Cấp cứu chỉnh hình số 3 – BS Nguyễn Văn Thịnh

GÃY XƯƠNG ĐÒN
(FRACTURE DE LA CLAVICULE)

Dominique SARAGAGLIA
Professeur des universités-Praticien hospitalier
d’orthopédie-traumatologie
Chef du service de chirurgie orthopédique et
de traumatologie du sport, urgences
CHU de Grenoble, hôpital sud.

Rất thường gặp trong chấn thương thể thao cũng như chấn thương đường xá hay gia đình.
I. CÓ THỂ BỆNH LÝ
ccch3 1Ta phân biệt 3 loại gãy : những gãy của đầu ức (extrémité sternale) (1/3 trong), những gãy 1/3 giữa và những gãy của 1/3 cùng (acromial) (1/3 ngoài) của xương đòn.
1. GÃY 1/3 GIỮA
– Đó là những loại gãy thường gặp nhất (70 đến 90% những trường hợp).
– Chúng có thể đơn giản (2 mảnh xương), 3 hay 4 mảnh, hai ở gãy với mảnh trung gian thứ ba đi lệch đe dọa da.
– Đoạn ngoài (segment latéral) thường bị di lệch về phía dưới, bị kéo bởi trọng lượng và đoạn trong (segment médial) bị di lệch về phải trên bị kéo bởi cơ ức đòn chũm.
2. GÃY 1/3 TRONG
– Những loại gãy này tương đối hiếm (5%)
– Thường ít di lệch
– Hai hay nhiều mảnh
3. NHƯNG GÃY 1/3 NGOÀIccch3 2
– Thường gặp hơn gãy 1/3 trong (10 đến 15%)
– Có thể ngoài hay trong khớp
– Sự xếp loại Neer là được sử dụng nhất. Gãy được nhận diện đối với những dây chằng quạ-đòn (ligament coraco-claviculaire).
– Loại 1 : ngoài những dây chằng quạ-đòn. Nếu những dây chằng nguyên vẹn, gãy xương vững, nếu nhưng dây chằng bị đứt, gãy không vững (tương đương với trật khớp cùng vai-đòn)
– Loại II : gãy ở mức các dây chằng quạ đòn. Với hai giai đoạn : IIa bên trong những dây chằng quạ đòn và IIb, xuyên qua những dây chằng quạ đòn. Cần ghi nhận 1 trường hợp đặc biệt : gãy Latarjet tương ứng với loại IIb với écaille osseuse dưới liên đới với những dây chằng quạ-đòn.ccch3 3– Loại III : thương tổn khớp cùng vai-đònccch3 4

II. THÁI ĐỘ XỬ TRÍ
-Thăm khám lâm sàng nhằm tìm kiếm những biến chứng mạch máu-thần kinh (ngoại lệ)
– X quang face và vue aérienne với rayon ascendant 30 độ
– Điều trị luôn luôn được tranh luận, với sự đối nghịch giữa những người theo điều trị ngoại khoa và những người theo điều trị chỉnh hình.
ccch3 5– Trong trường hợp điều trị chỉnh hình, phải biết rằng không có bất động hoàn hảo những gãy xương đòn. Ta thường dùng những anneaux amovibles, hình số 8, mà ta phải mang cho đến khi biến mất những triệu chứng đau (30 đến 35 ngày). Phải siết lại đều đặn những anneaux này bởi vì chúng giãn ra rất dễ dàng.
– Trong trường hợp điều trị ngoại khoa, điều trị tốt nhất có lẽ là kết hợp xương bằng nẹp vít (ostéosynthèse par plaque vissée). Những chỉ định điều trị ngoại khoa của chúng tôi là như sau : những gãy di lệch của 1/3 giữa, những gãy với mảnh xương trung gian thứ ba bị di lệch và đứng thẳng ( 3ème fragment intermédiaire basculé và verticalisé), mảnh xương đe dọa da, tương đương với trật khớp cùng vai- đòn (disjonction acromio-claviculaire) (hauban chứ không phải plaque vissée). Điều này chiếm khoảng 50% của tất cả những chỉ định điều trị của chúng tôi.

Reference : Traumatologie à l’usage de l’urgentiste

BS NGUYỄN VĂN THỊNH
(26/1/2014)

Bài này đã được đăng trong Cấp cứu chỉnh hình, Chuyên đề Y Khoa. Đánh dấu đường dẫn tĩnh.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s