Cấp cứu ngoại thần kinh số 6 – BS Nguyễn Văn Thịnh

CHÈN ÉP TỦY CẤP TÍNH
(COMPRESSION MEDULLAIRE AIGUE)

N.Bruder
Service d’Anesthésie-Réanimation
Hôpital de la Timone, Marseille

Chèn ép tủy bán cấp (compression médullaire subaigue) là một cấp cứu ngoại khoa. Sự nặng thêm về mặt lâm sàng, dẫn đến bại liệt hai chi (paraplégie) hay bại liệt bốn chi (tétraplégie), thường rất nhanh và những khả năng phục hồi phần lớn tùy thuộc vào mức độ nhanh chóng của giải phóng chèn ép tủy (décompression médullaire).

I. LÂM SÀNG
Yếu tố chính là sự xuất hiện dần dần của một thiếu sót cảm giác và vận động mà giới hạn trên chỉ mức thương tổn. Triệu chứng học thường bắt đầu bằng những rối loạn bước, rồi một thiếu sót vận động invalidant xuất hiện và kèm theo những rối loạn cơ vòng (troubles sphinctériens). Trong những thương tổn vùng thắt lưng thấp (lésions lombaires basses), triệu chứng học có thể chỉ là một hội chứng đuôi ngựa (syndrome de la queue de cheval). Những dấu hiệu này có thể được đi trước bởi những triệu chứng đau ở vùng lưng hay cổ, đau rễ thần kinh (douleur radiculaire). Đau và yếu cơ có thể kéo dài nhiều tuần nhưng sự trở nặng thành liệt hai chi hay liệt 4 chi có thể xuất hiện trong vài giờ.

II. CĂN NGUYÊN
1. CHẤN THƯƠNG
Khi xảy ra một chấn thương, chẩn đoán hiển nhiên khi hiện hữu tức thời một thiếu sót thần kinh. Thiếu sót này có thể xuất hiện thứ phát trong những thương tổn không vững (lésions instables) không được nhận thấy, nhất là ở cổ, hay khi xuất hiện một thoát vị đĩa đè ép (hernie discale compressive).
2. ĐÈ ÉP DO UNG THƯ (COMPRESSION NEOPLASIQUE)
Đó là nguyên nhân thường gặp nhất. Đè ép tủy xảy ra trong những di căn cột sống của các ung thư (nhất là ung thư phổi, vú, tiền liệt tuyến, thận và tuyến giáp), trong những syndrome myélo-prolifératifs (myélome, lymphome, ung thư bạch cầu).
3. MÁU TỤ NGOÀI MÀNG CỨNG (HEMATOME EPIDURAL)
Phải được gợi lên ở một bệnh nhân đang điều trị kháng đông hay bị những rối loạn đông máu, sau khi chọc dò tủy sống, hay sau khi mổ cột sống (chirurgie rachidienne). Trong nguyên nhân này thường có đau dữ dội.
4. ÁP XE NGOÀI MÀNG CỨNG (ABCES EPIDURAL)
Có thể do là biến chứng của viêm xương tủy (ostéomyélite). Phải gợi lên khi có sốt, nhất là một động tác ngoại khoa hay một chọc dò đã được thực hiện nhiều tháng trước. Triệu chứng học thường được đi trước bởi đau dữ dội vùng thắt lưng và rễ thần kinh

III. NHỮNG THĂM DÒ PHỤ
Thăm dò cần thiết là chụp cộng hưởng từ (IRM) cột sống, tập trung vào mức thương tổn. Đó là thăm dò duy nhất cho phép chẩn đoán và đặt một chỉ định đình ngoại khoa.

IV. NHỮNG THĂM DÒ KHÁC
– Calcémie : quan trọng để loại bỏ một tăng canxi huyết trong trường hợp di căn cột sống.
– Bilan tiền phẫu : bilan đông máu ; đếm hồng bạch cầu, điện giải đồ máu, nhóm máu. Những chèn ép tủy do di căn có thể gây xuất huyết quan trọng trong lúc mổ cần đặt máu trước khi mổ.

V. ĐIỀU TRỊ
Điều trị trước hết là ngoại khoa. Một corticothérapie có thể là một hỗ trợ điều trị trong những thương tổn ung thư.
Thông tiểu và phòng ngừa escarre phải được thực hiện hệ thống

Reference : Pratique de la réanimation et de la médecine d’urgences

BS NGUYỄN VĂN THỊNH
(15/3/2015)

Bài này đã được đăng trong Cấp cứu ngoại thần kinh, Chuyên đề Y Khoa. Đánh dấu đường dẫn tĩnh.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s