Protein của HIV làm biến dạng cơ thể bệnh nhân AIDS

Rất nhiều bệnh nhân HIV(+) đã phải chịu một sự phân bố bất thường lượng mỡ trong cơ thể. Bệnh lý này, cho đến bây giờ vẫn nghĩ là do thuốc điều trị, thực ra là do HIV gây ra.

Má hóp, tay chân và mông teo tóp, bụng và cổ béo phì, ngực to quá cở: những triệu chứng đó được gọi là “rối loạn biến dưỡng chất mỡ”, tức là sự phân bố bất thường của khối lượng mỡ làm biến dạng cơ thể của một số lớn người HIV(+). Cho đến tận bây giờ, hội chứng này vẫn được cho là do dùng thuốc kháng-retrovirus. Theo TS Mark Wainberg thuộc Viện đại học McGill, Montreal, Canada, cho biết khoảng 5% bệnh nhân đã phải ngưng trị liệu thuốc này vì lý do trên. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu chưa bao giờ xác định được cơ chế gây ra hiện tượng trên.
Từ sự kiện trên, một công trình nghiên cứu của Trường đại học y khoa Baylor, Houston, Hoa Kỳ, đưa ra giả thuyết về tác động của một loại protein của HIV, được gọi là “Vpr”, trong sự tiêu hao khối lượng mỡ.

LIPID TRONG MÁU
Các công trình nghiên cứu đã cho thấy Vpr làm rối loạn tác dụng của 2 loại protein cần thiết trong hoạt động biến dưỡng của lipid: Protein GR, có tác dụng tăng kích thích và protein PPAR-gamma, có chức năng ức chế. Vì vậy, trong các tế bào mô mỡ, các tế bào mỡ, hiện tượng đôi “vừa kích thích vừa ức chế” có thể gây ra hiện tượng tiêu hủy mỡ, hay nói cách khác sự tan chảy của khối dự trữ mỡ, với hậu quả làm tăng nồng độ lipid trong máu.
Vấn đề ở đây HIV không làm lây nhiễm các tế bào mỡ. Vậy thì nếu Vpr có liên quan đến sự rối loạn biến dưỡng mỡ thì Vpr phải lưu thông trong máu để có thể đến được tế bào mỡ này. Vì vậy, trong giai đoạn đầu tiên, các nhà sinh học đã phân tích máu của 156 người bị HIV(+). Kết quả cho thấy Vpr hiện diện trong 96% của những người này. Vpr cũng được phát hiện khoảng 88% ở những người HIV(+) đã được điều trị với thuốc kháng-retrovirus.
Một công trình nghiên cứu khác được thử nghiệm trên chuột. sau khi tiêm Vpr vào trong hệ tuần hoàn của chuột, các nhà nghiên cứu nhận thấy rằng hoạt tính của protein GR tăng lên trong mô mỡ của chúng, trong khi hoạt tính của protein PPAR-gamma lại bị kiềm chế. Hậu quả là sự ly giải lipid tăng lên, làm tăng nồng độ lipid trong máu trong khi tế bào mở được tạo ra với số lượng rất ít. Như vậy, cuối cùng là khối lượng chất mỡ dự trự giảm đi. Trong các tế bào gan, Vpr đã kiềm chế hoạt tính của một loại protein khác có liên quan đến biến dưỡng của lipid (protein PPAR-alpha) và loài gậm nhắm đã tích tụ chất mỡ trong gan.pchiv

TIÊU ĐIỂM PROTEIN
Theo TS Eric Cohen thuộc Viện nghiên cứu lâm sàng Montreal, Canada cho biết một trong những khái niệm mới nhất do công trình nghiên cứu này đề xuất là những dạng hòa tan trong nước của protein Vpr sẽ được sản xuất từ các kho lưu trữ virus và các protein này có thể hoạt động từ xa. Nếu những kết quả đầy hứa hẹn này được xác thực ở trên con người thì các nhà nghiên cứu sẽ phát triển các liệu pháp nhắm tiêu điểm protein Vpr.
Thực vậy, các nhà nghiên cứu có thể phác họa ra sự phát triển của các kháng thể hóa giải tác dụng của Vpr , cũng như các phân tử ức chế hoạt động của protein GR hay kích thích hoạt động của các protein PPAR-gamma và PPAR-alpha. Theo TS Ashok Balasubramanyam, công trình nghiên cứu của Viện hy vọng sẽ đem lại một liệu pháp thực sự có thể chữa lành HIV, có khả năng xóa sạch dấu vết của virus kể cả trong các kho lưu trữ mà virus ẩn nấp trong đó.

(Theo La Recherche, 2/2014)
BS NGUYỄN VĂN THÔNG
DrThong007@gmail.com

Bài này đã được đăng trong Khoa học ngày nay. Đánh dấu đường dẫn tĩnh.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s