Phủ Tuy Lý

Ở Huế và vùng phụ cận có các Phủ Phòng của các hoàng tử con của Vua Mình Mạng, trong đó có Phủ Tuy Lý ở Vỷ dạ (được xây dựng vào năm 1847) cách thành phố Huế chừng 3km. Phủ Tuy Lý con được gọi là Phủ Ba Cửa.

Tuy Lý Vương tên là Miên Trinh sinh ngày 3 tháng 2 năm 1820, con thứ 11 của vua Mình Mạng, mẹ là Lê Thị Ái. Ngài la người thông minh đĩnh ngộ, lúc 7 tuổi được dạy học Hiếu Kinh thì ngài đã thuộc lòng khiến mọi người ngạc nhiên, thật ra từ lúc 4 tuổi ngài đã được mẹ truyền khẩu mà còn nhớ mãi không quên.
Lúc lớn lên ngài học rộng, giỏi văn chương và nhất là có tài về thơ . Năm Kỹ Hợi, (1839) ngài được phong là Tuy Quốc Công , cho lập phủ riêng . Phủ của ngài ở cạnh Phủ Tùng Quốc Công nên thường ngày cùng nhau xướng họa , lại cùng mời các anh em đến thưởng thức thi phú .

Khi mẹ bị bệnh, ngài được vào Dưỡng- Chính Ðường để hầu hạ , sớm khuya chẳng lúc nào trể nãi , mọi người đều khen là chí hiếu . Năm Ðinh Mùi , (1847), ngài xây Phủ riêng ở Vĩ Dạ, rước mẹ về phụng dưỡng .

Năm Tân Hợi (1851), Vua Dực Tông cho thiết lập Tôn Học Ðường để dạy các công tử, công tôn và giao cho ngài trông coi . Năm Nhâm Tý, (1852), vào dịp Tết phụng họa thơ của Vua, ngài có câu thơ được Vua khuyên son và xem là chí tình :
Ngự lê , tiên quật phân hoài tụ ,
Qui di huyên đường hữu lão thân .
(Quả quít,trái lê thu trong áo ,
Mong sớm mang về biếu mẫu thân . )

Năm Giáp Dần ngài được tân phong là Tuy Lý Công .
Nhân sinh nhật thứ 40 của ngài, Vua có tặng câu đối :
Văn chất kiêm ưu, công kham đương thử,
Hiếu từ đại lạc , ngã diệc tự chi
(Rực rỡ văn đức, ông nên nhận lấy,
Mừng vui từ hiếu , ta cũng giống thay )

Năm Ất-Sửu (1865) Vua khiến ngài kiêm nhiếp Tôn Nhân Phủ Hửu Tôn Nhân, ngài lấy cớ chịu tang mẹ mà từ chối song không được. Năm Tân Mùi thăng Tôn Nhân Phủ Tã Tôn Nhân .
Năm Mậu Thìn, nhân mừng Ngủ Tuần Ðại Khánh, ngài được phong là Tuy Lý Quận Vương . Năm Nhâm Ngọ, (1882) ngài được thăng làm Tôn Nhân Phủ Hửu Tôn Chính.
Năm Quý Mùi (1883) Vua Dực Tông mất để di chiếu cho ngài cùng với Thọ Xuân Vương giúp đở việc nước. Năm Kỹ Sửu (1889) Thành Thái nguyên niên nhân cử phụ thần, ngài vì tuổi cao đức trọng được cử làm Ðệ Nhất Phụ Chính Thân Thần kiêm nhiếp Tôn Nhân Phủ Tã Tôn Chính. Năm Giáp Ngọ (1894), ngài được thăng là Tuy Lý Vương .
Năm Ðinh Dậu (1897) vì tuổi già ngài xin thôi việc ở Tôn Nhân Phủ. Chẳng bao lâu ngài bị bệnh, con cháu cho mời Thầy đến trị bệnh, thì ngài bảo :
Ta lúc trẽ cùng với anh em bàn chuyện thọ của người xưa, có người mong được sống như Lảo Tử hoặc Bành Tổ, ta cười nói mong như thế thì quá nhiều , ta chỉ mong sống như Thích Ca thì quá đủ, nay đã được thì còn ham gì nữa.

Ngài mất ngày 24 tháng 10 năm Ðinh Dậu (18/11/1897), hưởng thọ 77 tuổi .Nghe tin ngài mất Vua rất thương xót, ban thụy là Ðoan Cung, cấp 1000 quan lo việc tang. Tẫm ngài ở Dương Xuân, (Hương Thũy, Thừa Thiên), nhà Thờ ở Vỷ Dạ.
Ngài tính tình chân thật, ham mê sách vở, vui với việc học, nỗi danh về thơ. Thám Hoa Nguyển Ðức Ðạt trong bài tựa Vỷ Dạ Thi Tập có viết: Cái học của Vương thuần thục nên thoát ra lời tao nhã, có hơi của Hà Giang, Trần Tư đời Hán, mà không thiếu giọng của Xương Lê. Các tác phẫm của ngài gồm Vỷ Dã Hợp Tập, gồm cã thơ lẫn văn, tất cã 11 cuốn. Ngài cũng nỗI tiếng về thơ Nôm, ngoài những bài xướng họa được lưu truyền, ngài còn có những tác phẫm như Nữ Phạm Diễn Nghĩa, Nghinh Tường Khúc.

Ngài có 77 người con trai và 37 người con gái. Con của ngài như Nguyển Phúc Hồng Nhĩ ban đầu làm Ðiễn Bạ, sau tập tước Công, sung chức Tôn Nhân Phủ Tã Tôn Khanh rồI cãi làm Tham Tri Bộ Lễ. Ngài và con cháu mở ra phòng 11 thuộc đệ nhị chính hệ và được ngự chế ban cho bộ Thảo để đặt tên cho con cháu trong Phòng.

Diễn trích từ Nguyển Phước Tộc Thế Phã

Tuy Lý Vương – Miên Trinh

ntt, à la mémoire de ma mère – une descendante du prince Tuy Ly.

Bài này đã được đăng trong Viết về Huế. Đánh dấu đường dẫn tĩnh.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s