Thời sự y học số 293 – BS Nguyễn Văn Thịnh

salle de gym

1/ LUYỆN TẬP THỂ THAO TRỞ LẠI : VÂNG NHƯNG BẰNG CÁCH NÀO ?

                 THỂ THAO VÀ NHÀN RỖI KHÔNG HOẠT ĐỘNG
                                    BẰNG CÁC CON SỐ
30 – 5 – 0
Đó là ” tiercé gagnant ” để bảo vệ trái tim mình, theo Fédération française de cardiologie : 30 phút hoạt động vật lý, 5 trái cây và rau xanh và 0 điếu thuốc mỗi ngày.
8 GIỜ
hoạt động vật lý mỗi ngày, đó là con số trung bình cách nay…2 thế kỷ.
24%
những người châu Âu tuyên bố, vào năm 2006, đạt được ngưỡng hoạt động vật lý có lợi cho sức khỏe (30 phút mỗi ngày, 5 ngày mỗi tuần).
10%
những trường hợp tử vong trên thế giới là do thiếu hoạt động vật lý, theo một công trình nghiên cứu được công bố trong The Lancet 18/7/2012

Đó luôn luôn là cơ hội tốt để tiếp tục hoạt động vật lý.
EFFORT. Tập luyện lại thể thao khi ta đã không làm điều đó từ nhiêu năm nay, thậm chí từ nhiều thập niên, và ta đã lên cân, đó là điều dễ nói hơn là dễ làm và cũng dễ hiểu. “ Sai lầm lớn nhất là đặt mốc quá cao khi ta tự bảo rằng ta sẽ chơi thể thao trở lại ở mức mà trước đây ta đã bỏ. Dĩ nhiên điều đó hẳn đưa đến thất bại và đó là cách tốt nhất để nản lòng ngay buổi đầu tiên ! Điều mà ta phải nhắm đến, đó là chỉ cần cử động và tạo cho mình lạc thú ”, BS Jacqueline Jan, thầy thuốc chuyên về thể thao ở Rennes, đã giải thích như vậy.
Nhưng trong khi nhắm đến một sự tái tục dần dần, cần phải có vài điều thận trọng, bởi vì lúc ta già, trái tim ta không còn như trước đây nữa. “ Không cần phải thăm khám thầy thuốc nếu đó chỉ là để bước với một nhịp thanh thản, khi ta không có vấn đề về sức khỏe và điều này dầu tuổi tác như thế nào. Ngược lại, trước hết phải thăm khám thầy thuốc gia đình của mình trước khi bắt đầu trở lại một hoạt động thể thao khác có cường độ mạnh hơn sau 40 tuổi hay nếu như khi ta bước, việc làm này làm phát khởi những triệu chứng như khó thở bất thường, hồi hộp, mệt, khó ở, đau ngực. Khi đó thầy thuốc gia đình đánh giá có cần một ý kiến của thầy thuốc chuyên khoa tim hay không, nếu cần một trắc nghiệm lúc gắng sức (épreuve d’effort) sẽ được thực hiện. Trong trường hợp có tiền sử bệnh phổi hay nghiện thuốc lá, những trắc nghiệm chức năng hô hấp (épreuve fonctionnelle respiratoire) với phân tích hơi thở có thể rất hữu ích ”, GS François Carré (service des explorations fonctionnelles, CHU Rennes) đã nhấn mạnh như vậy.
Một khi thầy thuốc gia đình đã bật đèn xanh, (điều này không ngăn can sau đó phải đi thăm khám khi có chút ít triệu chứng để tránh những tai biến), vấn đề còn lại là phải chọn những hoạt động vật lý của mình. “ Ngoài thi đấu (compétition), mặc dầu không bị cấm chỉ, nhưng những hoạt động dai sức (activités dendurance), như marche nordique, jogging, đạp xe đạp trên đất bằng hay bơi lội, ích lợi nhất đối với hơi thở. Cũng hữu ích để vẫn mềm mai và giữ cân bằng : thể dục nhẹ (gymnastique douce), tài chi và stretching. An toàn nhất là hãy bắt đầu lại ở mức zéro. Rồi gia tăng rất từ tốn thời gian hay cường độ của sự gắng sức, khi ta cảm thấy thoải mái với một giai đoạn đầu. Và để biết ta có cố sức hay không, thật là đơn giản : ta không bao giờ được bị hụt hơi (souffle coupé) đến độ không thể trả lời những câu hỏi đơn giản ”, BS Jean đã phát biểu như vậy.
Trong vòng vài tuần đạt được 3 buổi tập luyện 1 giờ mỗi tuần, điều đó đã là tốt, nhưng không gì bắt buộc phải thực hành cùng loại thể thao : trái lại , sự việc thay đổi cho phép làm những nhóm cơ khác hoạt động. Phải chọn đúng những hoạt động làm vui thích, nếu không, những giải pháp tốt không bao giờ kéo dài được . Bắt đầu lại nhiều môn là một kích thích tốt, với điều kiện tất cả ở cùng mức và cấm mọi tinh thần đua tranh..
CHÚ Ý Ô NHIỄM
Trên thực hành, ta càng già ta càng phải chăm chút lúc đầu và lúc cuối của buổi luyện tập. Điều này có nghĩa rằng tốt nhất là bắt đầu bằng 10 phút bước tích cực để hâm nóng. Và cuối buổi tập dược, phải tái tục 10 phút để làm chậm lại nhịp độ và thực hiện vài động tác giãn (étirement), thí dụ bằng cách dựa vào cây hay một bức tường. Những quy tắc vàng khác được đưa ra bởi các thầy thuốc chuyên khoa tim (www.clucardiosport.com) : “ Hãy bù nước tốt trong khi thực hành thể thao bằng cách uống 3 đến 4 ngụm nước mỗi 30 phút tập luyện. Tránh những hoạt động cật lực với nhiệt độ bên ngoài âm hay, ngược lại, trên 30 độ hay trong trường hợp cao điểm của sự ô nhiễm. Không bao giờ được hút thuốc trong hai giờ trước và sau khi tập luyện và không được tiêu thụ chất kích thích (substances dopantes). Cũng đừng tập thể thao khi sốt, cũng như trong vòng 8 ngày sau khi bị cúm. Nếu tôn trọng những quy tắc an toàn đơn giản này, ta sẽ hạn chế rất nhiều những nguy cơ tai biến ”, GS Carré đã nhấn mạnh như vậy. “ Biện pháp thận trọng cơ bản khác : có một trang bị thích ứng với môn thể thao mình chọn, bắt đầu bằng những đôi giày tốt ”, BS Alain Bernady đã nhắc lại như vậy
Dầu tin chắc rằng thể thao tốt cho sức khỏe, dẫu sao ta cũng vấp phải một chướng ngại đáng kể : đó là không thích thể thao nói chung và tất cả những môn thể thao nói riêng ! “ Không sao, BS Jan đã giải thích như vậy. Có nhiều cách khác để vận động. Đối với những người chỉ mới nhìn thấy một đôi basket đã dội ngược, vẫn còn có môn làm vườn (jardinage) hay công tác nội trợ. Với điều kiện thật sự hết lòng, chứ không phải là một hoạt động nghỉ ngơi. Ngoài ra, bước thay vì dùng xe hơi để đi một quãng ngắn, dùng cầu thang hơn là thang máy, những cơ hội để cử động không thiếu gì.”
Và tin tốt lành, đó là ta chỉ có thể tiến bộ khi ta bắt đầu từ điểm số không. “ Vậy đừng chán nản, hãy nhìn những tiến bộ đạt được và cần nhớ rằng điều quan trọng không phải là những thành tích, mà là giữ sức cơ, tính bền bỉ (endurance) và sự mềm mại của mình, vắn tắt, tạo cho mình những phương tiện để luôn luôn en pleine forme ”, BS Alain Bernady, thầy thuốc chuyên khoa phổi (polyclinique côte basque sud) đã kết luận như vậy.
(LE FIGARO 14/1/2013)

2/ HOẠT ĐỘNG VẬT LÝ : NHỮNG LỢI ÍCH ĐỐI VỚI TIM, XƯƠNG, TRỌNG LƯỢNG
Nếu 84% những người trên 50 tuổi tuyên bố thỉnh thoảng thực hành một hoạt động vật lý, chỉ còn 44% tuyên bố thực hiện ít nhất 1 lần mỗi tuần và 17% thực hiện một cách bài bản (Centre national pour le développement du sport, enquête 2010). Vậy hơn một nửa những người trên 50 tuổi sẽ được lợi khi luyện tập trở lại thể thao.
Để đạt được điều đó, không cần phải những kỳ công : theo GS François Carré (CHU Rennes), ngay cả lúc thực hành một hoạt động vật lý mức độ vừa phải, những lợi ích sẽ có nhiều. Trước hết, trên bình diện tim mạch : “ Nhờ thể thao, các thành động mạch trở nên mềm mại, do đó hạ huyết áp. Thể thao cũng làm dễ sử lưu thông của các động mạch vành (những động mạch tưới máu tim) và làm gia tăng tính lưu (fluidité) của máu. Một hoạt động đều đặn làm dễ sự tạo thành những huyết quản mới ở tim, thay thế cho những động mạch già nua bị bít. Oxygénation các mô được thực hiện tốt hơn, do đó tim và não là nhưng cơ quan đầu tiên hưởng lợi. Sau cùng máu lưu thông hơn và các động mạch mềm dẻo hơn, điều này càng làm giảm những nguy cơ bị tai biến mạch máu não.
Ưu điểm khác : ở một người trưởng thành có sức khoẻ tốt, sự việc chỉ cần bước nhanh trong 30 phút mỗi ngày (hay mọi hoạt động vật lý khác) làm giảm 40% nguy cơ phát triển về sau một bệnh đái đường, một nguy cơ tim mạch mà ai cũng biết. Và khi bị bệnh đái đường, sự việc giữ một hoạt động vật lý làm dễ dàng hơn việc kiểm soát bệnh đái đường. Điều này được giải thích bởi sự kiện là thể thao làm dễ công việc của insuline là điều hoà nồng độ đường trong máu. Thế mà bệnh đái đường loại 2 (thường xảy ra nhất) đúng là do một insuline không hiệu quả : mệnh lệnh của insuline để làm đường của máu trở lại ở trong các tế bào vẫn không có hiệu quả.
Thể thao cũng làm dễ sự tan mô mỡ, kể cả mô mỡ nằm ở bụng và là xấu nhất cho sức khỏe. Thế mà mô mỡ này sản xuất những phân tử viêm bị nghi là tham dự vào việc phát sinh các ung thư : ngoài ra người ta đã xác lập một cách rõ ràng rằng nguy cơ ung thư được thu giảm ở những người Pháp hoạt động nhất về phương diện vật lý. Không những những người này ít bị ung thư hơn, mà nếu có ung thư thì họ ít bị tái phát hơn.Một hoạt động vật lý đều đặn đồng thời làm giảm những cao điểm tiết vài kích thích tố như oetrogène, testostérone, insuline,, những hormone này cũng làm dễ sự tăng trưởng của vài khối u.
MỘT TÁC DỤNG LÊN TÍNH KHÍ
Không phải chỉ có thế : một nguy cơ bị chứng loãng xương được giảm, một khối lượng cơ quan trọng hơn còn là một lợi ích được chứng tỏ của một hoạt động vật lý. Ở những người bị trầm cảm, 30 phút hoạt động vật lý đều đặn, 3 lần mỗi tuần, có một tác dụng rất dương tính lên tính khí và có lẽ lên lòng tự tin.
Sau cùng, lợi ích cuối, nhưng không phải là kém phần quan trọng : “ Ở người hút thuốc, việc tái tục một hoạt động vật lý giúp quản lý tốt hơn stress và do đó chấm dứt hút thuốc đối với những kẻ muốn nhất cử lưỡng tiện. Đó cũng là một phương tiện tốt để làm giảm nguy cơ tim mạch của mình (tăng cao ở người hút thuốc) ”, BS Alain Bernady, thầy thuốc chuyên khoa phổi (polyclinique cô te basque sud) đã nhấn mạnh như vậy.
“ Tuy nhiên, những kết quả bền vững chừng nào ta chơi thể thao đều đặn ”, nhưng trong trường hợp ngừng chơi, ta mất những thành quả đạt được, BS Carré đã nhận xét như vậy. Vậy phải bắt đầu lại đồng thời tính đến chuyện lâu dài.
(LE FIGARO 14/1/2013)

3/ NHỮNG NGƯỜI HÚT THUỐC VÀ NHỮNG NGƯỜI SUY HÔ HẤP CŨNG CẦN HOẠT ĐỘNG VẬT LÝ
Rất nhiều người hút thuốc lá, đặc biệt là những người đã bị ảnh hưởng do một sự tắc phế quản, nghĩ rằng thể thao không còn dành cho họ nữa. “ Thật ra, trái ngược lại là đằng khác, BS Alain Bernady, thầy thuốc chuyên khoa phổi (polyclinique côte basque sud) đã giải thích như vậy. Bởi vì nếu có một nhóm người mà hoạt động vật lý lại còn có lợi ích hơn, thì đó là nhóm của những người hút thuốc và những người suy hô hấp.”
Ngay cả đó là một vấn đề sống còn bởi vì, do khó thở, những người bị bệnh phế quản phổi tắc mãn tính (BPCO) thu giảm hoạt động vật lý do phản xạ và trở nên ít hoạt động. Hậu quả : khối lượng cơ (masse musculaire) của họ giảm, họ đánh mất sự thích ứng đối với gắng sức và gặp những khó khăn tăng dần khi phải thực hiện những cố gắng càng ngày càng ít quan trọng. Lại càng gay go cho họ khi thêm vào tình trạng suy hô hấp mãn tính là những bệnh lý khác, đặc biệt là những bệnh tim mạch. Được liên kết vào là một tình trạng loãng xương rất quan trọng, do sử dụng corticoides, chứng nghiện thuốc lá và tình trạng không hoạt động (sédentarité).
PHỤC HỒI CHỨC NĂNG HÔ HẤP
Ngoài ra, tình trạng lo âu và chứng trầm cảm ảnh hưởng lên 1/3 những người bị suy hô hấp. Và những rối loạn giấc ngủ, hơn 2/3 trong số những người này. Hậu quả : chất lượng sống của họ có thể rất bị ảnh hưởng và mặt khác đó là lý do tại sao Sécurité sociale chịu đảm trách phí tổn trong việc giúp họ tái tập luyện dần dần để thích ứng đối với sự gắng sức (réentrainement à l’effort) : đó là phục hồi chức năng hô hấp (réhabitation respiratoire).
Đối với những người mà tình trạng sức khỏe đã bị ảnh hưởng, sự tập luyện lại (réentrainement) được thực hiện bằng một chương trình cá thể hóa (un programme personnalisé), với sự giúp đỡ của một kinésithérapeute, nhưng luôn luôn dưới sự theo dõi y khoa đều đặn. “ Cần phải ghi nhớ rằng tái tục một hoạt động vật lý đều đặn, dầu ở mức độ vừa phải, chỉ có thể mang lại những lợi ích. Ngay cả trong trường hợp nặng, trong đó người nghiện thuốc lá đã khó thở khi đứng dậy từ ghế ngồi, nhưng ngày mai, người bệnh sẽ có thể bước 1m, rồi 2, rồi 10 rồi 100… nhờ một sự tái huấn luyện. Thế mà điều đó cũng đủ để cải thiện một cách đáng kể cuộc sống hàng ngày của người bệnh bởi vì tất cả những hoạt động vật lý vốn không thể thực hiện đối với bệnh nhân lại trở thành trong tầm tay ”, GS François Carré (CHU Rennes) đã nhấn mạnh như vậy.
ĐỘNG CƠ
Tất cả những người hút thuốc không cần ở cùng mức độ phục hồi chức năng : “ thí dụ, khi một người hút thuốc đoạn tuyệt với thuốc lá và bắt đầu hoạt động thể thao (bước ít nhất 30 phút mỗi ngày là tối thiểu), thì người này đã thực hiện sự phục hồi chức năng và điều đó không cần những phương tiện lớn. Thật vậy, việc phục hồi chức năng càng bắt đầu sớm, ngay trước khi xuất hiện những rối loạn hô hấp nghiêm trọng thì công việc này càng ít tốn kém ”, BS Bernady đã ghi nhận như vậy.
Điều cũng rất quan trọng là phải dựa vào các động cơ của mỗi người. Bởi vì đạp xe đạp chỉ để đạp thường chắc sẽ thất bại…trong khi đạp xe đạp để đi kèm theo vợ/hay chồng, thì đã là có động cơ hơn.
“ Sau cùng phải chấp nhận ý tưởng không phải khi nào cũng ở cùng mức độ. Có những ngày có và có những ngày không, điều đó không có nghĩa đó là bắt đầu của sự kết thúc, nhưng chỉ vì ngày hôm đó, ta ít en forme hơn. Không gì nghiêm trọng : ngày mai chắc chắn ta sẽ làm tốt hơn..Hay sau ngày mai ”, BS Jacqueline Jan (thầy thuốc chuyên khoa thể thao, Rennes) đã trấn an như vậy. Khi hoạt động vật lý tái tục, chất lượng sống vút lên cao trở lại và chính đó là điều quan trọng nhất !
(LE FIGARO 14/1/2013)

4/ VIÊN THUỐC THẬT SỰ CHỐNG GIÀ LÀ HOẠT ĐỘNG VẬT LÝ
VIEILLISSEMENT. Cứ măi tìm kiếm những viên thuốc diệu kỳ (pilules miracles) để già mà vẫn khỏe (bien viellir), và cứ mãi theo đuổi trắc nghiệm những poudres de perlimpinpin mà lợi ích thật đáng ngờ, nhiên hậu ta quên một điều chủ yếu : hoạt động vật lý đều đặn là chiến lược duy nhất đã chứng tỏ tính hiệu quả để cải thiện chất lượng sống của những người già. Hai cuộc điều tra mới được công bố vào tháng hai năm 2012 trong tờ báo Experimental Gerontology xác nhận tác động của việc tập luyện cơ (entrainement musculaire) lên lực cơ, lên tình trạng cân bằng và chất lượng sống. Công trình nghiên cứu này, được thực hiện với sự cộng tác giữa những thầy thuốc Bồ đào nha và Ba tây trên những người từ 60 đến 75 tuổi, cho thấy rằng một chương trình 4 tháng tập luyện khá cật lực và phục hồi musculation với những bài tập dai sức (exercice d’endurance) đã cho phép họ phát triển một lực và một khối cơ (masse musculaire) tương tự với lực và khối lượng cơ mà họ đã có 20 năm trước đây. Đối với các tác giả, có hai lý do tốt để khuyến khích những người trên 50 tuổi luyện tập thể dục : ngăn ngừa các bệnh tim mạch và ngăn cản sự xuất hiện những thiếu sót cơ năng (déficits fonctionnels) liên quan với tuổi tác. Sự tập luyện thích ứng với mỗi cá thể là một biện pháp hiệu quả để cải thiện khả năng vận động và làm giảm nguy cơ phụ thuộc và phế tật đồng thời làm giảm những chi phí về y tế. Bất hạnh thay, thông điệp này vẫn còn khó vượt qua những trang viết của các tạp chí khoa học.
(LE FIGARO 13/2/2012)

5/ NHỮNG LỜI KHUYÊN ĐỐI VỚI CÁC PHỤ NỮ SỬ DỤNG THUỐC NGỪA THAI
Vào lúc mà những phát hiện về các thuốc ngừa thai thế hệ thứ ba gia tăng, nhiều phụ nữ tự hỏi không biết phải xử trí như thế nào. Sau đây là lời khuyên của các chuyên gia.
+ Có phải ngừng sử dụng một viên thuốc ngừa thai thế hệ thứ ba không ?
Chủ yếu không nên tự ý dừng thuốc ngừa thai bởi vì khả năng sinh sản sẽ trở lại ngay ngày đầu không dùng thuốc và sự ngừng thuốc có thể gây nên một thai nghén ngoài ý muốn. Tuy nhiên nếu ta muốn dừng vì những lý do cá nhân, phải dự kiến ngày một kế hoạch ngừa thai B : túi dương vật, vòng tránh thai, diaphragme hay những biện pháp khác. Để thay đổi thuốc uống ngừa thai chỉ cần chấm dứt plaquette và bắt đầu một loại mới, sau khi ngừng 7 ngày theo lệ thường.
+ Nguy cơ của những viên thuốc ngừa thai thế hệ thứ ba là gì ?
Theo Bộ Y tế (HAS), nguy cơ (sur-risque) xảy ra những biến cố huyết khối nghẽn mạch (nghẽn tắc động mạch phổi, viêm tĩnh mạch) khoảng 0,04% đối với những viên thuốc ngừa thai thế hệ thứ ba (hoặc 4 phụ nữ trên 10.000), so với 0,02% đối với các thuốc ngừa thai thế hệ thứ hai và thứ nhất. Nguy cơ này tối đa trong năm đầu tiên và giảm sau đó nhưng vẫn luôn luôn hơi cao hơn đối với những đặc chế thế hệ thứ ba.
+ Làm sao kiểm tra rằng ta không có một profil nguy cơ ?
Thầy thuốc kê đơn phải đặt cho bệnh nhân những câu hỏi về những tiền sử y khoa và những tiền sử gia đình của bệnh nhân (nghẽn tắc động mạch phổi, viêm tĩnh mạch, nhất là các bệnh tim mạch).
Trong trường hợp trả lời dương tính, có thể thực hiện một bilan để tìm kiếm những rối loạn đông máu. Thật vậy phải biết rằng những yếu tố khác cũng làm gia tăng những nguy cơ liên kết với thuốc ngừa thai dùng bằng đường miệng : chứng nghiện thuốc lá, tình trạng tăng thể trọng, tình trạng không hoạt động vật lý, du lịch bằng đường hàng không và tuổi tác (sau 35 tuổi càng cần thận trọng).
+ Có phải đi khám thầy thuốc để thực hiện một bilan không ?
Bộ Y tế từ nay khuyên bắt đầu bằng kê đơn một thuốc ngừa thai thế hệ thứ hai cho các phụ nữ đã không bao giờ uống thuốc ngừa thai trước đây (ta nói là “ prescription en première intention ”). Những phụ nữ khác đã dùng thuốc ngừa thai thế hệ thứ ba có thể chờ lấy hẹn kỳ đến để đề cập vấn đề này với thầy thuốc thường lệ. Nhưng nếu họ lo lắng, họ có thể tiếp xúc nhanh chóng hơn với một người hành nghề y tế có quyền kê đơn thuốc ngừa thai (thầy thuốc phụ sản, thầy thuốc đã khoa, nữ hộ sinh) để bàn bạc thay đổi thuốc ngừa thai.
+ Thay đổi thuốc có lợi ích gì ?
Bắt đầu từ 31/3, không một viên thuốc ngừa thai thế hệ thứ ba nào sẽ được bồi hoàn bởi Sécurité sociale. Ngược lại, những viên thuốc thế hệ thứ hai sẽ vẫn được bồi hoàn. Những viên thuốc này cũng hiệu quả bằng về mặt ngừa thai và có hai lần nguy cơ thấp hơn bị huyết khối tĩnh mạch. Những ưu điểm được gán cho các viên thuốc ngừa thai thế hệ thứ ba về mặt mụn (acné), lên cân, nôn, nặng cẳng chân đã không bao giờ được chuẩn nhận bởi một nghiên cứu lâm sàng, Bộ Y Tế đã nhắc lại như vậy.Tuy nhiên, cuối cùng, “ chính bệnh nhân quyết định giải pháp nào phù hợp với mình nhất, bởi vì nếu bệnh nhân cảm thấy không thoải mái, họ sẽ bỏ không dùng thuốc ngừa thai nữa ”, BS Elisabeth Aubény, chủ tịch Hiệp hội ngừa thai Pháp đã nhắc lại như vậy.
+ Những tác dụng phụ có được dự kiến khi thay đổi thuốc ngừa thai ?
Trước hết điều đó không đặt vấn đề. Tuy nhiên có khi vài phụ nữ bị xuất huyết nhẹ ngoài thời kỳ kinh nguyệt bởi vì viên thuốc ngừa thai thế hệ thứ hai kích thích niêm mạc tử cung một cách khác. Nhưng điều đó không xảy ra một cách hệ thống.
(LE FIGARO 13/1/2013)

6/ BỆNH SỐT RÉT : VACCIN GÂY THẤT VỌNG.
Sau tất cả những hy vọng dựa vào vaccin mới chống lại căn bệnh gây chết người nhất trong số những căn bệnh nhiệt đới, thì sự vỡ mộng thật là to lớn. Bởi vì thật xa với tỷ lệ 50% được tính đến, những kết quả sau cùng báo cáo chỉ 30% tính hiệu quả.
Một tính hiệu quả chỉ hơi vượt qua 30% một chút, trong khi các nhà nghiên cứu mong chờ hơn 50% như khi giai đoạn đầu tiên của những trắc nghiệm.Sự thất vọng là to lớn khi đọc những kết quả sau cùng thu được ở những em bé được tiêm chủng chống lại bệnh sốt rét với RTS,S, công thức được bảo vệ bởi tập đoàn dược phẩm GlaxoSmithKline và Cơ quan Bill et Melinda Gates. Những phân tích mới được chờ đợi, nhưng 2012 sẽ không phải là năm chiến thắng đối với ứng viên vaccin RTS,S. Và sự vỡ mộng càng to lớn nhất là sau 30 năm nghiên cứu tìm những phương cách chống lại căn bệnh nhiệt đới tàn phá này với 800.000 trường hợp tử vong mỗi năm, và đó cũng để chứng tỏ rằng con người từ nay có thể được bảo vệ chống lại một ký sinh trùng.
UN DEFAUT DE CONCEPTION ?
Trong hồ sơ của chúng tôi trong Science et Vie số tháng giêng 2012 chúng tôi đã dành một bài dài cho niềm hy vọng này. Nhưng cũng có những tiếng nói lạc điệu được cất lên từ khi khởi động những thử nghiệm với quy mô lớn nhất từng được thực hiện về một vaccin chống lại bệnh sốt rét (7 nước châu Phi, hàng ngàn trẻ em được tiêm chủng).
Đối với những kẻ dèm pha, vaccin RTS,S vốn đã thất bại ngay lúc được thai nghén. Một cách chính xác hơn, RTS,S được cấu tạo bởi một protéine, được gọi là CS, một trong những protéine đầu tiên được nhận diện, hiện diện với số lượng lớn ở bề mặt của các ký sinh trùng. Thế mà nhắm đích protéine này là một “ tà thuyết khoa học ” (hérésie scientifique), Pierre Druihle, thuộc viện Pasteur đã nhắc lại như vậy, bởi vì các kháng thể được phát triển chống lại CS sẽ không ngăn cản ký sinh trùng đi qua trong máu người. Thật vậy, những dấu hiệu đầu tiên của tính hiệu quả được phát hiện trong những thử nghiệm sơ bộ chỉ là do một phản ứng viêm tạm thời sau khi tiêm.
Những kết quả mới nhất dường như đi theo chiều hướng này. Vậy đối với những dự án cạnh tranh của RTS,S, phải đi theo bước ngược lại : trước hết tìm những kháng thể bảo vệ ở những người đề kháng tự nhiên với nhiễm ký sinh trùng, rồi trắc nghiệm chúng để nhận diện những protéine đích.
Mặc dầu tỷ lệ hiệu quả bảo vệ được loan báo dưới 50% được dự kiến, nhưng hãng bào chế GSK và cơ quan Bill et Melinda vẫn còn hy vọng đệ trình hồ sơ xin được công nhận trước các cấp y tế thế giới. Tổ chức y tế thế giới, rất quan tâm đến RTS,S trong những giai đoạn đầu của thử nghiệm, đã không có lời bình luận chính thức. Nhưng mối lo âu lộ ra. Bởi vì RTS,S một mình nó đã chiếm phần lớn những kinh phí tài trợ để nghiên cứu chống lại bệnh sốt rét. Thế mà, cuối cùng vaccin tỏ ra không có hiệu quả, sự thất bại này có nguy cơ đưa giới nghiên cứu vào trong tình trạng hoài nghi trong nhiều thập niên.
(SCIENCE ET VIE 1/2013)

7/ ALZHEIMER ĐÚNG LÀ ĐƯỢC LÀM DỄ BỞI SỰ THẶNG DƯ ĐƯỜNG.
Sự quá mức của glucose trong máu, gây nên bởi bệnh đái đường, góp phần vào sự phát triển của bệnh Alzheimer. Lý thuyết này là đối tượng của nhiều công trình nghiên cứu được tiến hành bởi kíp của Pamela Maher, thuộc Viện Salk (Hoa Kỳ). Nhà sinh học thần kinh (neurobiologiste) này đã gây nên một bệnh đái đường loại 1 (bệnh đái đường trong đó sự sản xuất insuline không đủ) ở những con chuột được biết là đề kháng tốt, lúc bình thường, với sự lão hóa não bộ. Kết quả : những động vật gặm nhấm này đã phát triển những vấn đề về trí nhớ, so với những động vật được quan sát ở một loại chuột khác có khuynh hướng sa sút trí tuệ (déclin cognitif). Ngoài ra những rối loạn về trí nhớ này được liên kết với sự xuất hiện trong não những mảng amyloide và protéine Tau phosphorylées, hai chỉ dấu của bệnh Alzheimer. “ Thế mà những biến đổi này nằm tiếp cận với các mạch máu ”, Pamela Maher đã xác nhận như vậy. Một sự kế cận khiến nghĩ rằng “ sự thặng dư đường trong máu có thể đúng là nguyên nhân ”. Nhưng tăng đường huyết phải chăng làm phát khởi quá trình dẫn đến bệnh Alzheimzer, hay chỉ làm gia tốc quá trình này ? Hiện nay không có những điều chắc chắn. Ngược lại, “ những thí nghiệm khác khiến nghĩ rằng bệnh đái đường loại 2 gây nên cũng những rối loạn thoái hóa thần kinh (trouble neuro-dégénératif) ”, nhà nghiên cứu đã nhấn mạnh như vậy. Toàn bộ, bệnh đái đường ảnh hưởng lên 347 triệu người trên thế giới.
(SCIENCE ET VIE 1/2013)

8/ MỘT CON CHÓ BỊ LIỆT BƯỚC TRỞ LẠI NHỜ CÁI MŨI CỦA NÓ.

                                             NHỮNG ĐIỂM MỐC- Ở Pháp ta ước tính 50.000 số những người từng là nạn nhân của một thương tổn tủy sống.
– 1200 trường hợp mới đếm được mỗi năm (trong đó 80% là những người đàn ông). 60% những người bị thương ở lứa tuổi từ 16 đến 30 vào lúc xảy ra tại nan.
– Ba nguyên nhân chính là những tai nạn lưu thông, lao động, và những tai nạn xảy ra trong những hoạt động thể thao.

Các nhà nghiên cứu người Anh đã ghép những tế bào của niêm mạc mũi lên tủy sống của một con chó bị bại liệt. 6 tuần sau, con vật đã thực hiện những cử động đầu tiên.
Đó là câu chuyện của một teckel bị bại liệt, sáu tháng sau khi được ghép bởi những tế bào lấy ở niêm mạc mũi của nó, đã di chuyển trở lại. Những tiến bộ này, được quay phim, thật là ngoạn mục. Lý do để dấy lên niềm hy vọng điều trị những nạn nhân bị thương tổn tủy sống.
Vào tháng sáu năm 2011, các nhà nghiên cứu Thụy Sĩ đã thành công làm bước trở lại những con chuột nhờ một coctail chimique và một kích thích điện. Lần này, kỳ công, được công bố trong tạp chí Brain, là công trình của một kíp người Anh ở Cambridge, bao gồm những thầy thuốc thú y và những chuyên gia về sinh học tế bào. Ở đây không phải dòng điện, cũng chẳng phải coctail chimique, mà là những tế bào thần kinh đệm khứu giác (cellules gliales olfactives), được lấy trong mũi, ở niêm mạc mũi, và ghép vào thương tổn trong tủy sống. 6 tuần sau khi được tiêm, con chó đã có khả năng thực hiện những cử động đầu tiên. Thế mà nó không phải là con vật duy nhất nhận mũi tiêm này. Khoảng 20 con vật đã nhận cùng điều trị. Tất cả đều bị những thương tổn nghiêm trọng và xảy ra đã lâu, điều đó để loại bỏ những trường hợp khả dĩ phục hồi ngẫu nhiên, trung bình xuất hiện trong vòng sáu tháng sau khi bị chấn thương.
“ Những tế bào khứu giác này được biết là tạo nên một môi trường thuận lợi cho tính dẻo của tế bào thần kinh (plasticité neuronale), Patrick Gauthier, thuộc Laboratoire de neurosciences intégratives et adaptives (LNIA) của đại học Aix-Marseille đã nói rõ như vậy. Chúng kích thích sự mọc trở lại của các sợi thần kinh và sự hóa myéline trở lạI (remyélinisation) của các sợi thần kinh này.”
Patrick Gauthier, nghiên cứu trên chuột, đã chứng tỏ, vào năm 2011, khả năng của những autogreffes tế bào này trong sự sửa chữa các thương tổn của tủy sống vùng cổ, gây nên những bại liệt hô hấp. Vấn đề là mặc dầu trung tâm chỉ huy hệ hô hấp của người rất gần giống với chuột, nhưng sự vận động của một động vật 4 chân như teckel vẫn khác rất xa với vận động hai chân ở người “ Nếu Jasper đã phục hồi được một sự điều hòa của các cẳng chân trước và sau, chúng ta vẫn không biết nhiều về sự phục hồi khả năng nâng đỡ của thân thể.”
Vậy kết quả phải được xem như là một bằng cớ ngoạn mục của một tác dụng tại chỗ của những tế bào của mũi. Việc sửa chữa những đường dài dẫn truyền thần kinh từ não bộ đến tủy sống vẫn cần phải đạt được.
(SCIENCES ET AVENIR 1/2013)

9/ U PHÌ ĐẠI TUYẾN TIỀN LIỆT : PHUƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ MỚI
GS François Desgrandchamps, trưởng khoa tiết niệu, bệnh viện Saint-Louis, Paris, xác định chiến lược nhằm cho phép tránh những biến chứng của bệnh u phì đại tuyến tiền liệt (hypertrophie prostatique)
Hỏi : Ông định nghĩa thế nào u phì đại tuyến tiền liệt (adénome de la prostate) ?
GS François Desgrandchamps. Đó là một sự phì đại của phần trung tâm của tiền liệt tuyến. Đó là một bệnh hiền tính gây bệnh cho một người trên hai sau 50 tuổi. Tuyến tiền liệt, lúc to lên, trở nên tăng hoạt tính, co bóp một cách bất thường, điều này cản trở sự bài tiết của bàng quang, do đó bệnh nhân muốn đi tiểu thường xuyên ban ngày cũng như ban đêm.
Hỏi : Những bất tiện quan trọng nào khiến những người đàn ông đi khám bệnh ?
GS François Desgrandchamps : Thường thường họ đến khám chúng tôi quá muộn, và điều đó do 3 lý do. 1. Do thẹn thùng. 2. Do sợ ta loan báo với họ một ung thư. 3. Họ sợ một điều trị làm hại khả năng sinh dục (sexualité) của họ. Nhưng, đến một giai đoạn mà những bất tiện đã trở thành phế tật, sau cùng họ quyết định vì một sự mệt mỏi do những đêm mất ngủ, những són tiểu không kiểm soát được trong ngày, buộc phải đứng dậy nhiều lần trong một bữa ăn hay nhưng rối loạn sinh dục (troubles sexuels).
Hỏi : Những u phì đại tuyến tiền liệt này được hình thành như thế nào ?
GS François Desgrandchamps : Nguyên nhân chính là tuổi tác : tuyến tiền liệt to lên một cách bình thường với thời gian, nhưng nó tăng thể tích ít hay nhiều tùy theo sự di truyền và vệ sinh đời sống.
Hỏi : Loại vệ sinh đời sống nào ?
GS François Desgrandchamps : Sự nhàn rổi không hoạt động và trạng thái mập mạp (embonpoint) là những yếu tố làm gia trọng. Công trình nghiên cứu mới đây của kíp chúng tôi ở bệnh viện Saint-Louis, được thực hiện trên 4600 người Pháp, đã chứng minh rằng có một mối liên hệ giữa sự gia tăng thể trọng (surpoids) và kích thước của tuyến tiền liệt.
Hỏi : Sau những kết quả của công trình nghiên cứu này, những biện pháp sẽ được thực hiện để điều trị những u phì đại tuyến tiền liệt này là gi ?
GS François Desgrandchamps : Trên phương diện phòng ngừa, chiến lược trước hết được căn cứ trên sự giáo dục vào lúc thăm khám. Bước hai hay ba giờ mỗi tuần, tránh tình trạng thặng dư thể trọng (surcharge pondérale) và đừng ngồi quá lâu trước TV (theo một công trình nghiên cứu mới đây, sau 50 tuổi, ngồi trước TV 40 giờ mỗi tuần làm tăng gấp đôi nguy cơ u phì đại tuyến tiền liệt). Ở những người đã bị u phì đại tuyến tiền liệt, những điều trị tùy theo giai đoạn của bệnh lý, vẫn luôn luôn là nội hay ngoại khoa. Nhưng các bệnh nhân từ nay có thể hưởng hai loại thuốc vừa mới được thương mãi hóa : các anticholinergiques và những inhibiteurs de la phosphodiestérase de type 5. Loại thuốc đầu không những chỉ điều trị tuyến tiền liệt mà còn bàng quang bằng cách làm giảm nhưng co bóp thái quá của nó. Những thuốc thứ hai tác dụng đồng thời lên những rối loạn đường tiểu và sinh dục, rất thường được liên kết. Những kết quả nghiên cứu, được công bố trong tạp chí khoa học “ European Urology ” đã chứng minh tính hiệu quả một của những loại thuốc này.
Hỏi: Còn về ngoại khoa, tiến bộ nằm ở chỗ nào ?
GS François Desgrandchamps : Ta chỉ xét đến ngoại khoa trong trường hợp thất bại của các loại thuốc. Phẫu thuật nhằm làm giảm thể tích của tuyến tiền liệt. Cho đến nay, ta thường quyết định can thiệp quá chậm về mặt ngoại khoa ; thế mà, trên một bàng quang đã bị thương tổn, những kết quả ít tốt hơn. Từ nay, ta sẽ không phải chờ đợi nữa rồi mới đề nghị phẫu thuật ngay khi thuốc men tỏ ra không đủ hiệu quả.
Hỏi : Những tác dụng phụ của những điều trị nội và ngoại khoa ?
GS François Desgrandchamps : Ở 30% các bệnh nhân, điều trị nội khoa có thể có một ảnh hưởng lên dục tính (libido), có thể đảo ngược nếu dùng thuốc. Về các can thiệp ngoại khoa, chúng tạo nên một tinh trạng phóng tinh ngược (éjéculation rétrograde) vĩnh viễn.
Hỏi : Không điều trị, những nguy cơ là gì ?
GS François Desgrandchamps : Ở một tỷ lệ nào đó các bệnh nhân, tình hình có thể vẫn ổn định, thậm chí được cải thiện. Nhưng trong phần lớn các trường hợp, căn bệnh trở nên trầm trọng với thời gian, trạng thái của bàng quang bị biến đổi, đôi khi một cách không đảo ngược. Có hai loại nguy cơ. 1. Sự xuất hiện những biến chứng (nhiễm trùng đường tiểu, máu trong nước tiểu, sự tạo thành sỏi trong bàng quang). 2. Bàng quang bị tắc hoàn toàn, có nguy cơ xảy ra trong tiến triển của bệnh, cần can thiệp cấp cứu để thực hiện một thông tiểu hay một động tác ngoại khoa với cắt bỏ hoàn toàn u phì đại. Không can thiệp nhanh chóng, bàng quang sẽ không thể tháo nước tiểu được nữa, suy thận sẽ xảy ra và, nếu không được điều trị, có thể dẫn đến tử vong sau khi ngừng chức năng của các quả thận.
(PARIS MATCH 1/11-7/11/2012)

10/ STATINES LÀ MỘT LOẠI THUỐC NHIỆM MÀU

                                      NHỮNG ĐIỂM MỐCTÊN : Atorvastatine (Lipitor), Pravastatine (Pravasine), Simvastatine (Zocor)
NĂM THƯƠNG MAI HÓA : Bắt đầu từ những năm 1980
ĐƯỢC CHO PHÉP ĐỂ :
Chống lại tăng cholestérol-huyết và phòng ngừa nguy cơ tim mạch
NHỮNG TÁC DỤNG KHÔNG MONG MUỐN :
Chủ yếu thuộc về gan và cơ (đau cơ được ghi nhận ở 1 đến 10% các bệnh nhân). Những tác dụng sinh đái đường, những rối loạn trí nhớ
NHỮNG LÝ DO KHIẾN NGHĨ STATINES LÀ MỘT LOẠI THUỐC NHIỆM MÀU – CÁC STATINES LÀM HẠ NỒNG ĐỘ CỦA CHOLESTEROL…     Các statines làm giảm ở người ít nhất 25% nồng độ của cholestérol ” xấu ” LDL
  – TÁC DỤNG CHỐNG VIÊM CỦA CÁC STATINES
     Cho phép giải thích một phần mà lợi ích của họ thuốc này mang lại ngày nay về mặt phòng ngừa vài loại ung thư hay những gãy xương liên kết với bệnh loãng xương.
  – STATINES TƯỚC MẤT U UNG THƯ NHIỀU YẾU TỐ TĂNG TRƯỞNG
      Statines tước mất những tế bào ung thư cholestérol cần thiết cho sự phát triển của chúng ; hạn chế quá trình viêm của các mô, yếu tố làm dễ sự xuất hiện của một khối u ung thư. Sau cùng, chúng ngăn cản sự tạo thành các mạch máu đi kèm sự phát triển của các di căn.
  – STATINES CŨNG LÀM DỄ MẬT ĐỘ XƯƠNG
        Các statines giúp sự tăng sinh của các tạo cốt bào, là những tế bào nguồn gốc của sự tổng hợp xương. Và, ngược lại, chúng làm dễ sự phá hủy của các hủy cốt bào, những tế bào có khả năng làm tiêu xuong.
          NHỮNG BỆNH TRÊN ĐƯỜNG NHẮM CỦA STATINESCHỒNG NHỮNG TAI BIẾN TIM MẠCH     Nhiều công trình nghiên cứu cho phép xác nhận rằng tác dụng của các statines (kháng viêm và chống cholestérol) góp phần làm giảm những nguy cơ tim mạch
CHỐNG UNG THƯ
     Những tác dụng bảo vệ chống lại ung thư đại trực tràng và chống lại những tái phát của ung thư tuyến tiền liệt đang được đánh giá.
CHỐNG BỆNH LOÃNG XƯƠNG
     Nếu những kết quả trên động vật chứng tỏ một sự bảo vệ chống lại gãy xương, những nghiên cứu trên người còn rất hiếm.

Mặc dầu bị tranh cãi, những thuốc chống cholestérol này có những tính chất không thể nghi ngờ chống ung thư và bệnh loãng xương. Nhưng không chỉ có thế.
Thế thì, đến tuổi 50, phải chăng statines sẽ trở nên có lợi cho tất cả mọi người ? Đặt câu hỏi này chẳng khác nào một sự khiêu khích vì lẽ họ các loại thuốc này, trong số đó có atorvastatine, được thương mãi hóa ở Pháp trong điều trị cholestérol dưới tên Tahor, đã bị chỉ trích kịch liệt trong những tháng qua, nhất là do những tác dụng phụ của nó. Tuy vậy Shah Ebrahil và Juan Casas thuộc University College London không do dự đặt câu hỏi này sau khi đã thực hiện một phân tích quy mô rất lớn, phát hiện, về những nguy cơ tim mạch, rằng statines có những tác dụng có lợi lớn hơn so với những nguy cơ bị những tác dụng phụ, và điều này ngay cả đối với những người bị nguy cơ ít nhất.
Ngoài những cuộc tranh luận gây nên bởi sự kê đơn ồ ạt những statines, vài nhà nghiên cứu đánh giá rằng lớp thuốc này chứa tiềm tàng một trong những panacée (thuốc chữa bá bệnh) của thế kỷ XXI. Chúng không những có thể làm giảm rõ rệt nhưng tai biến mạch máu não, mà còn hạn chế sự xuất hiện hay tái phát của vài ung thư. Rộng lớn hơn, tác dụng kháng viêm mạnh của statines tiếp tục làm mê hoặc các nhà nghiên cứu, đều đặn bị ngạc nhiên bởi những hướng áp dụng mới : chống lại bệnh loãng xương, các thấp khớp viêm (rhumatisme inflammatoire), bệnh xơ cứng rải rác.
Được khám phá vào giữa những năm 1970, tuy vậy các statine đã không hứa hẹn một thành công nhanh như chớp như thế, ít nhất trong lãnh vực tim học. Khi nhà sinh học người Nhật Akira Endo trích từ mọi loại nấm vi thể, Penicillium citrinum, mévastatine, lúc đầu đó là trong khung cảnh nghiên cứu về những kháng sinh mới… Nhưng mévastatine sẽ tỏ ra là một chất kháng cholestréol mạnh. Ở người, statines sau đó được phát triển làm giảm ít nhất 25% nồng độ cholestérol LDL, loại cholestérol xấu đối với những động mạch của chúng ta, được tổ chức y tế thế giới xếp vào vị trí thứ tư của những yếu tố nguy cơ tim mạch. Hôm nay, các nhà chuyên khoa tim đánh giá rằng ở những người đã từng là nạn nhân của một tai biến động mạch vành, sự kê đơn statines đã cho phép làm hạ một cách đáng kể tỷ lệ tử vong và tần số những tái phát. Nhưng, trong những năm qua, những công trình nghiên cứu gây kinh ngạc đã gợi ý rằng, ngay cả không có gây nguy cơ tim mạch các statines vẫn có lợi. Những kết quả tuyệt vời..nhưng rất gây tranh cãi.
Nơi mà ta thật sự không trông chờ chúng, đó là trong nghiên cứu chống ung thư. Mặc dầu những dữ kiện còn sơ bộ, và đôi khi mâu thuẫn, nhưng những kết quả thu được trong phòng thí nghiệm lại gây mê hoặc. Bởi vì statines dường như chống lại trên nhiều mặt trận, đồng thời chống lại sự phát triển của các khối u ung thư và trên nhiều loại ung thư. “ Những công trình nghiên cứu trong phòng thí nghiệm đã cho thấy, với một mức độ chứng cớ cao, rằng các statines ức chế sự tăng trưởng của nhiều loại tế bào ung thư được cấy ”, Teemu Murtolan, nhà nghiên cứu ở trường y tế công cộng Johns Hopkins Bloomberg (Baltimore, Hoa Kỳ) đã giải thích như vậy. Bằng cách nào ? Đó vẫn còn là một bí mật, nhưng nhiều hướng đã được gợi ra. Thí dụ, tác dụng chống cholestréol của các statines cho phép ngăn cản sự tăng trưởng của các khối u, được biết là tiêu thụ nhiều cholestérol. Những tác dụng chống viêm của statines cũng đóng một vài trò. Theo Michael Detmar, giáo sư pharmacogénomique thuộc Institut de technologie de Zurich (Thụy Sĩ), các statine ngay cả có thể tránh sự xuất hiện của các di căn. Trong một công trình nghiên cứu được công bố vào tháng 9 2012, kíp nghiên cứu của ông đã chứng minh rằng các statines có thể ức chế sự sử dụng cholestérol trong các tế bào của các mạch bạch huyết, cần thiết cho sự tạo thành các di căn.
Cho mãi đến nay, những kết quả này đã ít được xác nhận ở người. “Về ung thư đại trực tràng mà tôi đã nghiên cứu, tác dụng bảo vệ của statines hiện hữu, nhưng vẫn rất thấp, tỷ lệ nguy cơ được giảm khoảng 8% ”, Marc Bardon, thầy thuốc chuyên khoa tiêu hóa, thuộc CHU de Dijon đã giải thích như vậy. Nhưng cách cho thuốc phải chăng như nhau để phòng ngừa nguy cơ tim mạch và ung thư ?. Và cả liều lượng ? Và đó có phải là phương pháp tốt để đánh giá tác dụng của các statines lên những bệnh lý khác với sự phòng ngừa nguy cơ tim mạch ở các bệnh nhân ? Đối với Teemu Mutola, có lẽ ta lầm đích : mặc dầu những khuyến nghị trong khung cảnh phòng ngừa ung thư còn xa vời, nhưng chắc chắn phải dành statines “ cho những người có một nguy cơ rất cao hay ở một giai đoạn sớm của ung thư vú và ung thư tiền liệt tuyến ”.
STATINES TỐT CHO XƯƠNG
Ngoài ung thư, những công trình nghiên cứu khác cho thấy một tác dụng phòng ngừa khả dĩ của statines chống lại bệnh xơ cứng rải rác (sclérose en plaques), bệnh thấp khớp viêm (rhumatisme inflammatoire) hay bệnh loãng xương. Chính tác dụng kháng viêm của statines là tâm điểm của những hiệu quả này, nhưng không chỉ có thế. Như trong trường hợp bệnh loãng xương, ta biết rằng statines có thể làm tăng hoạt những tạo cốt bào (ostéoblastes), những tế bào nguồn gốc của sự tổng hợp xương, và trái lại, gây nên sự tự tiêu hủy của những hủy cốt bào (ostéoclastes), những tê bào có khả năng làm tiêu xương. “ Ở chuột, mật độ xương đã gia tăng khi ta đặt statines lên da ”, Martin Soubrier, thầy thuốc chuyên khoa bệnh thấp khớp thuộc CHU de Clermont-Ferrand, đã kể lại như vậy. Ngược lại ở người, chỉ vài công trình nghiên cứu đã cho thấy một sự giảm số những trường hợp gãy xương ở những bệnh nhân già bị bệnh loãng xương.
Tuy nhiên, những nghiên cứu vẫn tiếp tục, nhất là một statine mới, pitavastatine xuất hiện trên thị trường châu Âu. Thuốc mới này phải chăng sẽ có khả năng hơn để thuyết phục những thầy thuốc chuyên về ung thư và những nhà nghiên cứu khác đang tìm kiếm thuốc chữa bá bệnh mới ? Tương lai chắc hẳn sẽ không chậm nói về điều đó ..
(SCIENCES ET VIE 12/2012)

BS NGUYỄN VĂN THỊNH
(20/1/2013)

Bài này đã được đăng trong Chuyên đề Y Khoa, Thời sự y học. Đánh dấu đường dẫn tĩnh.

1 Response to Thời sự y học số 293 – BS Nguyễn Văn Thịnh

  1. Pingback: Thời sự y học số 572 – BS Nguyễn Văn Thịnh | Tiếng sông Hương

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s