích động hay sự trì chậm tâm thần vận động)
+ Guilt (những cảm giác không xứng đáng hay phạm tội)
+ Energy (mệt hay mất năng lượng)
– Những triệu chứng này không được do :
+ Những tác dụng của một chất (thuốc, cồn, hay những chất ma túy không hợp pháp)
+ Bất cứ tình trạng y khoa nào hay trong vòng hai tháng sau khi mất một người thân.
– Những yếu tố nguy cơ tự tử (SAD PERSONS) :
+ Tất cả các bệnh nhân được đánh giá chứng trầm cảm cũng nên được đánh giá khả năng tự tử (suicidality).
+ >/= 6 câu trả lời dương tính và bệnh nhân nên được xem là có nguy cơ cao tự tử.
– Sex (giới tính nam)
– Age (tuổi tác) (45)
– Depression : trầm cảm
– Previous suicide attempt : toan tính tự tử trước đây
– Excessive drugs or alcohols
– Rational thinking loss (mất tư duy hợp lý)
– Separated, divorced, or widowed
– Organized attempt at suicide (đối với gesture)
– No social support (không có hỗ trợ xã hội)
– Stated future intent (phát biểu ý định tương lai)
– Hãy trực tiếp hỏi về khí chất và khả năng tự tử.
– Thu lượm những thông tin bằng nhìn cũng như ngôn từ.
– Hãy phỏng vấn những thành viên gia đình, EMS, và những người khác.
– Tiên đoán nguy cơ tự tử : SAD PERSONS mnemonic
– Nếu nhập viện, nhiều đơn vị nội trú muốn thăm dò CBC, chemistries, drug screen, và nồng độ cồn.
2. ĐIỀU TRỊ VÀ DISPOSITION
– Nhận diện và điều trị bất cứ yếu tố sinh lý nào có thể góp phần
– Đánh giá khả năng tự tử (suicidality) và khả năng hoạt động ở nhà
– Nếu bệnh nhân có suicidal ideations, bệnh nhân nên được nhập viện với sự thỏa thuận hay qua emergency commitment trừ phi có những biện pháp rõ ràng để đảm bảo sự an toàn của bệnh nhân trong khi bắt đầu điều trị ngoại trú.
– Có thể cần legal certification rằng bệnh nhân cần đánh giá cấp cứu và quan sát bảo vệ.
– Một đứa trẻ tự tử nên được nhập viện cho đến khi medical and social service có thể đánh giá tình hình.
– Các bệnh nhân nên được bảo rằng bệnh trầm cảm là một bệnh có thể điều trị được.
– Điều trị chống trầm cảm thường không được bắt đầu bởi thầy thuốc cấp cứu.
– Thiết lập sự theo dõi sát đối với những bệnh nhân trầm cảm không tự tử.

Reference : Emergency Medicine. Quick Glance
Đọc thêm : Cấp cứu tâm thần số 2

BS NGUYỄN VĂN THỊNH
(30/5/2015)

Bài này đã được đăng trong Cấp cứu tâm thần, Chuyên đề Y Khoa. Đánh dấu đường dẫn tĩnh.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s