Liệu pháp mới chữa trị chứng luput ban đỏ

Lupus érythémateuxTrong bệnh luput ban đỏ (Lupus érythémateux) cũng giống như tất cả các bệnh tự miễn dịch khác, hệ miễn dịch tấn công các tê bào bình thường của cơ thể mà lẽ ra nó có nhiệm vụ phải bảo vệ. Một loại thuốc mới. có tên gọi Belimumab (Benlysta),là một kháng thể có khả năng chống lại phản ứng bất thường này của cơ thể. Khi tiêm vào bệnh nhân. thuốc có tác dụng ức chế hoạt động của một loại protein chủ yếu của phản ứng bất thường này : đó là protein BAFF. Từ cơ chế này, Belimumab làm giảm một số kháng thể do bạch cầu sản xuất mà những kháng thể này là những “sát thủ” phá hủy tế bào của các cơ quan khác nhau của cơ thể và như vậy đã tạo ra các thương tổn ở da, khớp, thận, tim và hệ thần kinh.

BƯỚC TIẾN VƯỢT BỰC TRONG ĐIỀU TRỊ LUPUT
lupus 1Thật vậy, Belimumab là loại thuốc đầu tiên của liệu pháp đích sinh học nhắm vào cơ chế gây bệnh luput, nói cách khác các nhà khoa học đã sử dụng một loại kháng thể hoặc một phân tử để ức chế tiến trình ngay tại mức độ tế bào. Liệu pháp sinh học đích đã làm thay đổi phương cách điều trị một số bệnh tự miễn khác như bệnh viêm đa khớp dạng thấp kể tư cuối thập niên 1990. Thật vậy, cho đến tận bây giờ vẫn chưa có liệu pháp nào cho thấy có hiệu quả đối với bệnh luput mặc dù đã có rất nhiều thử nghiệm. Liệu pháp đang dùng hiện nay dựa vào những loại thuốc có tác dụng làm giảm viêm và đau hoặc những thuốc ức chế miễn dịch Những thuốc ức chế miễn dịch thực sự có hiệu quả bởi vì chúng làm giảm hoạt động của hệ miễn dịch nhưng như vậy, chúng sẽ gây ra những phản ứng phụ nguy hiểm như làm tăng nguy cơ nhiễm trùng. Vì vậy, liệu pháp mới là thực sự cần thiết cho căn bệnh mạn tính khó trị này.

HIỆU QUẢ CỦA LOẠI THUỐC NÀY LÀ GÌ?
Một công trình thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 3 được thức hiện trên 867 bệnh nhân ở 13 nước khác nhau cho thấy thuốc có tác dụng làm giảm triệu chứng rất đang kể. Sau một năm, kết quả thử nghiệm cho thấy khả năng đáp ứng với thuốc đạt đến 58% ở những bệnh nhân được dùng belimumab so với 44% bệnh nhân dùng liệu pháp cổ điển hoặc chỉ dùng placebo. Đặc biệt quan trọng là thuốc mới này làm giảm được 50% các cơn bộc phát nguy hiểm Ngoài ra thuốc được dung nạp rất tốt. Thuốc sẽ được tung ra thị trường vào cuối năm nay.

LIỆU PHÁP MỚI CHỮA TRỊ UNG THƯ KHÁNG THUỐC
Mặc dù rất hiệu quả đối với ung thư vú nhưng Herceptin lại không có tác dụng trên các tế bào ung thư kháng thuốc Việc sử dụng bổ sung một loại phân tử mới lại có khả năng phục hồi hiệu quả đối với ung thư.
Từ lúc xuất hiện trên thị trường vào năm 1998, Herceptin đã làm một cuộc cách mạng trong điêu trị ung thư vú: thuốc có khả năng làm giảm đến 50% nguy cơ tái phát ở một sồ bệnh nhân nữ. Trên bề mặt các tế bào ung thư thường có một protein đặc biệt, gọi là HER2. Protem này phát đi liên tục một tín hiệu có chức năng điều khiển sự sinh sản tế bào ung thư. Herceptin, một loại kháng thể đơn tính, có tác dụng ức chế protein HER2 này và như vậy ngăn cản sự tăng sinh tế bào ung thư. Nhưng thật đáng tiếc. khoảng chừng một nửa số bệnh nhân ung thư có chứa HER2 này lại không đáp ứng với điều trị: ung thư đề kháng với Herceptin. Một công trình nghiên cứu mới đây của các nhà khoa học do TS Di hua Yu chủ trì thuộc Viện đại học Texas, bang Houston, Hoa Kỳ, vừa tìm ra một liệu pháp mới đầy hứa hẹn chống lại sự kháng thuốc này.lupus 2

CƠ CHẾ KHÁNG THUỐC
TS Daniel Bimbaun thuộc Trung tâm nghiên cứu bệnh ung thư ở Marseille, Pháp, đã giải thích cơ chếkháng thuốc Herceptin của tế bào ung thư như sau: tế bào ung thư sở hữu nhiều cách thức điều khiển sự phân bào. Khi Herceptin ức chế cách thức liên quan đến protein HER2, tức thì ung thư sẽ sử dụng cách thức khác là thỉnh thoảng tạm dừng rồi sau đó tế bào ung thư lại tái phân bào trở lại Để tìm hiểu kỷ hơn về các cơ chế kháng thuốc này, TS Dihua Yu và cộng sự đã khảo sát các tế bào trích xuất từ ung thư vú kháng thuốc Herceptin. Họ khám phá ra một loại protein, có tên là SRC, hoạt động rất mạnh trong tế bào ung thư, trong khi đó protein này lại hiện diện rất khiêm tốn trong tế bào ung thư nhạy cảm với Herceptin.
Sau đó, các nhà nghiên cứu đã kích hoạt thử nghiệm sự hoạt hóa protein SRC trong các tế bào ung thư. Tức thì protein này gây ra sự đề kháng Herceptin bởi_vì nó tạo điều kiện thuận lợi cho việc hoạt hóa cách thức.khác để tạo ra sự tăng sinh tế bào ung thư. Thực ra protein SRC này nằm ở “giao lộ” giữa các cách thức kháng thuốc Herceptin và nó đóng một vai trò quan trọng trong cơ chế “khuếch đại và tạm dừng” .
Để xác định các kết quả này, một êkíp các nhà khoa học đã thử nghiệm xem protêin SRC có hoạt hóa mạnh hay không ở 57 bệnh nhân mắc bệnh ung thư vú sắp được điều trị với Herceptin. Kết quả cho thấy những bệnh nhân mà ung thư có chứa protein SRC thì ít bị hoạt hóa hơn. Từ công trình nghiên cứu này, các nàh khoa học nẩy ra ý tưởng ức chế protein SRC để tái lập lại độ nhạy cảm của khối u đối với Herceptin. Trong giai đoạn đầu, các nhà nghiên cứu thử nghiệm chiến lược này trong phòng thí nghiệm bằng cách ức chế protein SRC với một chất ức chế được gọi là Saracatinib, thì thấy các tế bào ung thư trở nên nhạy cảm đối với Herceptin. Sau đó, họ thử nghiệm trên chuột bị ung thư kháng thuốc. Họ cho thêm phân tử Saracatinib kèm theo Herceptin thì đã làm khối u giảm kích thước rất rõ nhờ ức chế 5 cách thức gây kháng thuốc khác nhau của ung thư.
Các nhà nghiên cứu hy vọng liệu pháp mới này sẽ sớm được thử nghiệm trên người và có được kết quả khả quan.

(Theo La Recherche)
BS NGUYỄN VĂN THÔNG
DrThong007@gmail.com

Bài này đã được đăng trong Khoa học ngày nay. Đánh dấu đường dẫn tĩnh.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s